Denizcilik sözlüğü

Tekne Motoru

Tanım

Tekne motoru, teknenin pervanesini veya su jetini döndürerek itiş gücü üreten makinedir. Tekne motorları içten yanmalı veya elektrikli olabilir.

Tekne Motoru Nedir?

Tekne motoru, enerjiyi dönme hareketine çevirir. Bu hareket, şanzıman ve şaft veya ayak ünitesi üzerinden pervaneye iletilir. Pervane, suyu geriye iterek tekneyi ileri taşır. Motor ayrıca alternatör aracılığıyla teknenin akülerini şarj eder.

Montaj Konumuna Göre Türler

Tür	Konum	Örnek Kullanım
Dıştan takma motor	Kıç aynalığa asılır	Şişme bot, küçük motorlu tekne
İçten takma şaftlı motor	Gövde içinde, şaftla pervaneye bağlı	Motoryat, yelkenli, balıkçı teknesi
Kuyruklu motor	Motor içeride, ayak ünitesi dışarıda	Sport cruiser
Pod tahrik	Gövde altında döner ünite	Büyük motoryat
Jet tahrik	İçeride, suyu püskürterek iter	Jet ski, sığ su teknesi

Yakıt Türüne Göre Türler

Benzinli motor: Dıştan takma motorlarda yaygındır.
Dizel motor: İçten takma motorlarda ve büyük teknelerde yaygındır.
Elektrik motoru: Aküden beslenir.
Hibrit sistem: İçten yanmalı motor ve elektrik motorunu birlikte kullanır.

Motor Gücü Birimleri

Birim	Açıklama
Kilovat (kW)	Uluslararası birim sistemindeki güç birimi
Beygir gücü (HP)	Geleneksel güç birimi
Metrik beygir gücü (PS)	1 PS ≈ 0,7355 kW

Emisyon Düzenlemeleri

Avrupa Birliği'nin 2013/53/EU Direktifi, gezi teknelerinde kullanılan motorların egzoz ve gürültü emisyon sınırlarını belirler. Amerika Birleşik Devletleri'nde Çevre Koruma Ajansı (EPA) benzer sınırlar uygular. Motor üreticileri, uygunluğu motor etiketinde belirtir.

Seçim Ölçütleri

Teknenin üretici plakasındaki azami motor gücünü kontrol edin.
Teknenin gövde tipine uygun motor yerleşimini belirleyin.
Kullanım amacına göre yakıt türünü seçin.
Motorun ağırlığının kıç trimine etkisini değerlendirin.
Bölgedeki servis ve yedek parça erişimini araştırın.

Motor Ömrünü Etkileyen Etkenler

Düzenli yağ ve filtre değişimi
Soğutma sisteminin bakımı
Yakıt kalitesi
Kullanım sıklığı
Kışlama işlemlerinin yapılması

Sık Sorulan Sorular

Tekne motoru ile araç motoru aynı mıdır?

Bazı tekne motorları araç motorlarından türetilir. Ancak soğutma, egzoz, elektrik ve korozyon koruması deniz ortamına göre değiştirilir.

Motor çalışma saati neden önemlidir?

Bakım aralıkları çalışma saatine göre belirlenir. Saat sayacı, motorun kullanım geçmişini gösterir.

Tekneye en güçlü motoru takmak doğru mudur?

Motor gücü, üretici plakasındaki azami değeri aşmamalıdır. Fazla güç, gövde ve dümen sisteminin sınırlarını aşabilir.

İlgili Terimler

Deniz Motoru, Dıştan Takma Motor, İçten Takma Motor, Motor Gücü, Tekne Pervanesi, Motor Bakımı.

İlgili terimler

Deniz Motoru

Deniz motoru , tekne ve gemilerde kullanılmak üzere deniz ortamının koşullarına göre tasarlanan motordur. Deniz motorları uzun süre sabit yükte çalışacak şekilde üretilir. Deniz Motoru Nedir? Deniz motoru, kara motorlarından farklı koşullarda çalışır. Motor; tuzlu su, nem, titreşim ve kapalı bölme koşullarına maruz kalır. Ayrıca bir tekne motoru, bir aracın aksine sürekli yüksek yükte çalışır. Tekne yokuş aşağı inmez, motor yükü sürekli devam eder. İngilizcede bu motorlara "marine engine" denir. Kara Motorundan Farkları Özellik Deniz Motoru Kara Motoru Soğutma Deniz suyu ve eşanjör sistemi Radyatör ve hava akışı Egzoz Islak egzoz, su ile soğutulur Kuru egzoz Ateşleme koruması Kıvılcım çıkarmayan elektrik bileşenleri Standart bileşenler Korozyon koruması Kurban anot, deniz tipi boya Standart koruma Çalışma yükü Sürekli yüksek yük Değişken yük Yağ pompası Eğimde çalışmaya uygun Düz zemine göre tasarlanır Ateşleme Koruması Benzin buharı kapalı motor bölmesinde birikebilir. Kıvılcım bu buharı ateşleyebilir. ISO 8846 standardı, küçük teknelerde elektrikli cihazların çevredeki yanıcı gazları tutuşturmamasına yönelik şartları belirler. Benzinli deniz motorlarında marş motoru, alternatör ve dağıtıcı bu şartlara göre üretilir. Deniz Motorunun Temel Sistemleri Soğutma sistemi: Deniz suyu pompası, eşanjör, termostat Yakıt sistemi: Yakıt filtresi, su ayırıcı, enjektörler Yağlama sistemi: Yağ pompası, yağ filtresi Egzoz sistemi: Egzoz manifoldu, ıslak egzoz dirseği, susturucu Elektrik sistemi: Marş motoru, alternatör, kontrol paneli Deniz Motoru Türleri Tür Kullanım Ana tahrik motoru Tekneyi iter Jeneratör motoru Elektrik üretir Yardımcı motor Yelkenlilerde manevra ve rüzgârsız havada itiş sağlar Kullanım Ömrü Deniz motorlarının ömrü genellikle çalışma saatiyle ifade edilir. Ömür; bakım düzenine, yüke ve motor türüne bağlıdır. Dizel motorlar genellikle benzinli motorlardan daha uzun çalışma saatine dayanacak şekilde tasarlanır. Sık Sorulan Sorular Araç motoru tekneye takılabilir mi? Araç motorları "denizleştirme" işlemiyle tekneye uyarlanabilir. İşlem; soğutma, egzoz, elektrik ve yakıt sistemlerinin değiştirilmesini kapsar. Deniz motoru neden anot içerir? Motor içinde dolaşan deniz suyu, metal parçalarda galvanik korozyona yol açar. Anot, bu korozyonu kendi üzerine alır. Deniz motorlarında hangi yakıt kullanılır? Küçük teknelerde benzin ve dizel yaygındır. Büyük gemilerde deniz tipi dizel ve ağır yakıtlar kullanılır. İlgili Terimler Tekne Motoru, Motor Soğutma Sistemi, Islak Egzoz, Motor Anodu, Dizel Tekne Motoru, Benzinli Tekne Motoru.

Dıştan Takma Motor

Dıştan takma motor , motor, şanzıman ve pervanenin tek bir ünitede birleştiği ve teknenin kıç aynalığına takılan motordur. İngilizcede bu motora "outboard motor" denir. Dıştan Takma Motor Nedir? Dıştan takma motor, teknenin dışında yer alır. Motor, kıç aynalığa kelepçe veya cıvatalarla bağlanır. Motorun tamamı sağa sola dönerek dümen görevi görür. Motor, karaya çıkarken veya sığ suda yukarı kaldırılabilir. Dıştan Takma Motorun Bölümleri Bölüm Görevi Güç başı Motor bloğu ve yakıt sistemini içerir Kaput Güç başını korur Gövde (şaft) Güç başını ayak ünitesine bağlar Ayak ünitesi Dişli kutusu ve pervaneyi taşır Kıç aynalık braketi Motoru tekneye bağlar Kavitasyon plakası Pervane üstündeki yatay plakadır Zaman Türüne Göre Tür Özellik İki zamanlı Hafiftir, yağ yakıtla karışır Dört zamanlı Yakıt tüketimi ve emisyonu düşüktür, ayrı yağ karteri vardır Doğrudan enjeksiyonlu iki zamanlı Emisyonu klasik iki zamanlıdan düşüktür Emisyon düzenlemeleri nedeniyle yeni dıştan takma motorların çoğu dört zamanlıdır. Şaft Boyu Şaft boyu, kıç aynalık yüksekliğine göre seçilir: Kod Yaklaşık Şaft Boyu S (kısa) 15 inç (yaklaşık 38 cm) L (uzun) 20 inç (yaklaşık 51 cm) XL (ekstra uzun) 25 inç (yaklaşık 63,5 cm) Kısa şaft, pervanenin hava emmesine yol açar. Uzun şaft, gereksiz sürtünme oluşturur. Trim ve Kaldırma Trim: Motorun açısı değiştirilerek teknenin baş açısı ayarlanır. Kaldırma (tilt): Motor tamamen sudan çıkarılır. Güç trimi: Elektrikli hidrolik sistemle trim ve kaldırma yapılır. Güvenlik Donanımı Motor stop ipi, sürücünün bileğine veya can yeleğine takılır. Sürücü düşerse ip çekilir ve motor durur. Bazı ülkelerde motor stop ipi kullanımı yasal zorunluluktur. Sık Sorulan Sorular Dıştan takma motorun gücü nasıl seçilir? Güç, teknenin üretici plakasındaki azami motor gücü değerini aşmamalıdır. Dıştan takma motor tatlı suyla neden yıkanır? Motor içindeki deniz suyu kanallarında tuz birikir. Tatlı su yıkaması tuzu ve kumu temizler. İkiz dıştan takma motor neden kullanılır? İki motor daha yüksek toplam güç sağlar. Bir motor arızalanırsa diğeri tekneyi limana ulaştırabilir. İlgili Terimler Tekne Motoru, Benzinli Tekne Motoru, Trim, Tekne Pervanesi, İçten Takma Motor, Kuyruklu Motor.

Motor Bakımı

Motor bakımı , motorun güvenli ve verimli çalışmasını sürdürmek için yapılan kontrol, değişim ve ayar işlemlerinin bütünüdür. Bakım, arızaları ortaya çıkmadan önlemeyi amaçlar. Motor Bakımı Nedir? Motor parçaları kullanım ve zamanla aşınır. Yağ, filtre ve kayış gibi sarf malzemeleri ömrünü tamamlar. Bakım, bu parçaların belirli aralıklarla değiştirilmesini ve sistemlerin kontrol edilmesini kapsar. Bakım aralıklarını motor üreticisi belirler. Bakım Türleri Tür Zamanlama Örnek İşlemler Günlük kontrol Her kullanımdan önce Yağ seviyesi, soğutma suyu, kayış Periyodik bakım Çalışma saatine göre Yağ ve filtre değişimi Sezonluk bakım Sezon başı ve sonu İmpeller, anot, kışlama Arıza bakımı Arıza sonrası Parça onarımı ve değişimi Revizyon Uzun çalışma sonrası Motorun sökülüp yenilenmesi Çalışma Saatine Dayalı Bakım Tekne motorlarında bakım aralıkları genellikle çalışma saatiyle belirtilir. Motor saat sayacı bu değeri gösterir. Üreticiler ayrıca süreye bağlı bir sınır koyar. Örnek: "Her 100 saatte veya yılda bir, hangisi önce gelirse". Az kullanılan teknelerde süre sınırı daha önce dolar. Temel Bakım İşlemleri Motor yağı ve yağ filtresi değişimi Yakıt filtresi değişimi Hava filtresi kontrolü Soğutma sıvısı kontrolü ve değişimi Kayış gerginliği kontrolü Supap boşluğu ayarı Şanzıman yağı kontrolü Elektrik bağlantılarının temizliği Bakım Kayıtları Her bakım işlemi tarih ve çalışma saatiyle kayıt altına alınır. Kayıt, sonraki bakım zamanının belirlenmesini sağlar. Ayrıca tekne satışında motorun geçmişini belgeler. Garanti süresince yetkili servis kayıtları istenebilir. Bakımı Kim Yapar? İşlem Uygulayıcı Günlük kontroller Tekne kullanıcısı Yağ ve filtre değişimi Kullanıcı veya servis Elektronik arıza tespiti Yetkili servis Revizyon Yetkili servis Garanti kapsamındaki motorlarda üreticinin servis şartları uygulanır. Sık Sorulan Sorular Motor az kullanılıyorsa bakım gerekir mi? Evet. Yağ, yakıt ve kauçuk parçalar zamanla bozulur. Bekleme sırasında korozyon oluşabilir. Bakım takvimi nerede bulunur? Motorun kullanım ve bakım kılavuzunda yer alır. Motor saat sayacı yoksa bakım nasıl planlanır? Kullanım süreleri seyir defterine not edilir. Bakım, tahmini saat ve takvim süresine göre planlanır. İlgili Terimler Deniz Motoru Bakımı, Motor Kışlama, Yağ Filtresi, Yakıt Filtresi, Motor Yedek Parçası, Tekne Bakım Takvimi.

Motor Gücü

Motor gücü , bir motorun birim zamanda ürettiği iştir. Tekne motorlarında güç, kilovat (kW) veya beygir gücü (HP) cinsinden ifade edilir. Motor Gücü Nedir? Güç, tork ile devrin çarpımına bağlıdır. Tork, motorun döndürme kuvvetidir. Devir, krank milinin dakikadaki dönüş sayısıdır. Aynı tork daha yüksek devirde üretilirse güç artar. Motor üreticileri, azami gücün elde edildiği devri teknik belgede belirtir. Formül: Güç (kW) = Tork (Nm) × Devir (d/dk) ÷ 9.549 Güç Ölçüm Noktaları Ölçüm Noktası Tanım Krank mili gücü Motorun krank milinden ölçülen güç Pervane şaftı gücü Şanzıman ve iletim kayıplarından sonra ölçülen güç Pervane şaftı gücü, krank mili gücünden düşüktür. Aradaki fark, şanzıman ve dişli kayıplarından kaynaklanır. ISO 8665 Standardı ISO 8665, küçük teknelerde kullanılan pistonlu motorların güç ölçüm ve beyan yöntemini belirler. Standart, ölçüm koşullarını ve hangi aksesuarların motor üzerinde bulunacağını tanımlar. Standarda göre içten takma motorlarda güç genellikle krank milinde, dıştan takma motorlarda pervane şaftında beyan edilir. Güç Birimleri Birim Karşılığı 1 kW 1.000 W 1 HP (mekanik) Yaklaşık 0,7457 kW 1 PS (metrik) Yaklaşık 0,7355 kW Güç ve Tekne Performansı Gereken motor gücü; teknenin ağırlığına, gövde tipine ve hedef hızına bağlıdır. Kızaklayan gövdeler, kızağa çıkmak için yüksek güç gerektirir. Deplasman gövdeler, gövde hızı sınırı nedeniyle daha düşük güçle verimli çalışır. Deplasman teknesinde gücü artırmak, hızı belirgin biçimde artırmaz. Azami Motor Gücü Teknenin üretici plakasında azami motor gücü yazar. Bu değer, gövdenin ve dümen sisteminin dayanımına göre belirlenir. Plakadaki değeri aşan motor takılması güvenlik riski oluşturur. Ayrıca sigorta ve yasal uygunluk sorunlarına yol açabilir. Seçim Ölçütleri Plakadaki azami gücü kontrol edin. Teknenin yüklü ağırlığını belirleyin. Kullanım amacına göre hedef hızı belirleyin. Üreticinin önerdiği güç aralığını inceleyin. Sık Sorulan Sorular Motor gücü yakıt tüketimini nasıl etkiler? Tüketim, motorun ürettiği güçle artar. Aynı motor düşük devirde daha az güç üretir ve daha az yakıt tüketir. İkiz motorlu teknede güç nasıl ifade edilir? Genellikle her motorun gücü ayrı belirtilir. Örnek: "2 × 250 HP". Motor gücü zamanla azalır mı? Aşınma, kirli filtreler ve yanlış pervane seçimi kullanılabilir gücü azaltabilir. İlgili Terimler Beygir Gücü, Motor Devri, Tekne Motoru, Tekne Pervanesi, Deplasman, Tekne Kapasitesi.

Tüm terimlere dön