Denizcilik sözlüğü

Can Simidi

Tanım

Can simidi, denize düşen bir kişiye atılan ve kişinin tutunarak yüzer kalmasını sağlayan halka biçimli kurtarma aracıdır. İngilizcede can simidine "lifebuoy" veya "life ring" denir.

Can Simidi Nedir?

Can simidi, sert dış kabuk ve içinde yüzer köpükten oluşur. Simit, suya atıldığında yüzeyde kalır. Denize düşen kişi simide tutunur veya içine girer. Simide bağlı halat, kişinin tekneye çekilmesini sağlar.

Can Simidinin Bölümleri

Bölüm	Görevi
Halka gövde	Yüzerlik sağlar
Tutunma halatı	Simidin çevresinde tutunma noktası oluşturur
Retroreflektif bant	Gece projektörle görülmesini sağlar
Yüzer halat	Kişiyi tekneye çekmeyi sağlar
Kendinden yanan ışık	Gece konumu gösterir
Duman işareti	Gündüz konumu gösterir (gemilerde)

SOLAS Şartları

SOLAS kapsamındaki gemilerde can simitleri LSA Kodu şartlarına uyar. Başlıca şartlar şunlardır:

Özellik	Değer
Dış çap	En fazla 800 mm
İç çap	En az 400 mm
Kütle	En az 2,5 kg
Yük taşıma	24 saat boyunca en az 14,5 kg demir yükü taşıma
Renk	Yüksek görünürlüklü renk

Gezi teknelerinde kullanılan can simitleri ulusal şartlara ve ürün standartlarına göre seçilir.

Can Simidi Türleri

Tür	Özellik
Halka can simidi	Klasik yuvarlak biçim
At nalı can simidi	Açık uçlu, U biçimli, gezi teknelerinde yaygın
Şişme can simidi	Kutu içinde saklanır, atılınca şişer
Kurtarma halkası (sling)	Kişiyi kaldırmaya yarayan kayışlı yüzer halka

Montaj Yeri

Kokpitte veya kıç vardavelasında
Dümenciden hızla ulaşılabilecek konumda
Tutucusundan tek hareketle çıkarılabilecek şekilde

Can simidi bağlanıp kilitlenmemelidir. Acil durumda saniyeler önemlidir.

Doğru Atış Yöntemi

"Denize adam düştü" diye bağırın.
Kişiyi gözden kaybetmeyin ve elinizle gösterin.
Simidi kişinin rüzgâr üstüne ve biraz ötesine atın.
Halatı çekerek simidi kişiye yaklaştırın.
Kişi simide tutununca tekneye çekin.

Simit doğrudan kişinin başına atılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Can simidi halatı ne uzunlukta olmalıdır?

SOLAS gemilerinde halatlı simitlerde halat en az 30 metredir. Gezi teknelerinde uzunluk teknenin boyuna göre seçilir.

Can simidi ne sıklıkla kontrol edilir?

Sezon başında ve periyodik olarak kontrol edilir. Kabuk, halat ve ışık incelenir.

At nalı simidin avantajı nedir?

Kişi simidin içine kolayca girer. Simit, kişinin koltuk altlarını destekler.

İlgili Terimler

At Nalı Can Simidi, Kurtarma Halkası, MOB Şamandırası, Cankurtaran Halatı, Denize Adam Düştü, Can Yeleği.

İlgili terimler

At Nalı Can Simidi

At nalı can simidi , U harfi veya at nalı biçiminde üretilen, açık uçlu yüzer kurtarma simididir. At nalı can simidi, yelkenlilerde ve gezi teknelerinde yaygın olarak kullanılır. At Nalı Can Simidi Nedir? At nalı can simidi, köpük dolgulu ve kumaş kaplı bir gövdeden oluşur. Simidin açık ucu, kişinin simidin içine kolayca girmesini sağlar. Kişi simidi sırtından geçirir ve kollarını iki uçtan çıkarır. Simit, kişiyi koltuk altlarından destekleyerek yüzer tutar. At Nalı Can Simidinin Özellikleri Özellik Açıklama Biçim U veya at nalı Dolgu Kapalı hücreli köpük Kaplama UV dayanımlı kumaş Kapatma kayışı Açık uçları birleştirir Retroreflektif bant Gece görünürlüğü Renk Genellikle turuncu veya sarı Halka Simitle Karşılaştırma Özellik At Nalı Simit Halka Simit Kişinin girişi Açık uçtan kolayca Başın üstünden geçirilir Ağırlık Hafif Daha ağır Atış mesafesi Kısa Daha uzun Saklama Vardavela tutucusunda Tutucu veya kancada Kullanım alanı Gezi tekneleri Gemiler ve iskeleler Montaj At nalı can simidi genellikle kıç vardavelasına takılan bir tutucuda saklanır. Tutucu, simidin rüzgârda düşmesini önler. Simit, kılıf içinde UV ışınlarından korunabilir. Kılıf, simidin hızla çıkarılmasını engellememelidir. Ek Donanım Bazı teknelerde at nalı simit, bir MOB sistemiyle birlikte kullanılır: Işık: Suya düşünce yanan su aktifli ışık Bayraklı şamandıra (dan buoy): Uzaktan görülen dikey işaret Yüzer halat: Simidi tekneye bağlar Deniz çapası: Simidin rüzgârla sürüklenmesini yavaşlatır Kullanım Adımları Denize düşme anında simidi tutucusundan çekin. Simidi kişiye doğru atın. Ek donanımın birlikte suya düştüğünü kontrol edin. Teknenin MOB manevrasını başlatın. Kişinin simide girmesini sağlayın. Bakım Kumaş kaplamada UV solması ve yırtık kontrol edin. Kapatma kayışının sağlamlığını doğrulayın. Işığın pil ve son kullanma tarihini kontrol edin. Simidi tatlı suyla yıkayıp kurutun. Sık Sorulan Sorular At nalı simit SOLAS onaylı mıdır? At nalı simitler genellikle gezi tekneleri için üretilir. SOLAS gemilerinde halka simitler kullanılır. At nalı simit ne kadar uzağa atılabilir? Hafif yapısı nedeniyle rüzgârda uzağa atılması zordur. Kısa mesafede etkilidir. Kılıf neden kullanılır? Kılıf, simidin kumaşını ve köpüğünü güneşten korur. İlgili Terimler Can Simidi, MOB Şamandırası, Denize Adam Düştü, Kurtarma Halkası, Cankurtaran Halatı, Can Yeleği.

Can Yeleği

Can yeleği , suya düşen bir kişiyi yüzer tutan ve başını su yüzeyinin üstünde tutmaya yardım eden kişisel koruma ekipmanıdır. Can yeleği, teknede bulundurulması gereken temel güvenlik ekipmanıdır. Can Yeleği Nedir? Can yeleği, kaldırma kuvveti sağlayan köpük veya hava hücreleri içerir. Yelek, kişinin vücudunu suyun üstünde tutar. Bazı can yelekleri, bilinci kapalı bir kişiyi sırt üstü çevirerek yüzünü sudan çıkarır. Bu özelliğe "kendini çevirme" denir. Yüzerlik Sınıfları (ISO 12402) Sınıf Yüzerlik Kullanım 50 N Yüzerlik yardımcısı Korunaklı sularda, yüzme bilen kişiler 100 N Can yeleği Korunaklı ve sakin sular 150 N Can yeleği Açık deniz, genel kullanım 275 N Can yeleği Açık deniz, ağır koşullar, ağır giysi N, newton cinsinden kaldırma kuvvetini gösterir. ISO 12402 standardının farklı bölümleri bu sınıfları tanımlar. Can Yeleği Türleri Tür Özellik Köpük can yeleği Her zaman yüzer, bakım gerektirmez, hacimlidir Şişme can yeleği İnce ve rahattır, gaz kartuşuyla şişer Karma can yeleği Köpük ve şişme hücre birlikte SOLAS can yeleği SOLAS ve LSA Kodu şartlarına uygun, gemilerde kullanılır Can Yeleğinin Bölümleri Yüzerlik malzemesi veya hava hücresi Kemer ve tokalar Bacak arası kayışı Düdük Işık Retroreflektif bantlar Kaldırma halkası Bacak arası kayışı, yeleğin suda yukarı kaymasını önler. Doğru Beden Seçimi Kişinin kilosuna uygun yelek seçin. Yeleği giyip tüm tokaları kapatın. Omuzlardan yukarı doğru çekin; yelek kulaklara kadar çıkmamalıdır. Çocuklar için çocuk can yeleği kullanın. Kullanım Kuralları Teknedeki her kişi için uygun bedende can yeleği bulundurulur. Can yelekleri kolay ulaşılabilir yerde saklanır. Kötü havada, gece ve tek başına seyirde can yeleği giyilir. Şişme yeleklerin servis tarihleri takip edilir. Sık Sorulan Sorular Can yeleği ile yüzerlik yardımcısı aynı şey midir? Hayır. Yüzerlik yardımcısı (50 N) kişiyi kendiliğinden çevirmez. Can yeleği ne zaman değiştirilir? Kumaş yırtıldığında, köpük sertleştiğinde veya şişme yelek servis testinden geçemediğinde değiştirilir. Kaç can yeleği bulundurulur? Teknedeki kişi sayısı kadar uygun bedende can yeleği bulundurulur. İlgili Terimler Şişme Can Yeleği, Köpük Can Yeleği, Çocuk Can Yeleği, Can Simidi, Emniyet Kemeri, Güvenlik Ekipmanı.

Cankurtaran Halatı

Cankurtaran halatı , suya düşen bir kişiye atılan ve kişinin tutunarak tekneye veya kıyıya çekilmesini sağlayan yüzer kurtarma halatıdır. Cankurtaran Halatı Nedir? Cankurtaran halatı, suda yüzen bir malzemeden üretilir. Yüzen halat, suda kişinin kolayca görebileceği ve tutabileceği şekilde yüzeyde kalır. Halat, can simidine bağlı olabilir veya ayrı bir atma torbası içinde saklanabilir. Halat, parlak ve görünür renklerde üretilir. Cankurtaran Halatı Türleri Tür Özellik Can simidi halatı Can simidine bağlı yüzer halat Atma torbası (throw bag) Halatın içinde saklandığı ve fırlatılan torba Kurtarma halkası halatı Yüzer halka veya kayışa bağlı halat Atma topu halatı Ucunda ağırlıklı top bulunan halat Atma Torbası Atma torbası, yüzer halatın düzenli şekilde istiflendiği bir torbadır. Torbanın içinde yüzer köpük bulunur. Kurtarıcı halatın ucunu tutar ve torbayı kişiye doğru fırlatır. Halat torbadan çıkarak açılır. Bu yöntem halatın dolaşmasını önler. Malzeme Malzeme Özellik Polipropilen Yüzer, hafif Yüzer polietilen Yüzer, ekonomik Dyneema karışımlı yüzer halat Güçlü ve hafif Halatın yüzmesi, pervaneye dolanma riskini de azaltır. Uzunluk SOLAS gemilerinde can simidine bağlı yüzer halat en az 30 metre uzunluğundadır. Gezi teknelerinde atma torbalarında genellikle 15–25 metre halat bulunur. Uzunluk, kullanım alanına ve atış mesafesine göre seçilir. Atış Yöntemi Halatın ucunu elinizde sıkıca tutun veya tekneye bağlayın. Kişiye seslenerek dikkatini çekin. Torbayı veya simidi kişinin biraz ötesine atın. Halat kişinin üzerinden geçince kişi halatı yakalar. Halatı yavaşça çekerek kişiyi tekneye yaklaştırın. Rüzgârlı havada atış rüzgâr üstünden yapılır. Bakım ve Saklama Halatı kullanımdan sonra tatlı suyla yıkayın. Tamamen kurutun. Atma torbasına düzenli şekilde yeniden doldurun. UV hasarı ve aşınma kontrol edin. Torbayı kolay erişilebilir yerde tutun. Sık Sorulan Sorular Normal halat cankurtaran halatı olarak kullanılabilir mi? Batan halat suda görülmez ve pervaneye dolanabilir. Yüzer halat tercih edilir. Atma torbası ne kadar uzağa atılabilir? Mesafe, halat uzunluğuna ve kullanıcının becerisine bağlıdır. Halat elde neden bağlanmaz? Suda sürüklenen kişi kurtarıcıyı da suya çekebilir. Halat tekneye bağlanır veya güvenli şekilde tutulur. İlgili Terimler Can Simidi, Kurtarma Halkası, Polipropilen Halat, Denize Adam Düştü, MOB, Güvenlik Halatı.

Denize Adam Düştü

Denize adam düştü , teknedeki bir kişinin denize düştüğü acil durumu ve bu durumu bildiren uyarıdır. Bu uyarı, teknedeki herkesin kurtarma için hemen harekete geçmesini sağlar. Denize Adam Düştü Nedir? Bir kişi denize düştüğünde tekne ilerlemeye devam eder. Birkaç saniye içinde kişiyle tekne arasında mesafe açılır. Dalgalı denizde suda bir kişinin başı kolayca gözden kaybolur. Bu nedenle ilk saniyelerde doğru hareket etmek hayati önem taşır. Kurtarmanın Üç Aşaması Aşama Amaç Konum belirleme Kişiyi gözden kaybetmemek Geri dönüş Tekneyi kişinin yanına getirmek Tekneye alma Kişiyi sudan güvenle çıkarmak İlk Tepki "Denize adam düştü" diye bağırın. Kişiyi gözle izleyen bir gözcü atayın. Can simidini ve MOB şamandırasını atın. MOB tuşuna basın. Motorlu teknede pervaneyi kişiden uzak tutun. Geri Dönüş Manevraları Manevra Açıklama Hızlı durma Tekne hemen döndürülerek kişinin yakınında tutulur Williamson dönüşü Tekne önce bir yana, sonra ters yöne dönerek kendi izine girer Anderson dönüşü Tekne kişinin bulunduğu tarafa tam dönüş yapar Yelkenli için yelken manevrası Rüzgâr altına kaçılır, tramola veya kavança ile dönülür Williamson dönüşü, gece veya kişi gözden kaybolduğunda gemilerde kullanılan bir yöntemdir. Tekne kendi rotasının tersine, aynı hat üzerine döner. Kişiye Yaklaşma Kişiye rüzgâr altından yaklaşın. Pervaneyi kişiye yakın çalıştırmayın. Tekneyi kişinin rüzgâraltı tarafında durdurun. Halat veya kurtarma halkası atın. Tekneye Alma Yöntemleri Yöntem Açıklama Yüzme merdiveni Kişi bilinçliyse kendisi çıkar Kurtarma halkası ve palanga Kişi kemerle bağlanıp palangayla kaldırılır Kurtarma ağı veya platformu Kişi ağın üzerine çekilir Tender bot Kişi önce bota alınır Soğuk sudan çıkarılan kişi mümkünse yatay konumda kaldırılır. Bu yöntem, ani kan basıncı düşüşü riskini azaltır. Soğuk Su Etkileri Aşama Etkisi Soğuk şok İlk dakikada nefes nefese kalma Kas yorgunluğu Kolların ve bacakların güç kaybı Hipotermi Vücut sıcaklığının düşmesi Can yeleği, soğuk şok sırasında kişinin başını su üstünde tutar. Sık Sorulan Sorular En sık yapılan hata nedir? Kişiyi gözden kaybetmektir. Bir kişinin yalnızca suya düşeni izlemesi gerekir. Tatbikat ne sıklıkla yapılır? Her sezon ve yeni mürettebatla yapılması önerilir. Yardım ne zaman çağrılır? Kişi hemen alınamıyorsa veya gözden kaybolduysa VHF ile tehlike çağrısı yapılır. İlgili Terimler MOB, MOB Şamandırası, Kurtarma Halkası, Can Simidi, Palanga, Emniyet Kemeri.

Tüm terimlere dön