Denizcilik sözlüğü

Trolling Motor

Tanım

Trolling motor, balıkçılıkta düşük hızda sessiz seyir ve konum tutma için kullanılan elektrikli tekne motorudur. Trolling motor, ana motora ek olarak kullanılır.

Trolling Motor Nedir?

"Trolling" kelimesi, İngilizcede yavaş seyir hâlinde olta çekerek yapılan balıkçılığı ifade eder. Trolling motor, balığı ürkütmeden yavaş hareket etmeyi sağlar. Motor, 12 V, 24 V veya 36 V akü sistemiyle çalışır. Kumanda, el kolu, ayak pedalı veya uzaktan kumandayla yapılır.

Montaj Türleri

Tür	Konum	Özellik
Baş montajlı	Baş güverte	Tekneyi çeker, hassas yön kontrolü sağlar
Kıç montajlı	Kıç aynalık	Kurulumu kolaydır, küçük teknelerde yaygındır
Motor montajlı	Ana motorun kavitasyon plakası	Ana motorun dümeniyle yönlendirilir

İtiş Gücü

Trolling motorların gücü genellikle pound (lb) cinsinden itiş kuvvetiyle ifade edilir. Örnek: "55 lb itiş". Bazı üreticiler, tekne ağırlığına göre itiş seçimi için genel kurallar yayımlar. Rüzgâr ve akıntı yüksekse daha güçlü motor seçilir.

Şaft Boyu

Şaft boyu, pervanenin su altında yeterli derinlikte kalmasını sağlar. Baş montajlı motorlarda şaft boyu, baş güvertenin su seviyesine yüksekliğine göre seçilir. Kısa şaft, dalgalı suda pervanenin havaya çıkmasına neden olur.

GPS Destekli Özellikler

Bazı trolling motorlar GPS alıcısıyla donatılır. Bu motorlar şu işlevleri sunar:

Konum tutma: Motor, tekneyi belirlenen noktada tutar.
Rota takibi: Motor, kaydedilen rotayı izler.
Hız kontrolü: Belirlenen hızı korur.

Konum tutma işlevi, çapa atmadan bir noktada balık tutmayı sağlar.

Akü Seçimi

Gerilim	Tipik Akü Düzeni
12 V	Tek akü
24 V	Seri bağlı iki 12 V akü
36 V	Seri bağlı üç 12 V akü

Derin deşarja dayanıklı aküler tercih edilir. Lityum demir fosfat aküler ağırlığı azaltır.

Tuzlu Su Uygunluğu

Tatlı su modelleri deniz suyunda korozyona uğrayabilir. Deniz suyunda kullanılacak motorun tuzlu suya uygun olarak üretilmiş olması gerekir. Kullanım sonrası motor tatlı suyla yıkanır.

Sık Sorulan Sorular

Trolling motor ana motor olarak kullanılabilir mi?

Küçük kayık ve botlarda ana motor olarak kullanılabilir. Ancak hızı ve gücü düşüktür.

Trolling motor neden sessizdir?

Elektrik motoru yanma ve egzoz sesi üretmez. Pervane düşük devirde döner.

Trolling motor için ayrı akü gerekir mi?

Marş aküsünün korunması için genellikle ayrı akü kullanılır.

İlgili Terimler

Elektrikli Tekne Motoru, Balıkçı Teknesi, Akü Kapasitesi, LiFePO4 Akü, GPS, Balık Bulucu.

İlgili terimler

Akü Kapasitesi

Akü kapasitesi , bir akünün tam şarjlı durumdan belirli koşullarda verebileceği elektrik yükü miktarıdır. Kapasite genellikle amper-saat (Ah) cinsinden ifade edilir. Akü Kapasitesi Nedir? Amper-saat, aküden bir saat boyunca çekilebilen akımı ifade eder. Örnek: 100 Ah kapasiteli akü teorik olarak 5 A akımı 20 saat boyunca verebilir. Kapasite değeri, belirli bir deşarj süresi ve sıcaklık için ölçülür. Kapasite Birimleri Birim Tanım Hesap Amper-saat (Ah) Elektrik yükü Akım × Süre Watt-saat (Wh) Enerji Ah × Gerilim Kilowatt-saat (kWh) Enerji Wh ÷ 1.000 Örnek: 12,8 V ve 200 Ah bir akü yaklaşık 2.560 Wh (2,56 kWh) enerji depolar. Farklı gerilimdeki aküleri karşılaştırmak için watt-saat kullanılır. Deşarj Oranı Kurşun asit akülerin kapasitesi genellikle 20 saatlik deşarj oranında (C20) verilir. Bu, akünün 20 saatte tamamen boşalacağı akımla ölçüm yapıldığını gösterir. Daha yüksek akım çekildiğinde kullanılabilir kapasite azalır. Peukert Etkisi Kurşun asit akülerde deşarj akımı arttıkça etkin kapasite düşer. Bu ilişkiyi Alman bilim insanı Wilhelm Peukert tanımladı. Lityum akülerde bu etki çok daha azdır. Kullanılabilir Kapasite Akü Türü Kullanılabilir Kapasite Kurşun asit (sulu, AGM, jel) Ömrü korumak için genellikle yaklaşık yarısı LiFePO4 Nominal kapasitenin büyük bölümü Kullanılabilir kapasite, akünün ömrünü kısaltmadan kullanılabilecek bölümdür. Kapasiteyi Etkileyen Etkenler Sıcaklık: Soğuk havada kapasite düşer. Yaş: Akü yaşlandıkça kapasite azalır. Deşarj akımı: Yüksek akım etkin kapasiteyi düşürür. Şarj durumu: Kısmi şarjda bekleyen kurşun asit akülerde sülfatlanma oluşur. Kapasite Hesabı Her cihazın akımını belirleyin. Günlük kullanım süresiyle çarpın. Tüm cihazların toplamını alın. Şarj olmadan geçecek gün sayısıyla çarpın. Akü türünün kullanılabilir kapasite oranına bölün. Sık Sorulan Sorular Kapasite testi nasıl yapılır? Akü tam şarj edilir. Sabit bir yükle deşarj edilerek gerilim sınıra düşene kadar geçen süre ölçülür. Paralel bağlantı kapasiteyi artırır mı? Evet. Aynı gerilimdeki aküler paralel bağlanınca Ah kapasitesi toplanır. Seri bağlantı kapasiteyi artırır mı? Seri bağlantı gerilimi artırır. Ah değeri aynı kalır, toplam enerji artar. İlgili Terimler Akü Bankası, Servis Aküsü, Akü Monitörü, LiFePO4 Akü, Tekne Aküsü, Ampermetre.

Balık Bulucu

Balık bulucu , ses dalgalarıyla su altındaki balıkları, deniz dibini ve yapıları gösteren sonar cihazıdır. Balık bulucu, amatör ve ticari balıkçılıkta kullanılır. Balık Bulucu Nedir? Balık bulucu, bir ekran ve bir transdüserden oluşur. Transdüser, teknenin altından suya ses darbeleri gönderir. Balıklar, yüzme keseleri nedeniyle sesi güçlü yansıtır. Cihaz, yankıları ekranda gösterir. Böylece balık sürülerinin derinliği ve konumu görülür. Ekranın Okunması Görüntü Anlamı Kalın alt çizgi Deniz dibi Yay biçimli işaretler Tek balık Yoğun bulut Balık sürüsü veya yem balığı Dibin üstündeki çıkıntılar Kaya, batık veya bitki örtüsü Renk farkları Yankı gücü Yay biçimi, teknenin balığın üzerinden geçmesiyle oluşur. Balık koni içine girerken yaklaşır, sonra uzaklaşır. Balık Bulucu Türleri Tür Özellik Geleneksel balık bulucu Tek veya çift frekans CHIRP balık bulucu Frekans taramalı, ayrıntılı ayrım Aşağı tarama özellikli Dip yapısını ayrıntılı gösterir Yan tarama özellikli Teknenin iki yanındaki yapıları gösterir Canlı sonar özellikli Balığın hareketini gerçek zamanlı gösterir Kombine cihaz Harita çizici ve balık bulucu birlikte Transdüser Seçimi Montaj Türü Özellik Kıç aynalık montajı Kurulumu kolaydır Gövde geçişli Görüntü kalitesi yüksektir Gövde içi (shoot-through) Delik gerektirmez Trolling motor montajı Motorla birlikte yönlendirilir Transdüser, cihazın desteklediği frekans ve tarama türleriyle uyumlu seçilir. Seçim Ölçütleri Avlanılan derinliği belirleyin. Gereken tarama türlerini seçin. Ekran boyutunu konsol alanına göre belirleyin. Harita çizici özelliği gerekip gerekmediğine karar verin. Transdüser montaj türünü teknenin gövdesine göre seçin. Kullanım İpuçları Hassasiyet ayarını su koşullarına göre değiştirin. Ekran kaydırma hızını tekne hızına uyumlu tutun. Yüksek hızda görüntü bozulabilir; yavaş seyirde daha net sonuç alınır. Sık Sorulan Sorular Balık bulucu her balığı gösterir mi? Yüzme kesesi olmayan bazı türler daha zayıf yankı verir. Bu türler ekranda daha zor görülür. Balık bulucu derinlik ölçer olarak kullanılabilir mi? Evet. Ekranda derinlik değeri sürekli gösterilir. Yay biçimi neden her zaman oluşmaz? Tekne çok hızlı veya balık hareketliyse yay biçimi tam oluşmayabilir. İlgili Terimler Sonar, Transdüser, Derinlik Ölçer, Balıkçı Teknesi, Chartplotter, Trolling Motor.

Balıkçı Teknesi

Balıkçı teknesi , balık ve diğer su ürünlerini avlamak için kullanılan teknedir. Balıkçı tekneleri ticari ve amatör olmak üzere iki gruba ayrılır. Balıkçı Teknesi Nedir? Balıkçı teknesi, av araçlarını taşır ve kullanır. Teknenin yapısı av yöntemine göre değişir. Ağ, olta veya paragat ile avlanan teknelerin donanımı farklıdır. Av Yöntemine Göre Ticari Balıkçı Tekneleri Tekne Türü Av Yöntemi Hedef Türler Gırgır teknesi Çevirme ağıyla sürüyü kuşatır Hamsi, sardalya, istavrit Trol teknesi Ağı dipten veya orta sudan çeker Barbunya, mezgit, karides Uzatma ağı teknesi Ağı sabit olarak suya bırakır Kalkan, barbunya Paragatçı tekne Çok iğneli uzun olta hattı kullanır Orkinos, kılıç balığı Sandal El oltası ve küçük ağ kullanır Kıyı türleri Amatör Balıkçı Tekneleri Amatör balıkçılar genellikle küçük motorlu teknelerle avlanır. Center console ve walkaround tekneler bu amaçla üretilir. Amatör balıkçılık, satış amacı taşımaz. Temel Donanım Balık bulucu (sonar): Su altındaki balık sürülerini ve dip yapısını gösterir. Olta kamışı tutucusu: Kamışı güvertede sabitler. Canlı yem tankı: Yemi deniz suyu içinde canlı tutar. Buz ambarı: Avı soğuk tutar. Ağ vinci: Ağı denizden çeker. Elektrikli makine: Derin sularda oltayı toplar. Gövde Malzemesi Türkiye'de geleneksel balıkçı tekneleri ahşaptan üretilir. Fiberglas ve alüminyum gövdeler de kullanılır. Büyük trol ve gırgır tekneleri çelik gövdelidir. Türkiye'de Mevzuat Ticari balıkçı tekneleri, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılır. Ticari ve amatör avcılık kurallarını Tarım ve Orman Bakanlığı tebliğleri belirler. Tebliğler, av yasağı dönemlerini, asgari av boylarını ve yasak bölgeleri tanımlar. Güvenlik Ekipmanları Can yeleği Can simidi VHF telsiz İşaret fişeği Yangın söndürücü Sık Sorulan Sorular Amatör balıkçılık için belge gerekir mi? Türkiye'de amatör balıkçı belgesini Tarım ve Orman Bakanlığı düzenler. Belgenin gerekli olduğu durumları güncel amatör su ürünleri avcılığı tebliği belirler. Balıkçı teknesinde buz ambarı neden kullanılır? Düşük sıcaklık, avın bozulmasını geciktirir. Buz ambarı, avı karaya ulaşana kadar soğuk tutar. İlgili Terimler Balık Bulucu, Sonar, Açık Güverte Teknesi, Motorlu Tekne, Gulet, Can Yeleği.

Elektrikli Tekne Motoru

Elektrikli tekne motoru , enerjisini akülerden alan ve pervaneyi elektrik motoruyla döndüren tahrik sistemidir. Elektrikli motorlar egzoz gazı üretmez. Elektrikli Tekne Motoru Nedir? Elektrikli tahrik sistemi; motor, motor sürücüsü, akü ve kontrol ünitesinden oluşur. Motor sürücüsü, aküden gelen enerjiyi motorun ihtiyacına göre düzenler. Kontrol kolu, hız ve yönü belirler. Sistem sessiz çalışır ve titreşimi düşüktür. Elektrikli Tekne Motoru Türleri Tür Yapı Kullanım Elektrikli dıştan takma Motor ayak ünitesinde veya kaput içinde Tender, küçük tekne Elektrikli içten takma Motor gövde içinde, şaftla bağlı Yelkenli, gezi teknesi Elektrikli pod Motor gövde altındaki ünitede Yelkenli, katamaran Trolling motor Düşük güçlü, sessiz motor Balıkçılık Hibrit sistem Elektrik motoru ve içten yanmalı motor Yat ve katamaran Akü Seçenekleri Akü Türü Özellik Kurşun asit (AGM, jel) Ağırdır, kullanılabilir kapasitesi sınırlıdır Lityum demir fosfat (LiFePO4) Hafiftir, derin deşarja dayanıklıdır Lityum iyon (diğer kimyalar) Yüksek enerji yoğunluğu sağlar Menzil Hesabı Menzil, akünün kullanılabilir enerjisi ile motorun tüketimine bağlıdır. Örnek: Kullanılabilir akü enerjisi: 5 kWh Seyir hızında motor tüketimi: 1 kW Seyir süresi: 5 ÷ 1 = 5 saat Seyir hızı: 5 knot Menzil: 5 × 5 = 25 deniz mili Hız arttıkça tüketim hızla artar. Bu nedenle yüksek hızda menzil belirgin biçimde azalır. Şarj Yöntemleri Kıyı elektriği ile şarj Güneş paneli Jeneratör (hibrit sistemlerde) Yelkenlilerde seyir sırasında pervaneden enerji üretimi (rejenerasyon) İlgili Standart ISO 16315 standardı, küçük teknelerde elektrikli tahrik sistemlerinin güvenlik şartlarını belirler. Standart; aküleri, kablolamayı ve koruma cihazlarını kapsar. Sık Sorulan Sorular Elektrikli motor deniz suyunda güvenli midir? Deniz tipi elektrikli motorlar su geçirmez yapıda üretilir. Kablolama ve bağlantılar da deniz ortamına uygun olmalıdır. Elektrikli motorun gücü nasıl karşılaştırılır? Güç kW cinsinden verilir. Bazı üreticiler ayrıca eşdeğer beygir gücü değeri belirtir. Lityum akü teknede nasıl korunur? Akü yönetim sistemi (BMS) hücreleri aşırı şarj, aşırı deşarj ve sıcaklığa karşı korur. İlgili Terimler Trolling Motor, LiFePO4 Akü, Lityum Akü, Akü Kapasitesi, Güneş Paneli, Tekne Motoru.

Tüm terimlere dön