Denizcilik sözlüğü

Marin Ocak

Tanım

Marin ocak, teknenin kuzinesinde yemek pişirmek için kullanılan ve deniz koşullarına uygun tasarlanmış pişirme cihazıdır. Marin ocaklar; yalpalık sistemi, tencere tutucuları ve alev güvenlik vanası gibi özellikler içerir.

Marin Ocak Nedir?

Teknede yemek pişirmek, sallantı nedeniyle karadakinden farklıdır. Marin ocak, tencerenin kaymasını ve devrilmesini önleyecek şekilde tasarlanır. Gazlı modellerde alev söndüğünde gazı kesen güvenlik vanası bulunur. Ocak, teknenin enerji altyapısına göre seçilir.

Marin Ocak Türleri

Tür	Enerji Kaynağı	Özellik
LPG ocak	Propan veya bütan	Yaygın, hızlı ısıtma
Elektrikli ocak	AC elektrik	Jeneratör veya kıyı elektriği gerekir
İndüksiyon ocak	AC elektrik	Verimli, açık alev yok
Alkol ocak	Denatüre alkol	Basit, düşük ısı
Dizel ocak	Dizel yakıt	Uzun seyir teknelerinde

Yalpalık Sistemi

Yalpalık (gimbal), ocağın iki noktadan asılarak teknenin yatmasına karşın yatay kalmasını sağlar. Tekne yattığında ocak sallanır ve tencere düz kalır. Yalpalık, seyirde yemek pişirmeyi güvenli hale getirir. Liman ve demirde yalpalık bir kilitle sabitlenebilir.

Güvenlik Özellikleri

Özellik	Görevi
Alev güvenlik vanası	Alev sönerse gazı keser
Tencere tutucular	Tencerelerin kaymasını önler
Ocak kapağı	Kullanılmadığında yüzeyi kapatır
Ön koruma çubuğu	Kişinin ocağa düşmesini önler

ISO 10239

ISO 10239, gezi teknelerinde LPG sistemlerinin kurulumunu düzenler. Standart; tüp dolabını, havalandırmayı, boruları ve vanaları kapsar. Tüp dolabı, gazı tekne dışına tahliye eden bir drenaja sahip olmalıdır.

LPG Güvenliği

LPG havadan ağırdır. Sızan gaz, sintinede birikebilir ve patlama riski oluşturur. Bu nedenle şu önlemler alınır:

Tüp, tekne dışına drenajı olan kapalı bir dolapta tutulur.
Kullanım dışında tüp vanası kapatılır.
Gaz dedektörü sintine seviyesine yakın monte edilir.
Solenoid vana ile gaz uzaktan kesilir.
Bağlantılar düzenli olarak kaçak testinden geçirilir.

Sık Sorulan Sorular

İndüksiyon ocak her teknede kullanılabilir mi?

Yeterli AC enerji kapasitesi gerekir.

Yalpalık neden kilitlenir?

Demirde ve limanda ocağın sallanmasını önlemek için kilitlenir.

Gaz kokusu alınırsa ne yapılır?

Tüp kapatılır, elektrik anahtarlarına dokunulmaz ve tekne havalandırılır.

Alkol ocağın avantajı nedir?

Yapısı basittir ve gaz tesisatı gerektirmez.

İlgili Terimler

Marin Buzdolabı, Tekne Barbeküsü, Tekne Havalandırması, Yangın Söndürücü, Kıyı Elektriği, Tekne Elektrik Sistemi.

İlgili terimler

Kıyı Elektriği

Kıyı elektriği , marina veya iskeledeki elektrik dağıtım noktasından tekneye sağlanan şebeke elektriğidir. İngilizcede bu bağlantıya "shore power" denir. Kıyı Elektriği Nedir? Marinalarda iskele boyunca elektrik dağıtım dolapları bulunur. Bu dolaplara "elektrik pedestalı" da denir. Tekne, özel bir kabloyla dolaptaki prize bağlanır. Kıyı elektriği tekne panosuna ulaşır. Böylece aküler şarj olur ve AC cihazlar çalışır. Marina Bağlantı Değerleri Akım Yaygın Kullanım 16 A Küçük ve orta boy tekneler 32 A Büyük yatlar 63 A ve üzeri Süperyatlar, genellikle üç fazlı Marinalarda genellikle IEC 60309 standardına uygun endüstriyel prizler kullanılır. 230 V tek fazlı prizlerin rengi mavidir. Bağlantı Sırası Bağlanırken: Tekne panosundaki kıyı elektriği ana kesicisini kapatın. Kabloyu önce tekne prizine takın. Kabloyu sonra marina prizine takın. Marina prizinin kesicisini açın. Tekne panosundaki kesiciyi açın. Polarite göstergesini kontrol edin. Ayrılırken: Sıra tersine uygulanır. Bu sıra, enerjili kablo ucunun suya düşme riskini azaltır. Galvanik Korozyon Riski Kıyı elektriği bağlantısında koruma iletkeni, tekneyi marina topraklamasına bağlar. Bu bağlantı, komşu teknelerle tekne arasında galvanik bir devre oluşturabilir. Sonuçta anotlar hızlı aşınır. Koruma için iki yöntem kullanılır: Galvanik izolatör: Düşük gerilimli galvanik akımları engeller. İzolasyon trafosu: Tekneyi kıyıdan elektriksel olarak tamamen ayırır. Güvenlik Kuralları Hasarlı kablo kullanılmaz. Kablo suya sarkıtılmaz. Ek kablo ve ev tipi uzatma kullanılmaz. Marina kesicisi atıyorsa tüketim azaltılır. Kıyı elektriği bağlıyken marina çevresinde yüzülmez. Marinalarda kaçak akım, sudaki kişilerde elektrik çarpmasına yol açabilir. Sık Sorulan Sorular Kıyı elektriği akım sınırı aşılırsa ne olur? Marina dolabındaki kesici atar. İnverter şarj cihazlarının güç destek işlevi bu durumu önlemeye yardım eder. Kıyı elektriği ücretli midir? Marinaya göre değişir. Bazı marinalar elektriği sayaçla ücretlendirir. Yabancı marinada farklı priz bulunursa ne yapılır? Uygun adaptör kullanılır. Adaptörün koruma iletkenini sürdürmesi gerekir. İlgili Terimler Kıyı Elektrik Kablosu, Marin Priz, 220 Volt Tekne Sistemi, Galvanik Korozyon, Akü Şarj Cihazı, İnverter Şarj Cihazı.

Marin Buzdolabı

Marin buzdolabı , teknelerde 12 V veya 24 V DC ya da AC elektrikle çalışan ve deniz ortamına uygun olarak tasarlanmış soğutma cihazıdır. Marin buzdolapları, düşük enerji tüketimi ve dar alanlara uyum için üretilir. Marin Buzdolabı Nedir? Marin buzdolabı, teknenin akü sisteminden çalışabilir. Bu özellik, kıyı elektriği olmadan da soğutmayı sağlar. Cihazların çoğu değişken hızlı DC kompresör kullanır. Kompresör, ihtiyaca göre hızını ayarlayarak enerji tasarrufu sağlar. Cihaz gövdesi, titreşime ve eğime dayanacak şekilde üretilir. Çalışma İlkesi Bileşen Görevi Kompresör Soğutucu gazı sıkıştırır Kondenser Gazın ısısını dışarı atar Genleşme elemanı Basıncı düşürür Evaporatör İç hacimden ısı çeker Termostat Sıcaklığı kontrol eder Kondenser Soğutma Türleri Tür Özellik Hava soğutmalı Fanla soğutulur, havalandırma gerektirir Su soğutmalı Deniz suyu veya gövde plakasıyla soğutulur Gövde plakalı (keel cooler) Pompasız, gövdeye temas eden plaka Sıcak iklimde su soğutmalı kondenserler daha yüksek verim sağlayabilir. Marin Buzdolabı Türleri Tür Özellik Önden kapaklı dolap Ev tipi kullanım kolaylığı Üstten kapaklı sandık Açıldığında soğuk hava kaçmaz Çekmeceli tip Dar alanlarda erişim kolaylığı Dönüşüm kiti Mevcut buz kutusunu buzdolabına çevirir Soğuk hava ağır olduğu için üstten kapaklı tiplerde enerji kaybı daha azdır. Enerji Tüketimi Enerji tüketimi, yalıtım kalınlığına, dış sıcaklığa, kapak açma sıklığına ve kondenser havalandırmasına bağlıdır. Üreticiler, tüketimi genellikle amper-saat cinsinden belirtir. Akü kapasitesi, buzdolabının günlük tüketimine göre planlanır. Montaj Kuralları Kondenser için yeterli hava akışı sağlayın. Cihazı ısı kaynaklarından uzak yerleştirin. Kablo kesitini akım ve uzunluğa göre seçin. Cihazı sigorta ile koruyun. Kapak kilidini seyir için kontrol edin. Sık Sorulan Sorular Ev tipi buzdolabı teknede kullanılabilir mi? AC enerji, eğim ve titreşim koşulları nedeniyle önerilmez. Buzdolabı neden sürekli çalışır? Kondenser havalandırması yetersiz, conta bozuk veya yalıtım zayıf olabilir. Akü düşükken ne olur? Birçok cihaz, aküyü korumak için düşük voltajda kapanır. Su soğutmalı kondenserin dezavantajı nedir? Pompa ve deniz suyu hattı ek bakım gerektirir. İlgili Terimler Tekne Buzdolabı, Marin Ocak, Tekne Havalandırması, Marin Fan, Kıyı Elektriği, Tekne Kliması.

Tekne Barbeküsü

Tekne barbeküsü , teknenin küpeştesine, kıç platformuna veya özel bir yuvaya monte edilen ve teknenin dışında yemek pişirmeyi sağlayan ızgara cihazıdır. Tekne barbeküleri genellikle paslanmaz çelikten üretilir. Tekne Barbeküsü Nedir? Tekne barbeküsü, yemeğin teknenin dışında pişirilmesini sağlar. Bu sayede duman ve koku iç mekâna girmez. Barbekü, teknenin bordasından dışarı taşan bir konumda kurulur. Cihaz, rüzgâr ve sallantıya karşı tasarlanır. Kapaklı yapısı, alevi rüzgârdan korur. Tekne Barbeküsü Türleri Tür Yakıt Özellik Gazlı barbekü Propan kartuş veya tekne LPG hattı Kolay kontrol, yaygın Kömürlü barbekü Mangal kömürü Geleneksel, kül ve kıvılcım riski Elektrikli barbekü AC elektrik Alevsiz, yüksek güç gerektirir Montaj Aparatları Aparat Kullanım Küpeşte bağlantısı Barbekü küpeşte borusuna kelepçelenir Yuva montajı Güverteye monte bir yuvaya takılır Kaide montajı Platforma sabitlenir Döner kol Barbekü dışarı döndürülür Montaj aparatı, küpeşte boru çapına uygun seçilir. Yangın Güvenliği Teknenin çoğu malzemesi yanıcıdır. Fiberglas, ahşap, kumaş ve yakıt buharı yangın riski oluşturur. Bu nedenle şu kurallar uygulanır: Barbekü, teknenin rüzgâr altı tarafına kurulur. Kıvılcım ve kül tekne üzerine düşmemelidir. Yakıt dolumu sırasında barbekü kullanılmaz. Yakınında yangın söndürücü bulundurulur. Barbekü gözetimsiz bırakılmaz. Marina kurallarına uyulur. Birçok marina, iskelede açık alevli pişirmeyi sınırlar. Rüzgâr Yönü Barbekü, rüzgârın dumanı ve ısıyı tekneden uzaklaştıracağı tarafa kurulur. Demirdeki tekne genellikle başını rüzgâra döner. Bu durumda kıç taraf rüzgâr altında kalır. Bakım Kullanımdan sonra ızgarayı temizleyin. Paslanmaz yüzeyi tatlı suyla yıkayın. Gaz bağlantılarını kaçak açısından kontrol edin. Kullanılmadığında kılıfla örtün. Sık Sorulan Sorular Kömürlü barbekü teknede güvenli midir? Kıvılcım ve kül riski yüksektir. Gazlı modeller kontrolü kolaylaştırır. Barbekü tekne LPG sistemine bağlanabilir mi? Bağlantı, ISO 10239'a uygun tesisatla yapılır. Barbekü seyirde kullanılabilir mi? Seyirde kullanım önerilmez. Barbekü yanına hangi söndürücü konur? Uygun sınıfta taşınabilir yangın söndürücü bulundurulur. Barbekü küpeşteye zarar verir mi? Uygun çapta ve yalıtkan pedli aparat kullanılırsa zarar vermez. İlgili Terimler Marin Ocak, Küpeşte, Yangın Söndürücü, Paslanmaz Güverte Ekipmanı, Yüzme Platformu, Tekne Buzdolabı.

Tekne Elektrik Sistemi

Tekne elektrik sistemi , teknede elektrik enerjisini üreten, depolayan, dağıtan ve tüketen bileşenlerin bütünüdür. Sistem genellikle doğru akım (DC) ve alternatif akım (AC) bölümlerinden oluşur. Tekne Elektrik Sistemi Nedir? Tekne, karadaki elektrik şebekesinden bağımsız çalışır. Enerji akülerde depolanır. Akülerin şarjı motor alternatörü, güneş paneli, jeneratör veya kıyı elektriğiyle yapılır. Dağıtım panosu, enerjiyi tüketicilere sigortalar üzerinden ulaştırır. Sistemin Bölümleri Bölüm Bileşenler Enerji üretimi Alternatör, güneş paneli, rüzgâr jeneratörü, jeneratör Enerji depolama Marş aküsü, servis aküsü Kıyı bağlantısı Kıyı elektrik prizi, kablo, izolasyon trafosu Dönüşüm İnverter, şarj cihazı, DC-DC şarj cihazı Dağıtım Elektrik panosu, bara, şalterler Koruma Sigortalar, devre kesiciler, kaçak akım rölesi İzleme Voltmetre, ampermetre, akü monitörü DC ve AC Bölümleri Özellik DC Bölümü AC Bölümü Gerilim 12 V veya 24 V 230 V Kaynak Aküler Kıyı elektriği, jeneratör, inverter Tüketiciler Fenerler, pompalar, elektronik cihazlar Klima, ocak, su ısıtıcısı Standart ISO 10133 ISO 13297 Kablo Renkleri Tekne elektrik sistemlerinde iletkenler renk ile ayırt edilir. Yaygın uygulamada DC pozitif iletken kırmızı, negatif iletken sarı veya siyahtır. AC iletkenlerin renkleri ilgili standartlara göre ayrıca belirlenir. Renk düzeni, arıza tespitini ve güvenli çalışmayı kolaylaştırır. Temel Güvenlik İlkeleri Her devre, kaynağına yakın bir sigorta veya devre kesiciyle korunur. Kablo kesiti, akıma ve uzunluğa göre seçilir. Bağlantılar titreşime dayanıklı sıkma terminalleriyle yapılır. Kablolar, keskin kenarlardan ve sintine suyundan uzak döşenir. AC ve DC kabloları ayrı yollarla taşınır. Enerji Dengesi Teknede günlük enerji tüketimi hesaplanır. Hesap, her cihazın gücü ile kullanım süresinin çarpımıyla yapılır. Sonuç, akü kapasitesi ve şarj kaynaklarının seçiminde kullanılır. Sık Sorulan Sorular Tekne elektrik sistemi neden araçtan farklıdır? Teknede nem, tuz ve titreşim yoğundur. Ayrıca kıyı elektriği bağlantısı ve galvanik korozyon riski bulunur. 12 V ve 24 V arasında nasıl seçim yapılır? Büyük teknelerde 24 V, aynı güçte daha düşük akım sağlar. Küçük teknelerde 12 V yaygındır. Elektrik sistemi kim tarafından kurulmalıdır? Denizcilik elektriği konusunda deneyimli teknisyenler tarafından kurulması önerilir. İlgili Terimler Marin Elektrik, Tekne Aküsü, Elektrik Panosu, Kıyı Elektriği, İnverter, 12 Volt Tekne Sistemi.

Tüm terimlere dön