Denizcilik sözlüğü

Balıkçı Teknesi

Tanım

Balıkçı teknesi, balık ve diğer su ürünlerini avlamak için kullanılan teknedir. Balıkçı tekneleri ticari ve amatör olmak üzere iki gruba ayrılır.

Balıkçı Teknesi Nedir?

Balıkçı teknesi, av araçlarını taşır ve kullanır. Teknenin yapısı av yöntemine göre değişir. Ağ, olta veya paragat ile avlanan teknelerin donanımı farklıdır.

Av Yöntemine Göre Ticari Balıkçı Tekneleri

Tekne Türü	Av Yöntemi	Hedef Türler
Gırgır teknesi	Çevirme ağıyla sürüyü kuşatır	Hamsi, sardalya, istavrit
Trol teknesi	Ağı dipten veya orta sudan çeker	Barbunya, mezgit, karides
Uzatma ağı teknesi	Ağı sabit olarak suya bırakır	Kalkan, barbunya
Paragatçı tekne	Çok iğneli uzun olta hattı kullanır	Orkinos, kılıç balığı
Sandal	El oltası ve küçük ağ kullanır	Kıyı türleri

Amatör Balıkçı Tekneleri

Amatör balıkçılar genellikle küçük motorlu teknelerle avlanır. Center console ve walkaround tekneler bu amaçla üretilir. Amatör balıkçılık, satış amacı taşımaz.

Temel Donanım

Balık bulucu (sonar): Su altındaki balık sürülerini ve dip yapısını gösterir.
Olta kamışı tutucusu: Kamışı güvertede sabitler.
Canlı yem tankı: Yemi deniz suyu içinde canlı tutar.
Buz ambarı: Avı soğuk tutar.
Ağ vinci: Ağı denizden çeker.
Elektrikli makine: Derin sularda oltayı toplar.

Gövde Malzemesi

Türkiye'de geleneksel balıkçı tekneleri ahşaptan üretilir. Fiberglas ve alüminyum gövdeler de kullanılır. Büyük trol ve gırgır tekneleri çelik gövdelidir.

Türkiye'de Mevzuat

Ticari balıkçı tekneleri, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılır.
Ticari ve amatör avcılık kurallarını Tarım ve Orman Bakanlığı tebliğleri belirler.
Tebliğler, av yasağı dönemlerini, asgari av boylarını ve yasak bölgeleri tanımlar.

Güvenlik Ekipmanları

Can yeleği
Can simidi
VHF telsiz
İşaret fişeği
Yangın söndürücü

Sık Sorulan Sorular

Amatör balıkçılık için belge gerekir mi?

Türkiye'de amatör balıkçı belgesini Tarım ve Orman Bakanlığı düzenler. Belgenin gerekli olduğu durumları güncel amatör su ürünleri avcılığı tebliği belirler.

Balıkçı teknesinde buz ambarı neden kullanılır?

Düşük sıcaklık, avın bozulmasını geciktirir. Buz ambarı, avı karaya ulaşana kadar soğuk tutar.

İlgili Terimler

Balık Bulucu, Sonar, Açık Güverte Teknesi, Motorlu Tekne, Gulet, Can Yeleği.

İlgili terimler

Açık Güverte Teknesi

Açık güverte teknesi , kapalı kamarası bulunmayan ve güvertesinin tamamı açık olan teknedir. Bu tür tekneler günübirlik kullanım için tasarlanır. Açık Güverte Teknesi Nedir? Açık güverte teknesinde konaklama alanı yoktur. Kullanıcı tüm seyri güvertede geçirir. Güverte, oturma, balık tutma ve yüzme için kullanılır. Bu teknelerin çoğu dıştan takma motorla ilerler. Açık Güverte Teknesi Türleri Tür Dümen Konumu Tipik Kullanım Center console Teknenin ortasında Balıkçılık, açık deniz seyri Bowrider Kokpitte, baş tarafta oturma alanı var Gezi, su sporları Walkaround Ortada, etrafında yürüme yolu var Balıkçılık Sandal Kıçta, yeke ile Kıyı kullanımı RIB Ortada konsol Tender, kurtarma, dalış Center Console Tekne Center console teknede dümen konsolu güvertenin ortasındadır. Kullanıcı, konsolun etrafında serbestçe dolaşabilir. Balıkçılar, olta atarken teknenin her noktasına ulaşabilir. Bowrider Tekne Bowrider teknede baş bölümde oturma alanı bulunur. Rüzgârlık camının ortasındaki geçiş, baş bölüme erişim sağlar. Bu tür su kayağı ve yüzme amaçlı kullanılır. Kamaralı Tekne ile Karşılaştırma Özellik Açık Güverte Kamaralı Güverte alanı Geniştir Kamara nedeniyle daralır Konaklama Yoktur Vardır Ağırlık Düşüktür Yüksektir Hava koşullarından korunma Tente ve bimini ile sağlanır Kamarayla sağlanır Güneş ve Yağmurdan Korunma Açık güverte teknelerinde gölge alanı ek donanımla sağlanır: Bimini: Katlanır çerçeveli tentedir. T-top: Center console üzerine sabitlenen tavan yapısıdır. Tekne tentesi: Bağlama sırasında güverteyi örter. Su Tahliyesi Açık güvertede yağmur ve dalga suyu birikir. Kendinden tahliyeli (self-bailing) güvertede su, frengi deliklerinden denize akar. Diğer teknelerde biriken su sintineye iner. Sintine pompası bu suyu dışarı atar. Kullanım Alanları Günübirlik gezi Amatör balıkçılık Dalış Su kayağı ve wakeboard Yatlarda tender olarak karaya ulaşım Sık Sorulan Sorular Açık güverte teknesinde gece konaklanabilir mi? Açık güverte teknesi konaklama için tasarlanmaz. Teknede yatak, tuvalet ve kapalı alan bulunmaz. Açık güverte teknesi hangi sularda kullanılır? Uygun seyir koşullarını CE tasarım kategorisi belirler. Kategori, üretici plakasında yazar. Örnek: C kategorisi, 6 Beaufort'a kadar rüzgârı ve 2 metreye kadar belirgin dalga yüksekliğini kapsar. İlgili Terimler Kamaralı Tekne, Bimini, Dıştan Takma Motor, Sintine Pompası, Balıkçı Teknesi, Şişme Bot.

Balık Bulucu

Balık bulucu , ses dalgalarıyla su altındaki balıkları, deniz dibini ve yapıları gösteren sonar cihazıdır. Balık bulucu, amatör ve ticari balıkçılıkta kullanılır. Balık Bulucu Nedir? Balık bulucu, bir ekran ve bir transdüserden oluşur. Transdüser, teknenin altından suya ses darbeleri gönderir. Balıklar, yüzme keseleri nedeniyle sesi güçlü yansıtır. Cihaz, yankıları ekranda gösterir. Böylece balık sürülerinin derinliği ve konumu görülür. Ekranın Okunması Görüntü Anlamı Kalın alt çizgi Deniz dibi Yay biçimli işaretler Tek balık Yoğun bulut Balık sürüsü veya yem balığı Dibin üstündeki çıkıntılar Kaya, batık veya bitki örtüsü Renk farkları Yankı gücü Yay biçimi, teknenin balığın üzerinden geçmesiyle oluşur. Balık koni içine girerken yaklaşır, sonra uzaklaşır. Balık Bulucu Türleri Tür Özellik Geleneksel balık bulucu Tek veya çift frekans CHIRP balık bulucu Frekans taramalı, ayrıntılı ayrım Aşağı tarama özellikli Dip yapısını ayrıntılı gösterir Yan tarama özellikli Teknenin iki yanındaki yapıları gösterir Canlı sonar özellikli Balığın hareketini gerçek zamanlı gösterir Kombine cihaz Harita çizici ve balık bulucu birlikte Transdüser Seçimi Montaj Türü Özellik Kıç aynalık montajı Kurulumu kolaydır Gövde geçişli Görüntü kalitesi yüksektir Gövde içi (shoot-through) Delik gerektirmez Trolling motor montajı Motorla birlikte yönlendirilir Transdüser, cihazın desteklediği frekans ve tarama türleriyle uyumlu seçilir. Seçim Ölçütleri Avlanılan derinliği belirleyin. Gereken tarama türlerini seçin. Ekran boyutunu konsol alanına göre belirleyin. Harita çizici özelliği gerekip gerekmediğine karar verin. Transdüser montaj türünü teknenin gövdesine göre seçin. Kullanım İpuçları Hassasiyet ayarını su koşullarına göre değiştirin. Ekran kaydırma hızını tekne hızına uyumlu tutun. Yüksek hızda görüntü bozulabilir; yavaş seyirde daha net sonuç alınır. Sık Sorulan Sorular Balık bulucu her balığı gösterir mi? Yüzme kesesi olmayan bazı türler daha zayıf yankı verir. Bu türler ekranda daha zor görülür. Balık bulucu derinlik ölçer olarak kullanılabilir mi? Evet. Ekranda derinlik değeri sürekli gösterilir. Yay biçimi neden her zaman oluşmaz? Tekne çok hızlı veya balık hareketliyse yay biçimi tam oluşmayabilir. İlgili Terimler Sonar, Transdüser, Derinlik Ölçer, Balıkçı Teknesi, Chartplotter, Trolling Motor.

Can Yeleği

Can yeleği , suya düşen bir kişiyi yüzer tutan ve başını su yüzeyinin üstünde tutmaya yardım eden kişisel koruma ekipmanıdır. Can yeleği, teknede bulundurulması gereken temel güvenlik ekipmanıdır. Can Yeleği Nedir? Can yeleği, kaldırma kuvveti sağlayan köpük veya hava hücreleri içerir. Yelek, kişinin vücudunu suyun üstünde tutar. Bazı can yelekleri, bilinci kapalı bir kişiyi sırt üstü çevirerek yüzünü sudan çıkarır. Bu özelliğe "kendini çevirme" denir. Yüzerlik Sınıfları (ISO 12402) Sınıf Yüzerlik Kullanım 50 N Yüzerlik yardımcısı Korunaklı sularda, yüzme bilen kişiler 100 N Can yeleği Korunaklı ve sakin sular 150 N Can yeleği Açık deniz, genel kullanım 275 N Can yeleği Açık deniz, ağır koşullar, ağır giysi N, newton cinsinden kaldırma kuvvetini gösterir. ISO 12402 standardının farklı bölümleri bu sınıfları tanımlar. Can Yeleği Türleri Tür Özellik Köpük can yeleği Her zaman yüzer, bakım gerektirmez, hacimlidir Şişme can yeleği İnce ve rahattır, gaz kartuşuyla şişer Karma can yeleği Köpük ve şişme hücre birlikte SOLAS can yeleği SOLAS ve LSA Kodu şartlarına uygun, gemilerde kullanılır Can Yeleğinin Bölümleri Yüzerlik malzemesi veya hava hücresi Kemer ve tokalar Bacak arası kayışı Düdük Işık Retroreflektif bantlar Kaldırma halkası Bacak arası kayışı, yeleğin suda yukarı kaymasını önler. Doğru Beden Seçimi Kişinin kilosuna uygun yelek seçin. Yeleği giyip tüm tokaları kapatın. Omuzlardan yukarı doğru çekin; yelek kulaklara kadar çıkmamalıdır. Çocuklar için çocuk can yeleği kullanın. Kullanım Kuralları Teknedeki her kişi için uygun bedende can yeleği bulundurulur. Can yelekleri kolay ulaşılabilir yerde saklanır. Kötü havada, gece ve tek başına seyirde can yeleği giyilir. Şişme yeleklerin servis tarihleri takip edilir. Sık Sorulan Sorular Can yeleği ile yüzerlik yardımcısı aynı şey midir? Hayır. Yüzerlik yardımcısı (50 N) kişiyi kendiliğinden çevirmez. Can yeleği ne zaman değiştirilir? Kumaş yırtıldığında, köpük sertleştiğinde veya şişme yelek servis testinden geçemediğinde değiştirilir. Kaç can yeleği bulundurulur? Teknedeki kişi sayısı kadar uygun bedende can yeleği bulundurulur. İlgili Terimler Şişme Can Yeleği, Köpük Can Yeleği, Çocuk Can Yeleği, Can Simidi, Emniyet Kemeri, Güvenlik Ekipmanı.

Gulet

Gulet , Türkiye'nin Ege ve Akdeniz kıyılarında üretilen geleneksel ahşap teknedir. Gulet, yelken donanımına sahiptir. Seyrini çoğunlukla dizel motorla yapar. Gulet Nedir? Gulet, geniş güverteli ve kamaralı bir gezi teknesidir. Bodrum, Bozburun, Marmaris ve Fethiye guletlerin üretildiği ve kullanıldığı başlıca yerlerdir. Gulet yapımı, usta-çırak ilişkisiyle aktarılan bir zanaattır. Guletin kökeni, bölgedeki ahşap yük ve sünger avcılığı teknelerine dayanır. Bu tekneler 20. yüzyılın ikinci yarısında gezi teknesine dönüştürüldü. Mavi Yolculuk ile İlişkisi "Mavi Yolculuk", Ege ve Akdeniz kıyılarında tekneyle yapılan çok günlü gezidir. Terim, Azra Erhat'ın 1962 yılında yayımlanan "Mavi Yolculuk" adlı kitabıyla yaygınlaştı. Guletler bu gezilerde kullanılan başlıca teknelerdir. Kıç Tipine Göre Guletler Tür Kıç Şekli Tirhandil Baş ve kıç sivri biter Aynalı kıç gulet Kıçta düz veya yuvarlak bir ayna bulunur Aynalı kıç, güvertede ve kıç kamarada daha geniş alan sağlar. Gulet Yapımında Kullanılan Ağaçlar Ağaç Kullanıldığı Bölüm Kızılçam Eğriler ve kaplama İroko Omurga ve kaplama Maun İç dekorasyon Tik (teak) Güverte kaplaması Dut Eğriler Guletin Bölümleri Kıç güverte: Yemek masası ve oturma alanı bulunur. Baş güverte: Güneşlenme minderleri yer alır. Kamaralar: Ana güverte altında bulunur. Her kamarada genellikle tuvalet ve duş vardır. Kaptan köşkü: Dümen ve seyir cihazları burada yer alır. Mürettebat kamarası: Genellikle baş tarafta bulunur. Arma Yapısı Guletlerin çoğu iki direklidir. Bu yapı ketch armaya benzer. Yelken, bazı guletlerde yalnızca yardımcı itiş veya görsel amaçla kullanılır. Bakım Gereksinimleri Ahşap gövde, her sezon öncesi kalafat ve boya kontrolünden geçer. Tik güverte, düzenli temizlik ve derz bakımı ister. Su hattı altı, antifouling boya ile kaplanır. Ahşapta çürüme ve kurt hasarı kontrol edilir. Sık Sorulan Sorular Gulet ile yelkenli yat arasındaki fark nedir? Gulet ahşap gövdelidir ve geniş güverteye sahiptir. Seyrini çoğunlukla motorla yapar. Modern yelkenli yat genellikle fiber gövdelidir ve yelkenle seyreder. Gulet kiralamada mürettebat bulunur mu? Ticari guletler genellikle kaptan, aşçı ve tayfa ile kiralanır. Bu kiralama türüne mürettebatlı kiralama denir. Ahşap gövde neden düzenli bakım ister? Ahşap, su ve güneşle genleşir ve büzülür. Bu hareket kalafat derzlerini açar. Açılan derzlerden gövdeye su sızar. İlgili Terimler Yat, Yelkenli Tekne, Tik Güverte, Kamaralı Tekne, Kaptan Köşkü, Tekne Kışlama.

Tüm terimlere dön