Denizcilik sözlüğü

Tekne Yedek Parçası

Tanım

Tekne yedek parçası, teknedeki aşınan, arızalanan veya ömrünü tamamlayan bir parçanın yerine takılan parçadır. Yedek parçalar motor, elektrik, tesisat ve güverte sistemlerini kapsar.

Tekne Yedek Parçası Nedir?

Teknedeki her sistem zamanla aşınır. Deniz ortamı bu aşınmayı hızlandırır. Yedek parça, sistemin yeniden çalışmasını sağlar. Doğru parça, teknenin üreticisi, modeli ve seri numarasına göre seçilir.

Yedek Parça Türleri

Tür	Tanım
Orijinal parça (OEM)	Motor veya tekne üreticisinin onayladığı parça
Muadil parça	Başka üreticinin aynı ölçü ve işlevde ürettiği parça
Yenilenmiş parça	Bakımdan geçirilip yeniden kullanıma hazırlanan parça

OEM, İngilizce "Original Equipment Manufacturer" ifadesinin kısaltmasıdır.

Sarf Malzemeleri

Sarf malzemesi, belirli aralıklarla değiştirilmesi gereken parçadır:

İmpeller
Yağ filtresi
Yakıt filtresi
Hava filtresi
Kurban anot
V kayışı
Motor yağı
Termostat contası

Arıza Parçaları

Arıza parçası, beklenmedik hasarda değiştirilen parçadır:

Marş motoru
Alternatör
Yakıt pompası
Sintine pompası
Dümen pompası
Irgat motoru

Doğru Parça Seçimi

Doğru parça için şu bilgiler gerekir:

Motor veya cihaz markası
Model adı
Seri numarası
Üretim yılı
Eski parçanın parça numarası

Parça numarası genellikle parçanın üzerinde veya üretici kataloğunda yer alır. Aynı model motorun farklı yıllarında farklı parçalar kullanılabilir.

Teknede Bulundurulan Yedekler

Uzun seyirde arızaya karşı temel yedekler teknede tutulur:

Sistem	Önerilen Yedek
Soğutma	İmpeller ve conta
Yakıt	Yakıt filtresi
Elektrik	Sigorta, kablo, terminal
Motor	V kayışı
Tesisat	Hortum kelepçesi

Sık Sorulan Sorular

Muadil parça orijinal parça kadar güvenilir midir?

Güvenilirlik, muadil parçayı üreten firmanın kalite standardına bağlıdır. Garanti süresindeki motorlarda üretici, orijinal parça kullanımını şart koşabilir.

İmpeller neden yedekte tutulur?

İmpeller, deniz suyu pompasında çalışan lastik kanatlı parçadır. Susuz çalışma birkaç saniyede kanatları kırabilir. Arıza motorun hararet yapmasına yol açar.

Yedek parçalar nasıl saklanır?

Parçalar kuru ve kapalı kutularda saklanır. Lastik parçalar güneş ışığından korunur.

Seri numarası nerede bulunur?

Motorlarda seri numarası, motor bloğu üzerindeki plakada yazar. Dıştan takma motorlarda plaka genellikle kuyruk bağlantısının yakınındadır.

İlgili Terimler

Motor Yedek Parçası, İmpeller, Yağ Filtresi, Yakıt Filtresi, Kurban Anot, Motor Bakımı.

İlgili terimler

Kurban Anot

Kurban anot , korunması istenen metal parçadan daha aktif bir metalden yapılan ve onun yerine çözünen parçadır. Teknelerde kurban anotlar pervane, şaft, gövde ve motor parçalarını korur. Kurban Anot Nedir? Kurban anot, galvanik korozyon ilkesini koruma amacıyla kullanır. Anot, korunan parçaya elektriksel olarak bağlanır. Deniz suyunda bir galvanik pil oluşur. Anot, galvanik seride daha aktif olduğu için çözünür. Korunan metal katot olur ve korozyona uğramaz. Türkçede kurban anota "tutya" da denir. Anot Malzemeleri Malzeme Uygun Su Not Çinko Tuzlu su Tatlı suda pasifleşebilir Alüminyum alaşımı Tuzlu ve acı su Daha hafif, daha uzun ömür Magnezyum Tatlı su Tuzlu suda çok hızlı çözünür Alüminyum anotlar, indiyum ve çinko katkılı özel alaşımlardan üretilir. Anot Türleri Tür Takıldığı Yer Şaft anodu Pervane şaftı Pervane somunu anodu Pervane göbeği Gövde anodu Gövde altına cıvatalı plaka Dıştan takma motor anodu Motor ayağı ve trim Motor içi anot Eşanjör ve soğutma devresi Flap anodu Trim flapları Baş itici anodu Baş itici pervanesi Montaj Kuralları Anodu yalnızca temiz metal yüzeye bağlayın. Anodu boyamayın. Bağlantı noktasının elektriksel sürekliliğini kontrol edin. Anodu üreticinin belirttiği konuma takın. Boyanan anot suyla temas edemez ve çalışmaz. Değişim Ölçütü Durum İşlem Yaklaşık yarısı tükenmiş Değiştirilir Hiç tükenmemiş Bağlantı ve malzeme kontrol edilir Çok hızlı tükenmiş Kaçak akım araştırılır Birçok üretici, anot hacminin yaklaşık yarısı tükendiğinde değişimi önerir. Malzemelerin Karıştırılması Aynı tekne üzerinde farklı anot malzemeleri birlikte kullanılmaz. Farklı anotlar birbirini etkileyebilir. Üreticinin önerdiği malzeme tercih edilir. Sık Sorulan Sorular Anot neden hiç tükenmez? Anot boyanmış, pasifleşmiş veya bağlantısı kopmuş olabilir. Anot ne sıklıkla değiştirilir? Genellikle karaya çekmede kontrol edilir ve gerektiğinde değiştirilir. Tatlı suda çinko anot kullanılır mı? Çinko tatlı suda pasifleşebilir. Magnezyum veya alüminyum tercih edilir. Anot neden yüzeye sıkıca bağlanır? Gevşek bağlantı elektrik akışını keser. Bu durumda anot korumaz. Anot boyutu nasıl seçilir? Boyut, korunan alana ve üretici önerisine göre seçilir. İlgili Terimler Tutya, Çinko Anot, Alüminyum Anot, Magnezyum Anot, Katodik Koruma, Galvanik Korozyon.

Motor Bakımı

Motor bakımı , motorun güvenli ve verimli çalışmasını sürdürmek için yapılan kontrol, değişim ve ayar işlemlerinin bütünüdür. Bakım, arızaları ortaya çıkmadan önlemeyi amaçlar. Motor Bakımı Nedir? Motor parçaları kullanım ve zamanla aşınır. Yağ, filtre ve kayış gibi sarf malzemeleri ömrünü tamamlar. Bakım, bu parçaların belirli aralıklarla değiştirilmesini ve sistemlerin kontrol edilmesini kapsar. Bakım aralıklarını motor üreticisi belirler. Bakım Türleri Tür Zamanlama Örnek İşlemler Günlük kontrol Her kullanımdan önce Yağ seviyesi, soğutma suyu, kayış Periyodik bakım Çalışma saatine göre Yağ ve filtre değişimi Sezonluk bakım Sezon başı ve sonu İmpeller, anot, kışlama Arıza bakımı Arıza sonrası Parça onarımı ve değişimi Revizyon Uzun çalışma sonrası Motorun sökülüp yenilenmesi Çalışma Saatine Dayalı Bakım Tekne motorlarında bakım aralıkları genellikle çalışma saatiyle belirtilir. Motor saat sayacı bu değeri gösterir. Üreticiler ayrıca süreye bağlı bir sınır koyar. Örnek: "Her 100 saatte veya yılda bir, hangisi önce gelirse". Az kullanılan teknelerde süre sınırı daha önce dolar. Temel Bakım İşlemleri Motor yağı ve yağ filtresi değişimi Yakıt filtresi değişimi Hava filtresi kontrolü Soğutma sıvısı kontrolü ve değişimi Kayış gerginliği kontrolü Supap boşluğu ayarı Şanzıman yağı kontrolü Elektrik bağlantılarının temizliği Bakım Kayıtları Her bakım işlemi tarih ve çalışma saatiyle kayıt altına alınır. Kayıt, sonraki bakım zamanının belirlenmesini sağlar. Ayrıca tekne satışında motorun geçmişini belgeler. Garanti süresince yetkili servis kayıtları istenebilir. Bakımı Kim Yapar? İşlem Uygulayıcı Günlük kontroller Tekne kullanıcısı Yağ ve filtre değişimi Kullanıcı veya servis Elektronik arıza tespiti Yetkili servis Revizyon Yetkili servis Garanti kapsamındaki motorlarda üreticinin servis şartları uygulanır. Sık Sorulan Sorular Motor az kullanılıyorsa bakım gerekir mi? Evet. Yağ, yakıt ve kauçuk parçalar zamanla bozulur. Bekleme sırasında korozyon oluşabilir. Bakım takvimi nerede bulunur? Motorun kullanım ve bakım kılavuzunda yer alır. Motor saat sayacı yoksa bakım nasıl planlanır? Kullanım süreleri seyir defterine not edilir. Bakım, tahmini saat ve takvim süresine göre planlanır. İlgili Terimler Deniz Motoru Bakımı, Motor Kışlama, Yağ Filtresi, Yakıt Filtresi, Motor Yedek Parçası, Tekne Bakım Takvimi.

Motor Yedek Parçası

Motor yedek parçası , tekne motorunun bakım ve onarımında, aşınan veya arızalanan parçanın yerine kullanılan parçadır. Motor yedek parçaları, motor modeline ve seri numarasına göre seçilir. Motor Yedek Parçası Nedir? Bir tekne motoru yüzlerce parçadan oluşur. Her parça, motor üreticisinin verdiği bir parça numarasıyla tanımlanır. Aynı model motorun farklı üretim yıllarında farklı parçalar kullanılabilir. Bu nedenle parça seçimi seri numarası ile doğrulanır. Parça Grupları Grup Örnek Parçalar Soğutma İmpeller, termostat, eşanjör contası, kalem anot Yakıt Yakıt filtresi, enjektör, besleme pompası Yağlama Yağ filtresi, yağ pompası, contalar Elektrik Marş motoru, alternatör, sensörler, röleler Egzoz Karışım dirseği, egzoz contası Mekanik Kayış, motor takozu, supap contaları Tahrik Ayak ünitesi keçeleri, pervane somunu, körükler Patlatılmış Parça Çizimi Motor üreticileri, parça kataloglarında patlatılmış çizimler yayımlar. Bu çizimde her parça ayrılmış hâlde ve numaralı olarak gösterilir. Kullanıcı, çizimdeki numarayı parça listesinde bulur ve parça numarasına ulaşır. Bu yöntem, doğru parçanın sipariş edilmesini kolaylaştırır. Servis Kitleri Bazı üreticiler, bakım için gereken parçaları tek pakette sunar. Örnek bir servis kiti şunları içerebilir: Yağ filtresi Yakıt filtresi İmpeller ve conta Kalem anot Kayış Servis kiti, belirli bir bakım aralığına göre hazırlanır. Sipariş İçin Gerekli Bilgiler Motor markası ve modeli Motor seri numarası Parça numarası Parça adı Gerekli adet Orijinal Parça Doğrulama Orijinal parçalar genellikle üreticinin logosunu ve parça numarasını taşır. Ambalaj üzerinde güvenlik etiketi veya karekod bulunabilir. Parça, yetkili bayi veya distribütör kanalından tedarik edilerek doğrulanır. Parça Değişiminde Dikkat Edilenler Contalar sökülen her bağlantıda yenilenir. Torku belirtilen cıvatalar tork anahtarıyla sıkılır. Elektrik bağlantıları temizlenir ve korunur. Değiştirilen parçalar bakım kaydına yazılır. Sık Sorulan Sorular Seri numarası olmadan parça bulunabilir mi? Model bilgisiyle arama yapılabilir. Ancak yıl ve seri değişiklikleri nedeniyle yanlış parça riski artar. Eski motorların parçaları bulunur mu? Üreticiler belirli bir süre parça desteği verir. Sonrasında muadil veya yenilenmiş parçalar kullanılabilir. Parça numarası üreticiye göre değişir mi? Evet. Aynı parça, motor üreticisi ve parça üreticisi tarafından farklı numaralarla anılabilir. İlgili Terimler Tekne Yedek Parçası, Motor Bakımı, İmpeller, Yağ Filtresi, Yakıt Filtresi, Motor Anodu.

Yakıt Filtresi

Yakıt filtresi , yakıtın motora ulaşmadan önce içindeki kir, pas ve suyu tutan filtredir. Temiz yakıt, enjektörlerin ve yakıt pompasının doğru çalışmasını sağlar. Yakıt Filtresi Nedir? Teknelerde yakıt tankında zamanla tortu, su ve mikrobiyal kirlenme oluşabilir. Dalgalı denizde tank içindeki tortu karışır ve yakıt hattına geçer. Yakıt filtresi bu kirleri tutar. Teknelerde genellikle birden fazla yakıt filtresi bulunur. Filtre Kademeleri Kademe Konum Görevi Birincil filtre Tank ile motor arasında Suyu ve iri partikülleri tutar İkincil filtre Motor üzerinde İnce partikülleri tutar Birincil filtre genellikle su ayırıcı özelliktedir. İkincil filtre, enjeksiyon sistemini korur. Mikron Derecesi Filtrelerin süzme kabiliyeti mikron (μm) cinsinden ifade edilir. Küçük mikron değeri daha ince süzme anlamına gelir. Birincil filtre ikincil filtreden daha iri mikron değerinde seçilir. Bu sıralama, ince filtrenin hızla tıkanmasını önler. Doğru değerler motor üreticisinin teknik belgesinde yer alır. Tıkanma Belirtileri Belirti Açıklama Güç kaybı Motor tam gaza ulaşamaz Devir dalgalanması Yakıt akışı düzensizleşir Motorun durması Yakıt beslemesi kesilir Vakum göstergesinde artış Filtre direnci yükselir Bazı filtre gövdelerinde vakum göstergesi bulunur. Gösterge, filtrenin değişim zamanını gösterir. Değişim Adımları (Dizel) Yakıt vanasını kapatın. Filtrenin altına toplama kabı koyun. Eski filtreyi sökün. Yeni filtreyi temiz yakıtla doldurun (üretici izin veriyorsa). Contayı yakıtla ıslatarak filtreyi takın. Yakıt vanasını açın. Sistemden havayı alın. Motoru çalıştırıp kaçak kontrol edin. Hava Alma Dizel yakıt sistemine giren hava, motorun çalışmasını engeller. Filtre değişiminden sonra hava, tahliye vidaları açılarak ve el pompası kullanılarak atılır. Bazı modern motorlarda elektrikli besleme pompası bu işlemi otomatik yapar. Sık Sorulan Sorular Yedek yakıt filtresi teknede bulundurulmalı mı? Evet. Kirli yakıt alındığında filtre seyir sırasında tıkanabilir. Benzinli motorlarda yakıt filtresi farklı mıdır? Benzinli motorlar da su ayırıcı ve ince filtre kullanır. Filtre türü, yakıt sistemine göre seçilir. Filtre değişim aralığı nedir? Aralık üretici tarafından çalışma saati olarak belirlenir. Kirli yakıt alındığında daha erken değiştirilir. İlgili Terimler Su Ayırıcı Filtre, Yakıt Pompası, Enjektör, Yakıt Tankı, Dizel Tekne Motoru, Yakıt Hortumu.

Tüm terimlere dön