Denizcilik sözlüğü

Motor Su Pompası

Tanım

Motor su pompası, kapalı devre soğutma sisteminde antifrizli soğutma sıvısını motor bloğu, silindir kapağı ve eşanjör arasında dolaştıran pompadır. Bu pompaya "sirkülasyon pompası" da denir.

Motor Su Pompası Nedir?

Motor su pompası, motorun iç soğutma devresinde çalışır. Pompa, soğutma sıvısını motorun sıcak bölümlerinden geçirir. Isınan sıvı eşanjöre gider. Eşanjörde deniz suyu sıvıyı soğutur. Soğuyan sıvı motora geri döner.

Bu pompa, araç motorlarındaki su pompasına benzer.

Deniz Suyu Pompasından Farkı

Özellik	Motor Su Pompası	Deniz Suyu Pompası
Pompalanan sıvı	Antifrizli tatlı su	Deniz suyu
Devre	Kapalı iç devre	Açık dış devre
Pompa tipi	Santrifüj pompa	Esnek impellerli pompa
Pervane malzemesi	Metal veya plastik	Kauçuk
Kuru çalışmaya dayanım	Görece yüksektir	Çok düşüktür

Pompanın Bölümleri

Bölüm	Görevi
Gövde	Motor bloğuna bağlanır
Pervane (çark)	Sıvıyı merkezden dışa doğru iter
Mil ve rulman	Pervaneyi taşır ve döndürür
Mekanik keçe	Sıvının mil boyunca sızmasını önler
Kasnak	Kayışla motordan hareket alır

Çalışma İlkesi

Pompa, santrifüj ilkesiyle çalışır. Pervane döndüğünde sıvı merkezden dışarı doğru savrulur. Bu hareket, çıkış ağzında basınç oluşturur. Merkezde ise emme oluşur.

Arıza Belirtileri

Belirti	Olası Neden
Soğutma sıvısı eksiliyor	Mekanik keçe kaçağı
Pompa altında damlama	Keçe veya conta arızası
Rulman sesi	Rulman aşınması
Motor ısınıyor	Pervane aşınması veya kayış sorunu

Pompa gövdesindeki küçük tahliye deliği, keçe kaçağını dışarı gösterir. Bu delikten sıvı gelmesi keçe arızasının işaretidir.

Kayış Kontrolü

Pompa genellikle V kayışı veya kanallı kayışla döner. Gevşek kayış kayar ve pompa yavaşlar. Kayış gerginliği ve çatlaklar düzenli olarak kontrol edilir.

Soğutma Sıvısı

Kapalı devrede üreticinin önerdiği antifriz ve su karışımı kullanılır. Antifriz, donmayı önler ve korozyon önleyici katkılar içerir. Sıvı belirli aralıklarla yenilenir.

Sık Sorulan Sorular

Açık devre soğutmalı motorlarda motor su pompası bulunur mu?

Açık devre sistemlerde deniz suyu doğrudan motorda dolaşır. Bu sistemlerde ayrı bir iç devre pompası bulunmayabilir.

Motor su pompası ne zaman değiştirilir?

Keçe kaçağı, rulman sesi veya akış kaybı görüldüğünde değiştirilir.

Antifriz yerine sadece su kullanılabilir mi?

Saf su korozyon koruması sağlamaz ve donabilir. Üreticinin önerdiği karışım kullanılır.

İlgili Terimler

Deniz Suyu Pompası, Kapalı Devre Soğutma, Termostat, Motor Soğutma Sistemi, Motor Hararet Yapması, Motor Bloğu.

İlgili terimler

Deniz Suyu Pompası

Deniz suyu pompası , tekne motorunun soğutma sistemi için denizden su çeken pompadır. İngilizcede bu pompaya "raw water pump" denir. Deniz Suyu Pompası Nedir? Deniz suyu pompası, gövde geçişi ve deniz suyu vanası üzerinden denizden su emer. Su, deniz suyu süzgecinden geçerek pompaya gelir. Pompa suyu soğutma sistemine basar. Kapalı devre sistemlerde su eşanjörden geçer. Açık devre sistemlerde su doğrudan motor bloğunda dolaşır. Su sonunda ıslak egzozla birlikte dışarı atılır. Pompanın Bölümleri Bölüm Görevi Pompa gövdesi İç hacmi ve giriş-çıkış ağızlarını oluşturur İmpeller Esnek kanatlarıyla suyu iter Kam Gövde içinde kanatların bükülmesini sağlar Ön kapak Gövdeyi kapatır, impeller değişimi için sökülür Conta Kapak ile gövde arasındaki sızdırmazlığı sağlar Mil ve keçe Motordan hareketi alır ve su sızıntısını önler Çalışma İlkesi Pompa milini motor döndürür. Mil, kauçuk impelleri çevirir. Kanatlar gövdedeki kam bölgesinde bükülür. Bükülme, kanatlar arasındaki hacmi küçültür ve suyu çıkış ağzına iter. Kanatlar düzleştiğinde hacim büyür ve giriş ağzından su emilir. Arıza Belirtileri Belirti Olası Neden Egzozdan su gelmiyor veya az geliyor İmpeller hasarı, vana kapalı, süzgeç tıkalı Motor sıcaklığı yükseliyor Yetersiz su akışı Pompa çevresinde su damlıyor Mil keçesi veya kapak contası arızası Gıcırtı sesi Kuru çalışma Egzozdan çıkan su miktarı, deniz suyu akışının basit bir göstergesidir. Bakım Adımları Deniz suyu vanasını kapatın. Pompa ön kapağını sökün. İmpelleri çıkarın ve kanatlarını inceleyin. Yeni veya sağlam impelleri gliserin veya üreticinin önerdiği yağlayıcıyla takın. Yeni conta ile kapağı kapatın. Vanayı açın ve motor çalışırken egzozdan su geldiğini doğrulayın. Kuru Çalışma Riski Kauçuk impeller suyla yağlanır. Su gelmezse kanatlar birkaç saniyede ısınır ve kırılabilir. Kırık kanat parçaları soğutma kanallarını tıkayabilir. Motor çalıştırılmadan önce deniz suyu vanasının açık olduğu kontrol edilir. Sık Sorulan Sorular Deniz suyu pompası hangi motorlarda bulunur? İçten takma motorlarda, kuyruklu motorlarda ve jeneratörlerde bulunur. Dıştan takma motorlarda pompa ayak ünitesinin içindedir. Pompa kapağı neden sökülerek kontrol edilir? İmpellerin durumu dışarıdan görülmez. Kapak sökülünce kanat çatlakları ve aşınma görülür. Pompa mil keçesi kaçırırsa ne olur? Deniz suyu motor bölmesine ve sintineye akar. Su ayrıca pompa yataklarına ulaşabilir. İlgili Terimler İmpeller, Deniz Motoru İmpelleri, Motor Su Pompası, Deniz Suyu Süzgeci, Açık Devre Soğutma, Kapalı Devre Soğutma.

Kapalı Devre Soğutma

Kapalı devre soğutma , motorun içinde antifrizli tatlı su dolaşan ve bu suyun bir eşanjörde deniz suyuyla soğutulduğu soğutma sistemidir. İngilizcede bu sisteme "freshwater cooling" veya "closed cooling" denir. Kapalı Devre Soğutma Nedir? Kapalı devre sistemde iki ayrı su devresi bulunur. İç devre, motor bloğu ve silindir kapağında dolaşır. Dış devre, denizden alınan suyu eşanjöre taşır. İki devre birbirine karışmaz. Isı, eşanjörün metal boruları üzerinden iç devreden dış devreye geçer. İki Devrenin Karşılaştırması Özellik İç Devre Dış Devre Sıvı Antifriz ve tatlı su karışımı Deniz suyu Pompa Santrifüj motor su pompası Esnek impellerli deniz suyu pompası Dolaşım alanı Motor bloğu, kapak, eşanjör Süzgeç, pompa, eşanjör, egzoz Çıkış Kapalı döngü Islak egzozla denize Sistem Bileşenleri Eşanjör: Isıyı iç devreden dış devreye aktarır. Genleşme tankı: Isınan sıvının genleşmesini karşılar. Basınç kapağı içerir. Termostat: İç devrenin sıcaklığını düzenler. Motor su pompası: İç devreyi dolaştırır. Deniz suyu pompası: Dış devreyi dolaştırır. Eşanjör anodu: Eşanjörü galvanik korozyondan korur. Avantajlar Avantaj Açıklama İç korozyon azalır Deniz suyu motor içinde dolaşmaz Tuz birikmez Su kanalları temiz kalır Sıcaklık kararlıdır Motor ideal sıcaklıkta çalışır Donma koruması Antifriz iç devreyi korur Bakım Noktaları Genleşme tankındaki sıvı seviyesini kontrol edin. Antifriz oranını üreticinin önerisine göre ölçün. Eşanjör anodunu düzenli olarak değiştirin. Eşanjör borularını tuz ve tortudan temizleyin. Deniz suyu pompası impellerini kontrol edin. Hortum ve kelepçeleri inceleyin. Eşanjör Tıkanması Eşanjör boruları zamanla tuz, kireç ve deniz canlılarıyla tıkanabilir. Tıkanma, soğutma kapasitesini düşürür. Motor yüksek yükte ısınmaya başlar. Eşanjör sökülerek temizlenir veya kimyasal temizlik uygulanır. Sık Sorulan Sorular İç devre sıvısı neden eksilir? Eşanjörde iç kaçak, pompa keçesi arızası veya hortum sızıntısı sıvı kaybına yol açar. Genleşme tankı kapağı sıcakken açılır mı? Hayır. Sıcak sıvı basınç altındadır. Kapak açılırsa sıcak sıvı fışkırabilir. Kapalı devre sistemde de deniz suyu pompası gerekir mi? Evet. Deniz suyu pompası, eşanjörü soğutacak suyu sağlar. İlgili Terimler Motor Soğutma Sistemi, Açık Devre Soğutma, Motor Su Pompası, Deniz Suyu Pompası, Termostat, Motor Anodu.

Motor Bloğu

Motor bloğu , içten yanmalı motorun silindirleri, krank milini ve soğutma kanallarını barındıran ana gövdesidir. Motorun diğer parçaları bloğa bağlanır. Motor Bloğu Nedir? Motor bloğu, döküm yöntemiyle üretilen tek parça bir yapıdır. Blok, silindirlerin içinde pistonların hareket etmesini sağlar. Alt bölümünde krank mili yatakları yer alır. Silindir çevresindeki boşluklarda soğutma suyu dolaşır. Bloğun üstüne silindir kapağı, altına karter bağlanır. Motor Bloğunun Bölümleri Bölüm Görevi Silindirler Pistonların hareket ettiği silindirik boşluklar Su ceketleri Silindirlerin çevresinde soğutma suyu kanalları Ana yataklar Krank milini taşır Yağ kanalları Yağı motor parçalarına dağıtır Karter yüzeyi Yağ karterinin bağlandığı alt yüzey Kapak yüzeyi Silindir kapağının oturduğu üst yüzey Blok Malzemeleri Malzeme Özellik Dökme demir Dayanıklı ve ağırdır, dizel motorlarda yaygındır Alüminyum alaşım Hafiftir, ısıyı hızlı iletir, dıştan takma motorlarda yaygındır Alüminyum bloklarda silindir yüzeyi genellikle çelik veya dökme demir gömlekle kaplanır. Silindir Gömlekleri Gömlek Türü Yapı Kuru gömlek Soğutma suyuyla doğrudan temas etmez Islak gömlek Dış yüzeyi doğrudan soğutma suyuyla çevrilidir Islak gömlekli motorlarda gömlek değiştirilerek silindir yenilenebilir. Silindir Düzenine Göre Bloklar Sıralı blok: Silindirler tek sırada dizilidir. V blok: Silindirler iki sıra hâlinde V biçiminde dizilidir. Boksör blok: Silindirler karşılıklı yatay dizilidir. Deniz Ortamında Blok Hasarları Hasar Neden Donma çatlağı Kışın blokta kalan suyun donması Korozyon Açık devre soğutmada deniz suyunun teması Aşırı ısınma çarpılması Soğutma arızası Su ceketi tıkanması Tuz ve kireç birikimi Kışlama ve Blok Koruması Soğuk iklimlerde blok içindeki su boşaltılır veya antifriz ile değiştirilir. Donan su genleşir ve bloğu çatlatabilir. Çatlak blok çoğunlukla onarılamaz. Sık Sorulan Sorular Motor bloğu çatlarsa ne olur? Soğutma suyu yağa veya dışarıya karışır. Motor aşırı ısınabilir ve çalışamaz hâle gelebilir. Blok numarası nerede bulunur? Seri numarası genellikle bloğun üzerindeki plakada veya dökümde yer alır. Alüminyum blok deniz suyuna dayanıklı mıdır? Alüminyum blok deniz suyunda korozyona açıktır. Bu nedenle kapalı devre soğutma ve anot koruması uygulanır. İlgili Terimler Silindir, Piston, Krank Mili, Silindir Kapağı, Motor Soğutma Sistemi, Motor Kışlama.

Motor Hararet Yapması

Motor hararet yapması , motor sıcaklığının üreticinin belirlediği çalışma sınırının üzerine çıkmasıdır. Hararet, soğutma sisteminin motor ısısını yeterince uzaklaştıramadığını gösterir. Motor Hararet Yapması Nedir? Motor çalışırken sürekli ısı üretir. Soğutma sistemi bu ısıyı suya aktarır. Sistemde bir aksaklık olursa ısı birikir. Sıcaklık göstergesi yükselir ve uyarı alarmı çalar. Hararet devam ederse silindir kapağı contası, piston ve egzoz hortumu hasar görebilir. Hararetin Nedenleri Neden Açıklama Kapalı deniz suyu vanası Pompaya su gelmez Tıkalı deniz suyu süzgeci Yosun, poşet veya kir akışı keser İmpeller arızası Kırık kanatlar suyu iletemez Eşanjör tıkanması Isı aktarımı azalır Termostat arızası Termostat kapalı konumda takılı kalır Düşük iç devre sıvısı Kapalı devrede sıvı kaybı Gevşek veya kopuk kayış Pompa dönmez Pervaneye takılan cisim Motor aşırı yüklenir Su girişine yapışan poşet Gövde geçişi kapanır Belirtiler Sıcaklık göstergesinin yükselmesi Hararet alarmının çalması Egzozdan su yerine buhar çıkması Egzoz sesinin değişmesi Motor bölmesinde yanık kokusu Motorun güç kaybetmesi Seyirde Yapılacaklar Gazı azaltın ve motoru rölantiye alın. Tekne güvenli konumdaysa motoru durdurun. Egzozdan su çıkışını kontrol edin. Deniz suyu vanasının açık olduğunu doğrulayın. Deniz suyu süzgecini açıp temizleyin. Kayışı ve impelleri kontrol edin. Kapalı devrede motor soğuduktan sonra sıvı seviyesini kontrol edin. Sorun giderilmezse motoru çalıştırmayın ve yardım isteyin. Sıcak motorda genleşme tankı kapağı açılmaz. Basınçlı sıcak sıvı yaralanmaya neden olur. Hararetin Motora Etkileri Etki Sonuç Conta yanması Su ve yağ karışması Kapak çarpılması Sızdırmazlık kaybı Piston genleşmesi Silindir çizilmesi, motor sıkışması Hortum hasarı Egzoz hortumunun erimesi, su girişi Önleme Sezon başında impelleri kontrol edin. Süzgeci düzenli temizleyin. Eşanjörü periyodik olarak temizleyin. Kayış gerginliğini kontrol edin. Her çalıştırmada egzozdan su çıkışını izleyin. Sık Sorulan Sorular Hararet alarmı neden geç çalışabilir? Sensör, sıcaklığın belirli bir noktasını ölçer. Su tamamen kesildiğinde bazı bölgeler sensörden önce ısınabilir. Hararet sonrası motor çalıştırılabilir mi? Neden giderilmeden çalıştırılmaz. Hasar şüphesinde yağ ve soğutma sıvısı kontrol edilir. Sığ suda hararet neden artar? Su girişi kum, çamur veya yosun emebilir. Süzgeç hızla tıkanır. İlgili Terimler Motor Soğutma Sistemi, İmpeller, Deniz Suyu Süzgeci, Termostat, Silindir Kapağı, Kapalı Devre Soğutma.

Tüm terimlere dön