Denizcilik sözlüğü

Tekne Kilidi

Tanım

Tekne kilidi, teknede kapı, kapak, dolap ve ekipmanları yetkisiz erişime karşı kapatan mekanizmadır. Tekne kilitleri deniz ortamına dayanıklı malzemelerden üretilir.

Tekne Kilidi Nedir?

Tekne kilidi, bir anahtar, şifre veya elektronik kart ile açılan kapama elemanıdır. Kilitler; iç mekânı, değerli ekipmanları ve motoru korur. Teknede kilitler tuz, nem ve titreşime maruz kalır. Bu nedenle mekanizmanın korozyona dayanıklı olması gerekir.

Tekne Kilidi Türleri

Tür	Kullanım
Kamara kapısı kilidi	İç mekân girişi
Asma kilit	Giriş kapakları, dolaplar
Dolap kilidi	Kokpit ve iç dolaplar
Bas aç kilit	Kapaklarda gömme kullanım
Dıştan takma motor kilidi	Motor montaj vidalarını kilitler
Şifreli kilit	Anahtarsız erişim
Elektronik kilit	Kart veya kodla açılır

Malzemeler

Malzeme	Özellik
AISI 316 paslanmaz çelik	Dış kullanımda dayanıklı
Pirinç	Asma kilit gövdelerinde
Krom kaplamalı zamak	Ekonomik, korozyona eğilimli
Mühendislik plastikleri	İç dolaplarda

Asma kiliti seçerken mekanizmanın da korozyona dayanıklı olması önemlidir.

Dıştan Takma Motor Kilidi

Dıştan takma motorlar aynalığa vidalarla tutturulur. Motor kilidi, bu vidaların kollarını kapatarak sökülmesini önler. Kilit, motor hırsızlığını zorlaştırır.

Güvenlik Önerileri

Yedek anahtarı teknenin dışında saklayın.
Anahtarlarda yüzer anahtarlık kullanın.
Teknedeki değerli ekipmanı görünür yerde bırakmayın.
Kilitlerin içten kaçış olanağını kontrol edin.

İçeriden açılamayan kilit, yangın veya su alma durumunda kaçışı engelleyebilir.

Kaçış Güvenliği

ISO 9094, gezi teknelerinde yangına karşı korumayı ve kaçış yollarını düzenler. Kaçış yolu üzerindeki kapılar, içeriden anahtarsız açılabilmelidir.

Bakım

Kilit silindirini kuru yağlayıcıyla yağlayın.
Tuz birikimini tatlı suyla temizleyin.
Asma kilitleri koruyucu kapakla kullanın.
Kilit mekanizmasını düzenli çalıştırın.

Sık Sorulan Sorular

Kilit neden sıkışır?

Tuz kristalleri ve korozyon mekanizmayı sıkıştırır.

Hangi yağlayıcı kullanılır?

Grafit veya teflon esaslı kuru yağlayıcılar önerilir. Ağır yağ toz toplar.

Elektronik kilit teknede güvenilir midir?

Deniz ortamına uygun koruma sınıfına sahip modeller tercih edilir.

Kilit anahtarı kaybolursa ne yapılır?

Yedek anahtar kullanılır. Yoksa kilit çilingir tarafından açılır ve değiştirilir.

İlgili Terimler

Tekne Kapısı, Tekne Menteşesi, Kapak Mandalı, Güverte Kapağı, Paslanmaz Güverte Ekipmanı, Dıştan Takma Motor.

İlgili terimler

Dıştan Takma Motor

Dıştan takma motor , motor, şanzıman ve pervanenin tek bir ünitede birleştiği ve teknenin kıç aynalığına takılan motordur. İngilizcede bu motora "outboard motor" denir. Dıştan Takma Motor Nedir? Dıştan takma motor, teknenin dışında yer alır. Motor, kıç aynalığa kelepçe veya cıvatalarla bağlanır. Motorun tamamı sağa sola dönerek dümen görevi görür. Motor, karaya çıkarken veya sığ suda yukarı kaldırılabilir. Dıştan Takma Motorun Bölümleri Bölüm Görevi Güç başı Motor bloğu ve yakıt sistemini içerir Kaput Güç başını korur Gövde (şaft) Güç başını ayak ünitesine bağlar Ayak ünitesi Dişli kutusu ve pervaneyi taşır Kıç aynalık braketi Motoru tekneye bağlar Kavitasyon plakası Pervane üstündeki yatay plakadır Zaman Türüne Göre Tür Özellik İki zamanlı Hafiftir, yağ yakıtla karışır Dört zamanlı Yakıt tüketimi ve emisyonu düşüktür, ayrı yağ karteri vardır Doğrudan enjeksiyonlu iki zamanlı Emisyonu klasik iki zamanlıdan düşüktür Emisyon düzenlemeleri nedeniyle yeni dıştan takma motorların çoğu dört zamanlıdır. Şaft Boyu Şaft boyu, kıç aynalık yüksekliğine göre seçilir: Kod Yaklaşık Şaft Boyu S (kısa) 15 inç (yaklaşık 38 cm) L (uzun) 20 inç (yaklaşık 51 cm) XL (ekstra uzun) 25 inç (yaklaşık 63,5 cm) Kısa şaft, pervanenin hava emmesine yol açar. Uzun şaft, gereksiz sürtünme oluşturur. Trim ve Kaldırma Trim: Motorun açısı değiştirilerek teknenin baş açısı ayarlanır. Kaldırma (tilt): Motor tamamen sudan çıkarılır. Güç trimi: Elektrikli hidrolik sistemle trim ve kaldırma yapılır. Güvenlik Donanımı Motor stop ipi, sürücünün bileğine veya can yeleğine takılır. Sürücü düşerse ip çekilir ve motor durur. Bazı ülkelerde motor stop ipi kullanımı yasal zorunluluktur. Sık Sorulan Sorular Dıştan takma motorun gücü nasıl seçilir? Güç, teknenin üretici plakasındaki azami motor gücü değerini aşmamalıdır. Dıştan takma motor tatlı suyla neden yıkanır? Motor içindeki deniz suyu kanallarında tuz birikir. Tatlı su yıkaması tuzu ve kumu temizler. İkiz dıştan takma motor neden kullanılır? İki motor daha yüksek toplam güç sağlar. Bir motor arızalanırsa diğeri tekneyi limana ulaştırabilir. İlgili Terimler Tekne Motoru, Benzinli Tekne Motoru, Trim, Tekne Pervanesi, İçten Takma Motor, Kuyruklu Motor.

Güverte Kapağı

Güverte kapağı , teknenin güvertesindeki bir açıklığı kapatan ve açıldığında ışık, havalandırma veya erişim sağlayan açılır kapanır elemandır. Denizcilikte buna "kaporta" veya İngilizcede "hatch" denir. Güverte Kapağı Nedir? Güverte kapağı, bir çerçeve ve menteşeli bir kapaktan oluşur. Kapak genellikle şeffaf veya füme akriliktir. Bu sayede alt bölmeye gün ışığı girer. Kapak açıldığında içeriye hava akar. Bazı kapaklar, acil durumda kaçış yolu olarak da kullanılır. Güverte Kapağı Türleri Tür Görevi Baş kamara kapağı Işık, hava ve kaçış yolu Havalandırma kapağı Küçük, havalandırma odaklı Bölme kapağı Depolama bölmesine erişim Gömme kapak Güverteyle aynı hizada Kaymaz yüzeyli kapak Üzerine basılabilir Kaçış kapağı Acil durumda çıkış Yapı ve Malzemeler Parça Malzeme Çerçeve Eloksallı alüminyum veya plastik Kapak Akrilik veya polikarbonat Conta EPDM veya silikon Kol ve mandal Plastik veya metal Menteşe Alüminyum veya paslanmaz ISO 12216 ISO 12216, gezi teknelerinde pencere, lumboz, kapak ve kapıların dayanım ve su geçirmezlik gerekliliklerini tanımlar. Standart, teknenin tasarım kategorisine ve kapağın konumuna göre gereksinimleri belirler. Üreticiler, ürünlerinin uygun olduğu bölgeleri belirtir. Kapak Konumları Konum Kullanım Kapalı Seyir ve kötü hava Havalandırma Kapak hafifçe aralık Tam açık Işık ve geniş hava akışı Ters açılım Bazı modellerde rüzgârı içeri yönlendirir Seyirde kapaklar kapalı ve kilitli tutulur. Sinekliğe ve Perdeye Uyum Birçok kapak, iç tarafta sineklik ve güneşlik perdesiyle birlikte kullanılır. Perde, kabinin ısınmasını azaltır. Sineklik, böceklerin girişini önler. Bakım Contaları temizleyin ve UV koruyucu uygulayın. Akriliği yalnızca uygun temizleyiciyle silin. Menteşe ve kolları yağlayın. Çerçeve çevresindeki macunu kontrol edin. Sık Görülen Sorunlar Sorun Neden Su sızıntısı Conta veya macun bozulmuş Akrilikte çatlak UV yaşlanması, darbe Akrilikte bulanıklık Uygunsuz temizleyici Kol gevşek Sıkıştırma ayarı bozulmuş Sık Sorulan Sorular Kapağın üzerine basılabilir mi? Yalnızca üretici tarafından üzerine basılabilir olarak belirtilen kapaklara basılır. Akrilik kapak değiştirilebilir mi? Akrilik levha çerçeveden sökülerek yenilenebilir. İlgili Terimler Lumboz, Tekne Camı, Kapak Mandalı, Tekne Menteşesi, Tekne Havalandırması, Güverte Donanımı.

Kapak Mandalı

Kapak mandalı , teknede kapak, dolap ve bölme kapaklarını kapalı konumda tutan kilitleme elemanıdır. Mandal, seyir sırasında kapakların kendiliğinden açılmasını önler. Kapak Mandalı Nedir? Teknede hareket, kapakların açılmasına ve içindekilerin dökülmesine yol açabilir. Kapak mandalı, kapağı çerçeveye bağlar. Bazı mandallar, kapağı contaya bastırarak su geçirmezlik de sağlar. Mandallar genellikle anahtarsız çalışır. Kilitli modeller de bulunur. Kapak Mandalı Türleri Tür Çalışma Şekli Kullanım Bas aç mandal Düğmeye basılarak açılır Dolap ve iç kapaklar Kollu mandal Kol çevrilerek kilitlenir Kokpit dolapları Sıkıştırmalı mandal Kapağı contaya bastırır Su geçirmez kapaklar Kanca mandal Kanca bir göze takılır Basit kapaklar Yaylı sürgü Sürgü yayla yerine oturur Dolap kapakları Halka çekmeli mandal Halka çekilerek açılır Döşeme kapakları Sıkıştırmalı Mandal Sıkıştırmalı mandal, kapatıldığında kapağı conta yönünde çeker. Bu baskı, contanın su sızdırmazlığı sağlamasına yardımcı olur. Güverte kapaklarında ve motor bölmesi kapaklarında kullanılır. Malzemeler Malzeme Özellik AISI 316 paslanmaz çelik Dış kapaklarda dayanıklı Krom kaplamalı pirinç İç dolaplarda yaygın Naylon ve acetal Hafif, korozyona uğramaz Seçim Ölçütleri Kapağın iç veya dış kullanımda olduğunu belirleyin. Su geçirmezlik ihtiyacını değerlendirin. Kapak kalınlığını ölçün. Yüzeyle aynı hizada olup olmayacağını belirleyin. Kilit gerekip gerekmediğine karar verin. Gömme mandallar, ayağın takılma riskini azaltır. Montaj Kuralları Mandal ile karşı parçası doğru hizalanır. Dış yüzeylerdeki delikler sızdırmazlık macunuyla kapatılır. Paslanmaz vida kullanılır. Kapak kalınlığı mandalın ölçü aralığında olmalıdır. Sık Görülen Sorunlar Sorun Neden Mandal kendiliğinden açılıyor Yay zayıflamış veya hizasızlık Mandal sıkışıyor Tuz birikimi Kapak su sızdırıyor Sıkıştırma yetersiz veya conta bozuk Bas aç düğmesi geri gelmiyor İç yay kırılmış Bakım Mandalları tatlı suyla yıkayın. Hareketli parçaları yağlayın. Vidaların sıkılığını kontrol edin. Sık Sorulan Sorular Seyirde neden tüm mandallar kapatılır? Açık kapaklar çarparak hasar görebilir ve içindekiler dökülebilir. Mandal ile kilit arasındaki fark nedir? Mandal anahtarsız kapalı tutar. Kilit, yetkisiz açılmayı önler. İlgili Terimler Güverte Kapağı, Tekne Kilidi, Tekne Menteşesi, Tekne Kapısı, Lumboz, Paslanmaz Güverte Ekipmanı.

Paslanmaz Güverte Ekipmanı

Paslanmaz güverte ekipmanı , paslanmaz çelikten üretilen ve teknenin güvertesinde kullanılan bağlama, güvenlik ve kapama parçalarıdır. Deniz ortamında genellikle AISI 316 sınıfı kullanılır. Paslanmaz Güverte Ekipmanı Nedir? Paslanmaz çelik, dayanımı, korozyon direnci ve görünümü nedeniyle güverte ekipmanında yaygındır. Parçalar döküm, dövme, kaynaklı veya talaşlı imalatla üretilir. Yüzeyler genellikle parlatılır veya elektropolisaj ile işlenir. Parlak yüzey, tuzun tutunmasını azaltır. Paslanmaz Güverte Ekipmanı Türleri Ürün Görevi Koç boynuzu Halat bağlama Baba Kalın halat bağlama Kılavuz makarası Halatı yönlendirme Küpeşte ve vardavela Düşmeye karşı koruma Puşpit ve pulpit Baş ve kıçtaki koruma çerçevesi Menteşe ve mandal Kapak açma ve kapama Göz plakası Bağlantı noktası Bayrak direği yuvası Bayrak direğini taşır Merdiven Sudan tekneye çıkış Malzeme Seçimi Sınıf Uygunluk AISI 316 Deniz ortamı için önerilen sınıf AISI 316L Kaynaklı parçalar AISI 304 Deniz ortamında çay rengi lekelenme eğilimi yüksek Ürün üzerindeki veya belgesindeki malzeme bilgisi kontrol edilir. Üretim Yöntemleri Yöntem Özellik Hassas döküm Karmaşık biçimler Dövme Yüksek dayanım Kaynaklı imalat Boru ve çerçeve yapılar Talaşlı imalat Hassas ölçülü parçalar Yüzey Kalitesi Pürüzlü yüzey, tuz ve nemi tutar. Bu durum çay rengi lekelenmeyi artırır. Elektropolisaj, yüzey pürüzlülüğünü azaltır. Bu işlem, korozyon direncini artırır ve temizliği kolaylaştırır. Montaj Paslanmaz cıvata ve somun kullanın. Alüminyum yüzeyle temas varsa yalıtkan ara parça koyun. Destek plakası kullanın. Sızdırmazlık macunu uygulayın. Bakım Tatlı suyla düzenli yıkayın. Lekeleri paslanmaz temizleyiciyle giderin. Koruyucu cila uygulayın. Kaynak bölgelerinde çatlak arayın. Sık Sorulan Sorular Paslanmaz ekipmanda neden kahverengi leke oluşur? Tuz, nem ve yüzey pürüzlülüğü hafif korozyon lekelerine yol açar. Elektropolisaj nedir? Elektrokimyasal yolla yüzeyin ince bir katmanının alınmasıdır. 304 ekipman teknede kullanılabilir mi? Kullanılabilir, ancak bakım ihtiyacı ve lekelenme eğilimi daha yüksektir. Paslanmaz ekipman hangi cıvatayla takılır? AISI 316 paslanmaz cıvata ve somun kullanılır. İlgili Terimler Paslanmaz Çelik, Deniz Suyuna Dayanıklı Paslanmaz Çelik, Güverte Ekipmanı, Güverte Donanımı, Tekne Menteşesi, Tekne Merdiveni.

Tüm terimlere dön