Denizcilik sözlüğü

Tekne Havalandırması

Tanım

Tekne havalandırması, teknenin iç mekânlarında, motor bölmesinde ve sintinede havanın yenilenmesini sağlayan sistemlerin bütünüdür. Havalandırma; nem, koku, ısı ve yanıcı buhar birikimini önler.

Tekne Havalandırması Nedir?

Teknede kapalı alanlar dar ve nemlidir. Yetersiz havalandırma küf, yoğuşma ve kötü kokuya yol açar. Motor bölmesinde motorun yanma havası ve soğutması için havalandırma gerekir. Benzinli teknelerde sintinede biriken benzin buharı patlama riski oluşturur. Havalandırma bu riskleri azaltır.

Havalandırma Türleri

Tür	Çalışma İlkesi
Doğal havalandırma	Rüzgâr ve sıcaklık farkıyla hava akışı
Mekanik havalandırma	Fanlarla zorlanmış hava akışı
Güneş enerjili havalandırma	Güneş paneli ile çalışan fan

Havalandırma Elemanları

Eleman	Görevi
Kepçe havalandırma (cowl vent)	Rüzgârı içeri yönlendirir
Dorade kutusu	Havayı alır, suyu ayırır
Mantar havalandırma	Düşük profilli hava girişi
Güverte kapağı	Geniş hava akışı
Lumboz	Yan hava akışı
Blower fan	Motor bölmesini zorla havalandırır

Motor Bölmesi Havalandırması

ISO 11105, gezi teknelerinde benzinli motor bölmelerinin ve benzin tankı bölmelerinin havalandırmasını düzenler. Benzinli içten takma motorlu teknelerde mekanik blower fan bulunur. Motor çalıştırılmadan önce blower belirli bir süre çalıştırılır. Bu işlem, birikmiş benzin buharını dışarı atar.

Dorade Kutusu

Dorade kutusu, havalandırma girişinin altında bulunan bir su ayırıcıdır. Hava kutuya girer ve yön değiştirir. Su, kutunun tabanında kalır ve tahliye deliğinden dışarı akar. Kuru hava iç mekâna geçer.

Nem Kontrolü

Havalandırma açıklıklarını kışın da açık tutun.
Dolap kapaklarını havalandırma delikli seçin.
Islak eşyaları iç mekânda bırakmayın.
Gerektiğinde nem alıcı kullanın.

Hava giriş ve çıkış noktaları, çapraz akış oluşturacak şekilde yerleştirilir.

Sık Sorulan Sorular

Blower neden motor çalıştırılmadan önce açılır?

Sintinede birikmiş benzin buharını dışarı atmak için açılır.

Dizel teknede blower gerekir mi?

Dizel buharı benzine göre daha az uçucudur. Gereksinim tasarıma bağlıdır.

Teknede küf neden oluşur?

Nem, sıcaklık ve yetersiz hava akışı küf oluşumuna yol açar.

Güneş enerjili fan ne işe yarar?

Tekne bağlıyken elektrik tüketmeden sürekli hava akışı sağlar.

İlgili Terimler

Marin Fan, Güverte Kapağı, Lumboz, Havalandırma Filtresi, Tekne Kliması, Tekne Isıtıcısı.

İlgili terimler

Güverte Kapağı

Güverte kapağı , teknenin güvertesindeki bir açıklığı kapatan ve açıldığında ışık, havalandırma veya erişim sağlayan açılır kapanır elemandır. Denizcilikte buna "kaporta" veya İngilizcede "hatch" denir. Güverte Kapağı Nedir? Güverte kapağı, bir çerçeve ve menteşeli bir kapaktan oluşur. Kapak genellikle şeffaf veya füme akriliktir. Bu sayede alt bölmeye gün ışığı girer. Kapak açıldığında içeriye hava akar. Bazı kapaklar, acil durumda kaçış yolu olarak da kullanılır. Güverte Kapağı Türleri Tür Görevi Baş kamara kapağı Işık, hava ve kaçış yolu Havalandırma kapağı Küçük, havalandırma odaklı Bölme kapağı Depolama bölmesine erişim Gömme kapak Güverteyle aynı hizada Kaymaz yüzeyli kapak Üzerine basılabilir Kaçış kapağı Acil durumda çıkış Yapı ve Malzemeler Parça Malzeme Çerçeve Eloksallı alüminyum veya plastik Kapak Akrilik veya polikarbonat Conta EPDM veya silikon Kol ve mandal Plastik veya metal Menteşe Alüminyum veya paslanmaz ISO 12216 ISO 12216, gezi teknelerinde pencere, lumboz, kapak ve kapıların dayanım ve su geçirmezlik gerekliliklerini tanımlar. Standart, teknenin tasarım kategorisine ve kapağın konumuna göre gereksinimleri belirler. Üreticiler, ürünlerinin uygun olduğu bölgeleri belirtir. Kapak Konumları Konum Kullanım Kapalı Seyir ve kötü hava Havalandırma Kapak hafifçe aralık Tam açık Işık ve geniş hava akışı Ters açılım Bazı modellerde rüzgârı içeri yönlendirir Seyirde kapaklar kapalı ve kilitli tutulur. Sinekliğe ve Perdeye Uyum Birçok kapak, iç tarafta sineklik ve güneşlik perdesiyle birlikte kullanılır. Perde, kabinin ısınmasını azaltır. Sineklik, böceklerin girişini önler. Bakım Contaları temizleyin ve UV koruyucu uygulayın. Akriliği yalnızca uygun temizleyiciyle silin. Menteşe ve kolları yağlayın. Çerçeve çevresindeki macunu kontrol edin. Sık Görülen Sorunlar Sorun Neden Su sızıntısı Conta veya macun bozulmuş Akrilikte çatlak UV yaşlanması, darbe Akrilikte bulanıklık Uygunsuz temizleyici Kol gevşek Sıkıştırma ayarı bozulmuş Sık Sorulan Sorular Kapağın üzerine basılabilir mi? Yalnızca üretici tarafından üzerine basılabilir olarak belirtilen kapaklara basılır. Akrilik kapak değiştirilebilir mi? Akrilik levha çerçeveden sökülerek yenilenebilir. İlgili Terimler Lumboz, Tekne Camı, Kapak Mandalı, Tekne Menteşesi, Tekne Havalandırması, Güverte Donanımı.

Havalandırma Filtresi

Havalandırma filtresi , tankların havalandırma hattına takılan ve tanktan çıkan havadaki koku veya buharı tutan filtredir. Teknelerde havalandırma filtresi çoğunlukla atık su tankında kullanılır. Havalandırma Filtresi Nedir? Tanklar, doldurulup boşaltıldıkça hava alıp verir. Bu hava akışı bir havalandırma hattıyla tekne dışına yönlendirilir. Atık su tanklarında bu hava kötü kokuludur. Havalandırma filtresi, havayı dışarı çıkmadan önce temizler. Filtre genellikle aktif karbon içerir. Filtre Türleri Tür Kullanım Atık tankı koku filtresi Siyah ve gri su tanklarında koku tutma Yakıt buharı filtresi Benzin tanklarında buhar emisyonunu azaltma Su tankı hava filtresi Tatlı su tankına giren havayı temizleme Aktif Karbon Aktif karbon, çok gözenekli bir karbon malzemedir. Gözenekler, koku moleküllerini yüzeyinde tutar. Bu olaya adsorpsiyon denir. Karbon zamanla doyar ve etkisini kaybeder. Bu nedenle filtre belirli aralıklarla değiştirilir. Filtrenin Konumu Filtreyi havalandırma hattına, tank ile gövde çıkışı arasına takın. Filtreyi suyun ulaşamayacağı yükseklikte konumlandırın. Filtre girişini tank tarafına yönlendirin. Filtreyi değişim için erişilebilir bir yere yerleştirin. Islanan aktif karbon etkisini kaybeder. Bu nedenle tank taşmasından ve dalga suyundan korunur. Değişim Belirtileri Belirti Anlamı Koku tekrar başladı Karbon doymuş Filtre ıslandı Karbon etkisini kaybetmiş Hava akışı kısıtlandı Filtre tıkanmış Değişim aralığını üretici belirtir. Kullanım yoğunluğuna göre değişir. Hava Akışının Önemi Atık tankında yeterli hava akışı, aerobik bakterilerin çalışmasını destekler. Aerobik ortam, kötü koku üreten anaerobik süreçleri azaltır. Bu nedenle havalandırma hattı yeterli çapta tutulur. Filtre, hava akışını aşırı kısıtlamayacak şekilde seçilir. Yakıt Buharı Filtresi Bazı ülkelerde benzin tanklarından buhar emisyonu düzenlenir. ABD'de Çevre Koruma Ajansı (EPA), yeni teknelerde buhar emisyonu kontrolü ister. Bu sistemlerde karbon kanister kullanılır. Sık Sorulan Sorular Filtre olmadan tank havalandırılabilir mi? Havalandırılabilir, ancak çıkış noktasında koku oluşur. Filtre ıslanırsa ne yapılır? Filtre değiştirilir. Islak karbon kokuyu tutamaz. Filtre hava akışını keser mi? Tıkanan filtre akışı kısıtlar. Bu durum tankta basınç farkına yol açabilir. İlgili Terimler Siyah Su Tankı, Pis Su Tankı, Gri Su Tankı, Yakıt Tankı, Sanitasyon Hortumu, Tekne Havalandırması.

Lumboz

Lumboz , teknenin bordasında, üst yapısında veya kamara yan duvarında bulunan, genellikle yuvarlak veya oval biçimli küçük penceredir. Lumboz, iç mekâna ışık ve hava girmesini sağlar. Lumboz Nedir? Lumboz, bir çerçeve, cam ve conta içerir. Açılır lumbozlar, menteşe ve sıkma kollarıyla kapatılır. Kapatıldığında cam, contaya bastırılır ve su geçirmezlik sağlanır. Lumbozlar, kamara, banyo ve kuzine gibi bölümlerde bulunur. Gemilerde lumbozların önünde ayrıca çelik bir fırtına kapağı bulunabilir. Lumboz Türleri Tür Özellik Açılır lumboz Menteşeli, havalandırma sağlar Sabit lumboz Açılmaz, yalnızca ışık sağlar Gömme lumboz Gövde yüzeyiyle aynı hizada Fırtına kapaklı lumboz İç tarafta metal kapak bulunur Bordaya gömülü pencere Modern motor yatlarında Malzemeler Parça Malzeme Çerçeve Paslanmaz çelik, bronz, alüminyum veya plastik Cam Temperli cam veya akrilik Conta EPDM veya silikon Sıkma kolu Paslanmaz veya plastik ISO 12216 ISO 12216, lumbozların dayanımını ve su geçirmezliğini tasarım kategorisine ve konumuna göre tanımlar. Bordada su hattına yakın lumbozlar daha yüksek gereksinimlere tabidir. Kullanım Kuralları Seyirden önce tüm lumbozları kapatın. Sıkma kollarını tam sıkın. Teknenin yattığı tarafta lumboz açık bırakmayın. Gözetimsiz teknede lumbozları kapalı tutun. Yelkenlide yatma sırasında borda lumbozları suya girebilir. Sızıntı Nedenleri Neden Açıklama Conta yaşlanması Conta sertleşir ve çatlar Montaj macunu bozulması Çerçeve çevresinden su sızar Sıkma kolu ayarı Cam yeterince bastırılmaz Çerçeve deformasyonu Darbe sonrası hizasızlık Bakım Contayı temizleyin ve uygun koruyucu uygulayın. Akrilik camı yumuşak bezle silin. Menteşe ve kolları yağlayın. Çerçeve macununu kontrol edin. Conta Değişimi Conta, belirli aralıklarla değiştirilir. Yeni conta, çerçeve kanalına tam oturtulur. Conta birleşim noktası, lumbozun üst tarafına getirilir. Bu sayede sızma riski azalır. Sık Sorulan Sorular Lumboz ile güverte kapağı arasındaki fark nedir? Lumboz yan yüzeylerde, güverte kapağı yatay yüzeylerdedir. Lumboz camı kırılırsa ne yapılır? Açıklık geçici olarak kapatılır. Cam veya akrilik değiştirilir. Lumboz kelimesi nereden gelir? Terim, denizcilik dilinde yerleşmiş bir sözcüktür ve tekne penceresi anlamında kullanılır. İlgili Terimler Güverte Kapağı, Tekne Camı, Kapak Mandalı, Tekne Havalandırması, Tekne Kapısı, Güverte Donanımı.

Marin Fan

Marin fan , teknede hava akışı sağlamak için kullanılan ve deniz ortamına uygun olarak üretilen elektrikli fandır. Marin fanlar genellikle 12 V veya 24 V DC ile çalışır. Marin Fan Nedir? Marin fan, kamara serinletme, havalandırma ve motor bölmesindeki buharın tahliyesi için kullanılır. Fan gövdesi ve motoru nem ve tuza dayanıklıdır. Düşük enerji tüketimi, akü sistemiyle uzun süre çalışmayı sağlar. Fanlar sessiz çalışacak şekilde tasarlanır. Marin Fan Türleri Tür Kullanım Kamara fanı İç mekânda kişiyi serinletir Duvar ve tavan fanı Kamaraya sabit monte Klipsli fan Yatak başına takılır Blower fan Motor bölmesini havalandırır Kanal fanı Hava kanalı içinde çalışır Güneş enerjili havalandırma fanı Güverte üzerine monte Blower Fan ve Kıvılcım Koruması Motor bölmesindeki blower fan, benzin buharıyla temas edebilir. Bu nedenle blower fanların tutuşturmaya karşı korumalı olması gerekir. ISO 8846, küçük teknelerde elektrikli cihazların yanıcı gazları tutuşturmaya karşı korunmasını tanımlar. ABD'de bu gereklilik USCG kurallarında ve SAE J1171 standardında yer alır. Seçim Ölçütleri Ölçüt Açıklama Voltaj Teknenin sistemiyle uyumlu Akım tüketimi Akü kapasitesine uygun Hava debisi Bölme hacmine göre Ses seviyesi Kamaralarda düşük olmalı Kıvılcım koruması Motor bölmesinde zorunlu Malzeme Korozyona dayanıklı Montaj Kuralları Kablo kesitini akım ve uzunluğa göre seçin. Devreyi uygun sigortayla koruyun. Blower fanı hava kanalının çıkış ucuna yerleştirin. Kamara fanını uyuyan kişiye doğrudan üflemeyecek şekilde konumlandırın. Fan kanatlarına parmak koruması olan modelleri tercih edin. Enerji Tüketimi Kamara fanları düşük akım çeker. Gece boyunca çalışan bir fanın tüketimi, akü planlamasında dikkate alınır. Bazı fanlar birden fazla hız kademesi sunar. Düşük kademe, tüketimi azaltır. Bakım Fan kanatlarındaki tozu temizleyin. Bağlantıları korozyona karşı kontrol edin. Blower fanı her sezon test edin. Gürültü artarsa yatakları kontrol edin. Sık Sorulan Sorular Ev tipi fan teknede kullanılabilir mi? AC fanlar invertör gerektirir. Motor bölmesinde kullanılmaz. Blower fan arızalanırsa ne olur? Benzinli teknede buhar tahliyesi yapılamaz. Arıza giderilmeden motor çalıştırılmaz. Fan ne kadar akım çeker? Tüketim, modele ve hız kademesine göre değişir. Fan neden ses yapar? Toz birikimi veya aşınmış yataklar ses yapar. İlgili Terimler Tekne Havalandırması, Tekne Kliması, Güverte Kapağı, Marin Buzdolabı, Kıyı Elektriği, Marin Klima.

Tüm terimlere dön