Denizcilik sözlüğü

Denize Adam Düştü

Tanım

Denize adam düştü, teknedeki bir kişinin denize düştüğü acil durumu ve bu durumu bildiren uyarıdır. Bu uyarı, teknedeki herkesin kurtarma için hemen harekete geçmesini sağlar.

Denize Adam Düştü Nedir?

Bir kişi denize düştüğünde tekne ilerlemeye devam eder. Birkaç saniye içinde kişiyle tekne arasında mesafe açılır. Dalgalı denizde suda bir kişinin başı kolayca gözden kaybolur. Bu nedenle ilk saniyelerde doğru hareket etmek hayati önem taşır.

Kurtarmanın Üç Aşaması

Aşama	Amaç
Konum belirleme	Kişiyi gözden kaybetmemek
Geri dönüş	Tekneyi kişinin yanına getirmek
Tekneye alma	Kişiyi sudan güvenle çıkarmak

İlk Tepki

"Denize adam düştü" diye bağırın.
Kişiyi gözle izleyen bir gözcü atayın.
Can simidini ve MOB şamandırasını atın.
MOB tuşuna basın.
Motorlu teknede pervaneyi kişiden uzak tutun.

Geri Dönüş Manevraları

Manevra	Açıklama
Hızlı durma	Tekne hemen döndürülerek kişinin yakınında tutulur
Williamson dönüşü	Tekne önce bir yana, sonra ters yöne dönerek kendi izine girer
Anderson dönüşü	Tekne kişinin bulunduğu tarafa tam dönüş yapar
Yelkenli için yelken manevrası	Rüzgâr altına kaçılır, tramola veya kavança ile dönülür

Williamson dönüşü, gece veya kişi gözden kaybolduğunda gemilerde kullanılan bir yöntemdir. Tekne kendi rotasının tersine, aynı hat üzerine döner.

Kişiye Yaklaşma

Kişiye rüzgâr altından yaklaşın.
Pervaneyi kişiye yakın çalıştırmayın.
Tekneyi kişinin rüzgâraltı tarafında durdurun.
Halat veya kurtarma halkası atın.

Tekneye Alma Yöntemleri

Yöntem	Açıklama
Yüzme merdiveni	Kişi bilinçliyse kendisi çıkar
Kurtarma halkası ve palanga	Kişi kemerle bağlanıp palangayla kaldırılır
Kurtarma ağı veya platformu	Kişi ağın üzerine çekilir
Tender bot	Kişi önce bota alınır

Soğuk sudan çıkarılan kişi mümkünse yatay konumda kaldırılır. Bu yöntem, ani kan basıncı düşüşü riskini azaltır.

Soğuk Su Etkileri

Aşama	Etkisi
Soğuk şok	İlk dakikada nefes nefese kalma
Kas yorgunluğu	Kolların ve bacakların güç kaybı
Hipotermi	Vücut sıcaklığının düşmesi

Can yeleği, soğuk şok sırasında kişinin başını su üstünde tutar.

Sık Sorulan Sorular

En sık yapılan hata nedir?

Kişiyi gözden kaybetmektir. Bir kişinin yalnızca suya düşeni izlemesi gerekir.

Tatbikat ne sıklıkla yapılır?

Her sezon ve yeni mürettebatla yapılması önerilir.

Yardım ne zaman çağrılır?

Kişi hemen alınamıyorsa veya gözden kaybolduysa VHF ile tehlike çağrısı yapılır.

İlgili Terimler

MOB, MOB Şamandırası, Kurtarma Halkası, Can Simidi, Palanga, Emniyet Kemeri.

İlgili terimler

Can Simidi

Can simidi , denize düşen bir kişiye atılan ve kişinin tutunarak yüzer kalmasını sağlayan halka biçimli kurtarma aracıdır. İngilizcede can simidine "lifebuoy" veya "life ring" denir. Can Simidi Nedir? Can simidi, sert dış kabuk ve içinde yüzer köpükten oluşur. Simit, suya atıldığında yüzeyde kalır. Denize düşen kişi simide tutunur veya içine girer. Simide bağlı halat, kişinin tekneye çekilmesini sağlar. Can Simidinin Bölümleri Bölüm Görevi Halka gövde Yüzerlik sağlar Tutunma halatı Simidin çevresinde tutunma noktası oluşturur Retroreflektif bant Gece projektörle görülmesini sağlar Yüzer halat Kişiyi tekneye çekmeyi sağlar Kendinden yanan ışık Gece konumu gösterir Duman işareti Gündüz konumu gösterir (gemilerde) SOLAS Şartları SOLAS kapsamındaki gemilerde can simitleri LSA Kodu şartlarına uyar. Başlıca şartlar şunlardır: Özellik Değer Dış çap En fazla 800 mm İç çap En az 400 mm Kütle En az 2,5 kg Yük taşıma 24 saat boyunca en az 14,5 kg demir yükü taşıma Renk Yüksek görünürlüklü renk Gezi teknelerinde kullanılan can simitleri ulusal şartlara ve ürün standartlarına göre seçilir. Can Simidi Türleri Tür Özellik Halka can simidi Klasik yuvarlak biçim At nalı can simidi Açık uçlu, U biçimli, gezi teknelerinde yaygın Şişme can simidi Kutu içinde saklanır, atılınca şişer Kurtarma halkası (sling) Kişiyi kaldırmaya yarayan kayışlı yüzer halka Montaj Yeri Kokpitte veya kıç vardavelasında Dümenciden hızla ulaşılabilecek konumda Tutucusundan tek hareketle çıkarılabilecek şekilde Can simidi bağlanıp kilitlenmemelidir. Acil durumda saniyeler önemlidir. Doğru Atış Yöntemi "Denize adam düştü" diye bağırın. Kişiyi gözden kaybetmeyin ve elinizle gösterin. Simidi kişinin rüzgâr üstüne ve biraz ötesine atın. Halatı çekerek simidi kişiye yaklaştırın. Kişi simide tutununca tekneye çekin. Simit doğrudan kişinin başına atılmaz. Sık Sorulan Sorular Can simidi halatı ne uzunlukta olmalıdır? SOLAS gemilerinde halatlı simitlerde halat en az 30 metredir. Gezi teknelerinde uzunluk teknenin boyuna göre seçilir. Can simidi ne sıklıkla kontrol edilir? Sezon başında ve periyodik olarak kontrol edilir. Kabuk, halat ve ışık incelenir. At nalı simidin avantajı nedir? Kişi simidin içine kolayca girer. Simit, kişinin koltuk altlarını destekler. İlgili Terimler At Nalı Can Simidi, Kurtarma Halkası, MOB Şamandırası, Cankurtaran Halatı, Denize Adam Düştü, Can Yeleği.

Emniyet Kemeri

Emniyet kemeri , teknede kişiyi güvenlik halatı aracılığıyla tekneye bağlayan ve denize düşmeyi önleyen vücut kemeridir. İngilizcede bu kemere "safety harness" denir. Emniyet Kemeri Nedir? Emniyet kemeri, göğüs ve omuzları saran kayışlardan oluşur. Kemerin ön kısmında bir bağlantı halkası bulunur. Bu halkaya güvenlik halatı takılır. Halatın diğer ucu teknedeki sağlam bir bağlantı noktasına veya güverte boyunca uzanan emniyet hattına bağlanır. Emniyet Kemeri Türleri Tür Özellik Bağımsız emniyet kemeri Yalnızca kemer, can yeleği ayrı Can yeleği entegre kemer Şişme can yeleği ile kemer tek gövdede Çocuk emniyet kemeri Çocuk vücuduna uygun boyutta Can yeleği entegre kemerler gezi teknelerinde yaygındır. İlgili Standart ISO 12401, küçük teknelerde güverte emniyet kemerleri ve emniyet hatlarının güvenlik şartlarını belirler. Standart, kemerin ve halatın taşıması gereken yükleri ve test yöntemlerini tanımlar. Bağlantı Noktaları Bağlantı Noktası Açıklama Emniyet hattı (jackline) Güverte boyunca uzanan halat veya bant Kokpit mapası Kokpitteki güçlendirilmiş bağlantı noktası Güverte mapası Belirli noktalardaki bağlantı halkaları Vardavela teli ve dikmeleri bağlantı noktası olarak kullanılmaz. Bu elemanlar emniyet kemerinin ani yüküne göre tasarlanmaz. Kullanım Kuralları Kötü havada, gece ve tek başına seyirde emniyet kemeri takın. Kokpitten çıkmadan önce halatı bağlayın. Hareket ederken iki halat kullanarak sürekli bağlı kalın. Halatı, düşme mesafesini sınırlayacak kısa noktalara bağlayın. Kemeri vücuda tam oturacak şekilde ayarlayın. Teknenin Dışına Düşmeyi Önleme Emniyet kemerinin asıl amacı kişinin teknenin dışına düşmesini önlemektir. Teknenin yanında suya düşmüş ve halatla sürüklenen bir kişiyi tekneye almak zordur. Bu nedenle emniyet hattı ve halat uzunluğu, kişinin bordadan aşmasını engelleyecek şekilde planlanır. Bakım Kayışlarda yıpranma ve UV hasarı kontrol edin. Tokaların ve halkanın sağlamlığını doğrulayın. Ağır bir düşüşe maruz kalan kemeri değiştirin. Tatlı suyla yıkayıp gölgede kurutun. Sık Sorulan Sorular Emniyet kemeri can yeleğinin yerini tutar mı? Hayır. Kemer düşmeyi önler. Can yeleği suda yüzerlik sağlar. Kemer ne zaman kullanılır? Kötü havada, gece, kokpit dışında çalışırken ve tek başına seyirde kullanılır. Halatın uzunluğu ne kadar olmalıdır? ISO 12401, emniyet halatlarının azami uzunluğunu tanımlar. Kısa halat düşme mesafesini azaltır. İlgili Terimler Güvenlik Halatı, Şişme Can Yeleği, Mapa, Karabina, MOB, Tekne Güvenliği.

Kurtarma Halkası

Kurtarma halkası , yüzer bir kayış veya halka ile uzun bir halattan oluşan, denize düşen kişiyi tekneye çekmek ve kaldırmak için kullanılan kurtarma aracıdır. Bu tür ürünler İngilizcede "rescue sling" olarak anılır. Lifesling, bilinen bir marka adıdır. Kurtarma Halkası Nedir? Kurtarma halkası, kişinin koltuk altlarından geçen yüzer bir halkadır. Halka, uzun bir yüzer halatla tekneye bağlıdır. Kişi halkayı sırtından geçirerek vücuduna yerleştirir. Ardından tekne halatla kişiyi kendine çeker. Halka, kişinin palanga ile sudan kaldırılmasına da imkân verir. Kurtarma Halkasının Bölümleri Bölüm Görevi Yüzer halka Kişiyi su üstünde tutar ve sarar Yüzer halat Halkayı tekneye bağlar Kaldırma gözü Palanga bağlantısı için halka Saklama kılıfı Kıç vardavelasında taşınır Kullanım Adımları Kurtarma halkasının halatını tekneye bağlı bırakın. Halkayı suya atın. Tekneyi kişinin çevresinde daireler çizerek dolaştırın. Halat kişinin önünden geçince kişi halatı yakalar. Kişi halkayı koltuk altlarından geçirir. Tekneyi durdurun ve halatla kişiyi bordaya çekin. Palanga veya mandarla kişiyi kaldırın. Avantajlar Avantaj Açıklama Teknenin kişiye çok yaklaşması gerekmez Halat kişiye ulaşır Az mürettebatla kullanılabilir Tek kişilik kurtarmaya uygundur Kaldırma imkânı Kişi palangayla sudan alınabilir Yüzerlik Kişiyi kurtarma sırasında yüzer tutar Kaldırma Bilinci açık ve güçlü bir kişi merdivenden çıkabilir. Yorgun veya bilinci kapalı kişi ise kaldırılmalıdır. Kaldırma için şu düzenekler kullanılır: Bumbaya bağlı palanga Yedek mandar ve vinç Davit Palanganın mekanik avantajı, bir kişinin bir yetişkini kaldırabilmesini sağlar. Montaj ve Hazırlık Halka kıç vardavelasında kılıfı içinde taşınır. Halatın ucu teknedeki sağlam bir noktaya kalıcı olarak bağlanır. Kaldırma palangası önceden hazırlanır ve yeri bilinir. Bakım Halatın yüzerliğini ve aşınmasını kontrol edin. Kılıfı UV hasarına karşı inceleyin. Halkayı ve halatı tatlı suyla yıkayın. Kurtarma tatbikatında halkayı kullanarak deneyin. Sık Sorulan Sorular Kurtarma halkası can simidinin yerini tutar mı? Farklı amaçları vardır. Can simidi hızla atılır. Kurtarma halkası kişiyi tekneye bağlar ve kaldırır. Kurtarma halkası motorlu teknede kullanılır mı? Kullanılır. Pervanenin halata dolanmaması için dikkat edilir. Kişi halkaya nasıl girer? Kişi halkayı başından geçirir ve kollarının altına yerleştirir. İlgili Terimler Can Simidi, MOB, Denize Adam Düştü, Palanga, Cankurtaran Halatı, MOB Şamandırası.

MOB

MOB , İngilizce "Man Overboard" (Denize Adam Düştü) ifadesinin kısaltmasıdır. Kısaltma, denize düşen kişiyi, bu acil durumu ve bu durumda kullanılan ekipman ile cihaz işlevlerini ifade eder. MOB Nedir? Denize düşme, teknedeki en ciddi acil durumlardan biridir. Kişi suda hızla gözden kaybolabilir. Soğuk su, kısa sürede vücut ısısını düşürür. MOB terimi denizcilikte bu durumu kısa ve evrensel bir biçimde ifade eder. Birçok seyir cihazında "MOB" adlı bir tuş veya işlev bulunur. MOB Tuşu Chartplotter, GPS ve bazı VHF telsizlerde MOB tuşu bulunur. Tuşa basıldığında cihaz: O anki konumu kaydeder. Konumu harita üzerinde işaretler. Tekneden işaretlenen noktaya yön ve mesafe gösterir. Geçen süreyi sayar. Bu bilgi, kişi gözden kaybolsa bile düşme noktasına geri dönmeyi sağlar. MOB Ekipmanları Ekipman Görevi Can simidi Kişiye tutunacak yüzer araç sağlar MOB şamandırası Düşme noktasını işaretler Su aktifli ışık Gece konumu gösterir Kurtarma halkası Kişiyi tekneye çekmeye yardım eder Cankurtaran halatı Kişiye atılır AIS MOB vericisi Konumu AIS ekranlarına gönderir PLB Konumu uydu ile kurtarma merkezine gönderir AIS MOB Vericisi AIS MOB vericisi, can yeleğine takılan küçük bir cihazdır. Can yeleği şiştiğinde otomatik olarak çalışabilir. Cihaz, kişinin GNSS konumunu AIS mesajı olarak yayınlar. Teknedeki ve yakındaki AIS ekranları kişinin konumunu gösterir. Bu cihazların MMSI numarası 972 ile başlar. İlk Adımlar "Denize adam düştü" diye yüksek sesle bağırın. MOB tuşuna basın. Can simidini ve şamandırayı atın. Bir kişiyi yalnızca suya düşeni izlemekle görevlendirin. Tekneyi kişiye geri döndürecek manevrayı başlatın. Gerekirse VHF ile yardım çağırın. Önleme Kötü havada ve gece can yeleği ve emniyet kemeri kullanılır. Güverte üzerinde bir el her zaman tutunur. Kaymaz ayakkabı giyilir. Vardavela ve küpeşte sağlam tutulur. Sık Sorulan Sorular MOB tuşuna ne zaman basılır? Düşme fark edildiği anda basılır. Gecikme, konumun hatalı kaydedilmesine yol açar. AIS MOB vericisi PLB'nin yerini tutar mı? Hayır. AIS MOB yakındaki gemilere, PLB uydu üzerinden kurtarma merkezine ulaşır. MOB tatbikatı neden yapılır? Tatbikat, mürettebatın acil durumda doğru ve hızlı hareket etmesini sağlar. İlgili Terimler Denize Adam Düştü, MOB Şamandırası, Kurtarma Halkası, Can Simidi, PLB, AIS.

Tüm terimlere dön