Denizcilik sözlüğü

Terminal Bloğu

Tanım

Terminal bloğu, kabloların birbirine veya bir cihaza düzenli ve sökülebilir şekilde bağlandığı yalıtkan gövdeli bağlantı elemanıdır. Türkçede terminal bloğuna "klemens" de denir.

Terminal Bloğu Nedir?

Terminal bloğu, yalıtkan bir taban üzerinde sıralanmış metal bağlantı noktalarından oluşur. Her bağlantı noktası iki veya daha fazla kabloyu birleştirir. Bloklar, kabloların uç uca eklenmesi yerine kullanılır. Bu yöntem, arıza tespitini ve sökülüp takılmayı kolaylaştırır.

Terminal Bloğu Türleri

Tür	Bağlantı Şekli	Kullanım
Vidalı terminal bloğu	Kablo pabucu vida altına sıkıştırılır	Genel DC devreler
Cıvatalı terminal bloğu	Pabuç cıvata ve somunla bağlanır	Yüksek akım
Ray tipi (DIN) terminal	Raylara dizilen modüller	Panolar
Köprülü terminal bloğu	Bağlantı noktaları birbirine köprülenir	Ortak dağıtım

Terminal Bloğu ve Bara Farkı

Özellik	Terminal Bloğu	Bara
Bağlantı noktaları	Genellikle birbirinden ayrık	Hepsi aynı potansiyelde
Kullanım	Kablo birleştirme ve ayırma	Ortak dağıtım
Akım	Düşük ve orta	Orta ve yüksek

Kablo Pabucu Kullanımı

Teknelerde terminal bloklarında çıplak kablo ucu kullanılmaz. Kablo ucuna halka veya çatal pabuç sıkılır. Halka pabuç, vida gevşese bile yerinden çıkmaz. Pabuçlar uygun sıkma pensesiyle takılır. Bağlantı ısıyla daralan makaronla kaplanır.

Seçim Ölçütleri

Bağlanacak kablo kesitini belirleyin.
Blokun akım değerini kontrol edin.
Gerekli bağlantı noktası sayısını belirleyin.
Kapaklı model tercih edin.
Vida ve bağlantı parçalarının korozyona dayanıklı olduğunu doğrulayın.

Montaj Kuralları

Bloğu kuru ve erişilebilir bir yere yerleştirin.
Sintine seviyesinin üstünde monte edin.
Her bağlantı noktasını etiketleyin.
Kabloları gerilmeden ve sabitlenerek bağlayın.
Koruyucu kapağı takın.

Kontrol Noktaları

Vida sıkılığı
Pabuçlarda korozyon
Yalıtkan gövdede çatlak
Isınma ve renk değişimi

Sık Sorulan Sorular

Kablolar terminal bloğu yerine bantla eklenebilir mi?

Bantla ek, nem ve titreşimde güvenilir değildir. Terminal bloğu veya yapıştırıcılı makaronlu bağlantı kullanılır.

Terminal bloğunda iki kablo aynı vidaya bağlanabilir mi?

Üretici izin veriyorsa bağlanabilir. Çok sayıda pabucun yığılması önerilmez.

Terminal bloğu nemden nasıl korunur?

Kapaklı model kullanılır ve bağlantılara korozyon önleyici uygulanır.

İlgili Terimler

Bara, Marin Elektrik Kablosu, Kablo Kesiti, Sigorta Paneli, Elektrik Panosu, Marin Elektrik.

İlgili terimler

Bara

Bara , birden fazla kablonun ortak bir elektrik noktasında birleştirildiği iletken metal çubuktur. İngilizcede baraya "busbar" denir. Bara Nedir? Bara, genellikle bakır veya kalaylı bakırdan üretilir. Üzerinde kabloların bağlandığı cıvatalı veya vidalı terminaller bulunur. Bara, aynı potansiyeldeki çok sayıda bağlantıyı düzenli şekilde toplar. Böylece akü kutup başında çok sayıda kablo üst üste yığılmaz. Bara Türleri Tür Görevi Pozitif bara Pozitif besleme kablolarını toplar Negatif bara Tüketicilerin negatif dönüşlerini toplar Toprak barası AC koruma iletkenlerini toplar Sigortalı bara Her çıkışta sigorta yuvası bulunur Kullanım Alanları Akü bankası çıkışı Elektrik panosu arkası Motor bölmesindeki dağıtım noktaları Elektronik cihazların negatif dönüşleri Akü Kutup Başında Kablo Yığılması Akü kutup başına çok sayıda kablo bağlamak önerilmez. Kablo pabuçları üst üste yığılınca temas zayıflar. Gevşeyen bağlantı ısınır. Bu nedenle akü çıkışı bir baraya alınır. Tüketiciler bu baradan beslenir. Akım Değeri Her baranın taşıyabileceği sürekli akım belirtilir. Bara, bağlı tüm kabloların toplam akımına uygun seçilir. Yüksek akım taşıyan baralar daha kalın kesitli ve daha büyük cıvatalıdır. Malzeme Malzeme Özellik Kalaylı bakır Korozyona dayanıklı, iletkenliği yüksek Çıplak bakır İletkenliği yüksek, zamanla oksitlenir Pirinç Daha düşük iletkenlik, düşük akımlı uygulamalar Bağlantı cıvataları ve pullar paslanmaz çelik veya kalaylı pirinçten seçilir. Montaj Kuralları Barayı yalıtkan bir taban üzerine monte edin. Pozitif barayı yalıtım kapağıyla örtün. Kablo pabuçlarını cıvata ölçüsüne göre seçin. Cıvataları üreticinin belirttiği torkla sıkın. Her bağlantıyı etiketleyin. Bakım Cıvata sıkılığını kontrol edin. Oksitlenmiş yüzeyleri temizleyin. Isınma izi görülen bağlantıları yenileyin. Sık Sorulan Sorular Negatif bara neden gereklidir? Tüm tüketicilerin negatif dönüşleri tek bir noktada toplanır. Bu düzen, arıza tespitini ve akım ölçümünü kolaylaştırır. Akü monitörü şöntü baraya göre nereye takılır? Şönt, akü negatif kutbu ile negatif bara arasına takılır. Böylece tüm akım şöntten geçer. Bara ile terminal bloğu aynı şey midir? Bara tüm bağlantıları ortak potansiyelde birleştirir. Terminal bloğunda her bağlantı genellikle ayrıdır. İlgili Terimler Terminal Bloğu, Akü Bankası, Sigorta Paneli, Akü Monitörü, Elektrik Panosu, Marin Elektrik Kablosu.

Elektrik Panosu

Elektrik panosu , teknedeki elektrik enerjisini koruma elemanları üzerinden devrelere dağıtan kontrol panelidir. Pano, her devrenin açılıp kapatılmasını ve korunmasını sağlar. Elektrik Panosu Nedir? Elektrik panosu, akü ve kıyı elektriği gibi kaynaklardan gelen enerjiyi alır. Enerji, panodaki sigortalar veya devre kesiciler üzerinden tüketicilere dağıtılır. Kullanıcı, fenerler, pompalar ve cihazları panodan kontrol eder. Pano ayrıca gerilim ve akım göstergelerini içerebilir. Pano Türleri Tür Görevi DC panosu 12 V veya 24 V tüketicileri dağıtır AC panosu 230 V tüketicileri dağıtır Birleşik pano AC ve DC bölümlerini aynı gövdede ayrı tutar Dijital anahtarlama sistemi Devreleri ekran veya tuşlarla yönetir Panonun Bölümleri Bölüm Görevi Ana kesici Panoya gelen enerjiyi açıp kapatır Devre kesiciler veya sigortalar Her devreyi korur Anahtarlar Devreleri açar ve kapatır Göstergeler Gerilim, akım ve tank seviyelerini gösterir Etiketler Her devrenin adını gösterir Bara Ortak bağlantı noktası sağlar DC Panoda Tipik Devreler Seyir fenerleri Demir feneri İç aydınlatma Tatlı su pompası Sintine pompası Seyir elektroniği VHF telsiz Buzdolabı AC Panoda Tipik Elemanlar Kıyı elektriği ana kesicisi Kaçak akım rölesi Kaynak seçici şalter Polarite göstergesi Priz, klima ve su ısıtıcısı devreleri Etiketleme Her devre panoda açık bir adla etiketlenir. Kablolar da pano arkasında aynı adla işaretlenir. Bu düzen, arıza tespitini hızlandırır. Tesisat şeması teknede saklanır. Montaj Kuralları Panoyu kuru ve kolay erişilebilir bir yere yerleştirin. Arka tarafında bakım için boşluk bırakın. AC ve DC bölümlerini fiziksel olarak ayırın. AC bölümünün arkasını dokunmaya karşı kapatın. Kabloları düzenli ve sabitlenmiş olarak döşeyin. Sık Sorulan Sorular Panoda bir devre sürekli atıyorsa ne yapılır? Devre kesici tekrar tekrar kurulmamalıdır. Kısa devre veya aşırı yük kontrol edilir. Dijital anahtarlama sistemi nedir? Devreleri röleler aracılığıyla yöneten elektronik sistemdir. Kullanıcı ekran veya telefon uygulamasıyla devreleri açıp kapatır. Panoya yeni devre eklenebilir mi? Boş yuva varsa eklenebilir. Yeni devrenin kablo kesiti ve koruma değeri hesaplanır. İlgili Terimler Sigorta Paneli, Devre Kesici, Marin Sigorta, Bara, Voltmetre, Tekne Elektrik Sistemi.

Kablo Kesiti

Kablo kesiti , bir elektrik kablosundaki iletkenin kesit alanıdır. Kesit, Avrupa'da milimetre kare (mm²), ABD'de AWG (American Wire Gauge) sistemiyle ifade edilir. Kablo Kesiti Nedir? Kesit büyüdükçe kablo daha fazla akım taşır. Büyük kesitli kablonun direnci düşüktür. Düşük direnç, gerilim düşümünü ve ısınmayı azaltır. Teknelerde düşük gerilimli DC sistemler yüksek akım çektiği için kesit seçimi önemlidir. Kesit Seçiminde İki Ölçüt Ölçüt Açıklama Akım taşıma kapasitesi Kablonun aşırı ısınmadan taşıyabileceği akım Gerilim düşümü Kablo boyunca kaybolan gerilim Kesit, iki ölçütten daha büyük sonucu verenine göre seçilir. Uzun hatlarda belirleyici ölçüt genellikle gerilim düşümüdür. Gerilim Düşümü Hesabı Formül: Kesit (mm²) ≈ (0,0175 × 2 × L × I) ÷ ΔU 0,0175: Bakırın yaklaşık özdirenci (Ω·mm²/m) L: Kaynaktan cihaza kablo uzunluğu (m) 2: Gidiş ve dönüş iletkenleri I: Akım (A) ΔU: İzin verilen gerilim düşümü (V) Örnek: 12 V sistemde 8 metre uzaklıktaki 10 A'lık pompa için %3 düşüm hedeflensin. ΔU = 12 × 0,03 = 0,36 V Kesit ≈ (0,0175 × 2 × 8 × 10) ÷ 0,36 ≈ 7,8 mm² Seçilecek standart kesit: 10 mm² mm² ve AWG Karşılıkları AWG Yaklaşık mm² 16 1,3 14 2,1 12 3,3 10 5,3 8 8,4 6 13,3 4 21,2 2 33,6 1/0 53,5 AWG sisteminde sayı küçüldükçe kesit büyür. Gerilim Düşümü Sınırları ABYC E-11 önerilerine göre seyir fenerleri, pompalar ve elektronik gibi kritik devrelerde gerilim düşümü %3 ile sınırlandırılır. Kritik olmayan devrelerde %10'a kadar düşüme izin verilir. Akım Kapasitesini Etkileyen Etkenler Yalıtımın sıcaklık değeri Ortam sıcaklığı Motor bölmesinde döşeme Aynı demette bulunan kablo sayısı Motor bölmesinde ve kalabalık demetlerde kablonun akım kapasitesi düşürülerek hesaplanır. Sık Sorulan Sorular Gereğinden kalın kablo kullanmak zararlı mıdır? Elektriksel olarak zararlı değildir. Ancak maliyet ve ağırlık artar. Kablo uzunluğu neden iki kat alınır? Akım pozitif kablodan gider, negatif kablodan döner. İki iletkenin toplam uzunluğu hesaba girer. Sigorta değeri kesitle ilişkili midir? Evet. Sigorta, kablonun taşıyabileceği akımı aşmayacak değerde seçilir. İlgili Terimler Marin Elektrik Kablosu, Doğru Akım, 12 Volt Tekne Sistemi, Marin Sigorta, Bara, Voltmetre.

Marin Elektrik

Marin elektrik , teknelerde kullanılan ve deniz ortamının koşullarına uygun olarak tasarlanan elektrik ürünleri ile tesisat uygulamalarının genel adıdır. Marin Elektrik Nedir? Teknedeki elektrik tesisatı nem, tuz, titreşim ve sıcaklık değişimine maruz kalır. Kara tipi elektrik ürünleri bu koşullarda hızla bozulabilir. Marin elektrik ürünleri, bu koşullara dayanacak malzemelerle üretilir. Uygulama yöntemleri de sızdırmazlık ve titreşim dayanımını hedefler. Marin Elektrik Ürünleri Ürün Özellik Kalaylı bakır kablo Telleri oksitlenmeye karşı korur Sıkma terminali Titreşimde gevşemez Isıyla daralan makaron Bağlantıyı nemden korur Marin sigorta ve devre kesici Nemli ortamda çalışır Su geçirmez anahtar ve priz IP korumalıdır Ateşleme korumalı cihaz Yakıt buharını tutuşturmaz Uygulama İlkeleri Kablo seçimi: Çok telli, kalaylı bakır kablo kullanın. Bağlantı: Uygun sıkma pensesiyle terminal sıkın. Sızdırmazlık: Bağlantıları yapıştırıcılı makaronla kapatın. Koruma: Her devreye kaynağa yakın sigorta takın. Döşeme: Kabloları sintine seviyesinin üzerinde ve sabitleyerek döşeyin. Etiketleme: Her kabloyu devre adıyla işaretleyin. Çok Telli Kablonun Önemi Tek telli kablo titreşimle yorulur ve kırılabilir. Çok telli kablo esnektir ve titreşime dayanır. Teknelerde bu nedenle ince telli, esnek kablolar kullanılır. İlgili Standartlar Standart Kapsam ISO 10133 Küçük teknelerde DC elektrik tesisatı ISO 13297 Küçük teknelerde AC elektrik tesisatı ISO 8846 Elektrikli cihazların ateşleme koruması IEC 60529 IP koruma sınıfları ABYC E-11 ABD'de AC ve DC tesisat önerileri ABYC, Amerikan Tekne ve Yat Konseyi'nin kısaltmasıdır. Sık Görülen Hatalar Ev tipi kablo kullanmak Bağlantıları bant ile yalıtmak Sigortasız devre bırakmak Kabloları sintine suyuna temas edecek şekilde döşemek Farklı metal terminaller kullanmak Bakım Bağlantılarda yeşil oksit tabakası olup olmadığına bakın. Gevşek terminalleri sıkın. Korozyon önleyici sprey uygulayın. Isınma izi olan bağlantıları yenileyin. Sık Sorulan Sorular Marin kablo ile normal kablo arasındaki fark nedir? Marin kablo kalaylı ve çok tellidir. Yalıtımı yağa, neme ve ısıya daha dayanıklıdır. Lehimli bağlantı teknede kullanılır mı? Lehim, titreşimde kırılgan bir geçiş noktası oluşturabilir. Bu nedenle sıkma terminali tercih edilir. Elektrik arızası en çok nerede görülür? Bağlantı noktalarında görülür. Nem ve korozyon direnci artırır ve ısınmaya yol açar. İlgili Terimler Tekne Elektrik Sistemi, Marin Elektrik Kablosu, Marin Sigorta, IP Koruma Sınıfı, Kablo Kesiti, Terminal Bloğu.

Tüm terimlere dön