Denizcilik sözlüğü

Denizcilik Ekipmanı

Tanım

Denizcilik ekipmanı, gemi, yat ve teknelerde seyir, güvenlik, haberleşme ve işletme için kullanılan araç ve gereçlerdir. Terim, gezi teknelerinden ticari gemilere kadar geniş bir alanı kapsar.

Denizcilik Ekipmanı Nedir?

Denizcilik ekipmanı, deniz araçlarının güvenli çalışmasını sağlar. Bazı ekipmanlar uluslararası sözleşmelerle zorunlu tutulur. Zorunlu ekipmanların onaylı olması gerekir. Onay, ekipmanın belirli test ve performans şartlarını karşıladığını gösterir.

Denizcilik Ekipmanı Grupları

Grup	Örnekler
Can kurtarma	Can yeleği, can salı, can simidi, kurtarma botu
Yangın	Yangın söndürücü, algılama sistemi, yangın battaniyesi
Seyir	Pusula, radar, GPS, AIS, ECDIS
Haberleşme	VHF telsiz, EPIRB, SART, NAVTEX
Kirlilik önleme	Sintine suyu ayırıcı, atık su arıtma
Güverte	Çapa, ırgat, halat, vinç

ECDIS, İngilizce "Electronic Chart Display and Information System" ifadesinin kısaltmasıdır. Gemilerde onaylı elektronik harita sistemidir.

Uluslararası Düzenlemeler

SOLAS: Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi'dir. Ticari gemilerde zorunlu ekipmanı belirler. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından yönetilir.
LSA Kodu: Uluslararası Can Kurtarma Araçları Kodu'dur. Can kurtarma ekipmanının teknik şartlarını belirler.
FSS Kodu: Uluslararası Yangın Güvenlik Sistemleri Kodu'dur.

Deniz Teçhizatı Direktifi

Avrupa Birliği'nin 2014/90/EU sayılı Deniz Teçhizatı Direktifi (MED), gemi ekipmanının onay şartlarını belirler. Onaylı ürünler "dümen işareti" (wheel mark) taşır. Türkiye, bu direktifi Deniz Teçhizatı Yönetmeliği ile iç mevzuatına aktarmıştır.

Gezi Teknesi ve Ticari Gemi Ekipmanı

Özellik	Gezi Teknesi	Ticari Gemi
Düzenleme	Ulusal mevzuat ve ISO standartları	SOLAS ve MED
Onay işareti	CE işareti veya ürün standardı	Dümen işareti
Denetim	Liman başkanlığı	Bayrak devleti ve klas kuruluşu

Sık Sorulan Sorular

Dümen işareti ne anlama gelir?

Dümen işareti, ürünün 2014/90/EU Direktifi şartlarına uygun olduğunu gösterir. İşaret, gemi dümeni simgesine benzer.

Gezi teknesinde SOLAS onaylı ekipman zorunlu mudur?

Özel gezi teknelerinde zorunluluk ulusal mevzuata göre belirlenir. SOLAS onaylı ürünler gezi teknelerinde de kullanılabilir.

Klas kuruluşu nedir?

Klas kuruluşu, gemilerin yapı ve ekipman standartlarını denetleyen bağımsız kuruluştur. Türk Loydu, Lloyd's Register ve DNV klas kuruluşlarına örnektir.

İlgili Terimler

Marin Ekipman, SOLAS, Güvenlik Ekipmanı, Can Salı, EPIRB, Tekne Ekipmanı.

İlgili terimler

Can Salı

Can salı , gemi veya teknenin terk edilmesi gerektiğinde kişilerin hayatta kalmasını sağlayan şişme veya sert kurtarma aracıdır. Can salı, kişileri sudan ayırır ve kurtarılana kadar barınak sağlar. Can Salı Nedir? Gezi teknelerinde kullanılan can salları şişmedir. Sal, katlanmış hâlde bir konteyner veya valiz içinde saklanır. Suya atıldıktan sonra bağlantı halatı çekilince gaz tüpü salı şişirir. Sal, üstü kapalı bir kubbe, yüzer tüpler ve bir tabandan oluşur. Can Salı Türleri Tür Kullanım SOLAS can salı SOLAS kapsamındaki gemiler ISO 9650-1 Tip I can salı Açık deniz seyri yapan gezi tekneleri ISO 9650-2 Tip II can salı Kıyıya yakın seyir yapan gezi tekneleri Kendinden doğrulan can salı Ters şiştiğinde kendiliğinden düzelir ISO 9650-1, Tip I can salları için iki grup tanımlar. Grup A, düşük su sıcaklıklarında, Grup B ise daha ılıman koşullarda kullanım içindir. Saklama Biçimleri Biçim Özellik Sert konteyner Güverteye beşikte monte edilir Valiz (yumuşak çanta) Dolapta saklanır, taşınabilir Konteynerli sallar hidrostatik serbest bırakma ünitesiyle monte edilebilir. Tekne batarsa ünite belirli derinlikte salı serbest bırakır. Kapasite Seçimi Can salının kişi kapasitesi, teknede bulunabilecek en fazla kişi sayısına eşit veya daha büyük seçilir. Kapasite fazlası, soğuk suda ısı kaybını artırabilir. Az kişili büyük sal, dalgada daha kolay devrilebilir. Can Salı Donanımı Donanım Görevi Deniz çapası Sürüklenmeyi azaltır ve salı dengeler Kürekler Sınırlı hareket sağlar Pompa Tüplere hava ekler İşaret fişekleri Kurtarıcılara işaret verir İlk yardım seti Temel tıbbi müdahale Su ve gıda Hayatta kalma desteği El feneri Gece işaret ve aydınlatma Bıçak Bağlantı halatını keser Donanımın içeriği salın türüne ve standarda göre değişir. Gemiyi Terk Etme Adımları Can yeleklerini giyin. Tehlike çağrısını yapın ve EPIRB'yi çalıştırın. Salın bağlantı halatını tekneye bağlı tutun. Salı rüzgâraltı tarafa atın. Halatı çekerek salı şişirin. Mümkünse kuru olarak sala geçin. Sık Sorulan Sorular Can salı ne zaman kullanılır? Tekne kurtarılamayacak durumdaysa kullanılır. Yüzen tekne, can salından daha güvenli bir barınak olabilir. Can salı kendiliğinden şişer mi? Bağlantı halatı çekildiğinde gaz tüpü tetiklenir ve sal şişer. Can salı gezi teknesinde zorunlu mudur? Zorunluluk, ulusal mevzuata ve seyir bölgesine bağlıdır. İlgili Terimler Şişme Can Salı, Can Salı Bakımı, Can Salı Sertifikası, EPIRB, SART, Acil Durum Ekipmanı.

EPIRB

EPIRB , acil durumda gemi veya teknenin konumunu uydu sistemi aracılığıyla kurtarma merkezlerine bildiren telsiz işaretleyicidir. EPIRB, İngilizce "Emergency Position Indicating Radio Beacon" (Acil Durum Konum Bildiren Telsiz İşaretleyicisi) ifadesinin kısaltmasıdır. EPIRB Nedir? EPIRB, etkinleştirildiğinde 406 MHz frekansında tehlike sinyali yayınlar. Sinyal, uluslararası Cospas-Sarsat uydu sistemi tarafından alınır. Sistem, sinyali yer istasyonlarına ve ilgili kurtarma koordinasyon merkezine iletir. Birçok EPIRB ayrıca GNSS konumunu sinyale ekler. Cospas-Sarsat Sistemi Cospas-Sarsat, uydu tabanlı uluslararası arama-kurtarma sistemidir. Sistem; EPIRB, PLB ve uçak acil durum vericilerinden gelen 406 MHz sinyallerini alır. Sinyaller, alçak, orta ve yer eşzamanlı yörüngedeki uydular tarafından algılanır. EPIRB'nin Yayınları Frekans Görevi 406 MHz Uyduya kimlik ve konum gönderir 121,5 MHz Kurtarma ekiplerinin yön bulması için yerel sinyal AIS (bazı modeller) Yakındaki gemilere konum gösterir EPIRB Türleri Tür Özellik Kategori I Su temasıyla kendiliğinden yuvasından çıkar ve çalışır Kategori II Elle çıkarılır, su temasıyla veya elle çalıştırılır Kategori I EPIRB'ler hidrostatik serbest bırakma ünitesiyle monte edilir. Tekne batarsa ünite belirli derinlikte cihazı serbest bırakır. Kayıt Her EPIRB'nin benzersiz bir kimlik numarası (UIN veya Hex ID) vardır. Cihaz, bayrak devletinin ilgili kurumuna kaydedilir. Kayıtta tekne bilgileri ve acil durum irtibat kişileri yer alır. Kayıt, kurtarma merkezinin teknenin kimliğini hızla belirlemesini sağlar. Pil ve Çalışma Süresi 406 MHz EPIRB'lerin en az 48 saat çalışması gerekir. Pilin son kullanma tarihi cihaz üzerinde yazar. Pil değişimi yetkili servislerde yapılır. Hidrostatik serbest bırakma ünitesinin de son kullanma tarihi vardır. Test ve Kontrol Cihazın test düğmesiyle kendi kendine test yapın. Test sırasında üreticinin talimatına uyun. Pil ve hidrostatik ünite tarihlerini kontrol edin. Kayıt bilgilerinin güncel olduğunu doğrulayın. Gerçek tehlike sinyali test amacıyla gönderilmez. Sık Sorulan Sorular EPIRB ile PLB arasındaki fark nedir? EPIRB tekneye kayıtlıdır ve daha uzun çalışır. PLB kişiye kayıtlıdır ve taşınabilir. EPIRB yanlışlıkla çalışırsa ne yapılır? Cihaz kapatılır ve en yakın kurtarma koordinasyon merkezine bildirilir. EPIRB su altında çalışır mı? Sinyal su altından iletilemez. Cihaz su yüzeyinde yüzerken çalışır. İlgili Terimler PLB, SART, DSC, MMSI Numarası, Can Salı, Acil Durum Sinyali.

Güvenlik Ekipmanı

Güvenlik ekipmanı , denizde kişilerin can güvenliğini korumak, acil durumları bildirmek ve kazaların sonuçlarını azaltmak için kullanılan araç ve gereçlerdir. Güvenlik Ekipmanı Nedir? Güvenlik ekipmanı, normal kullanımda çoğu zaman hiç çalıştırılmaz. Ancak acil durumda doğru çalışması hayati önem taşır. Bu nedenle ekipman doğru seçilir, uygun yerde saklanır ve düzenli kontrol edilir. Ekipmanın türü ve miktarı mevzuatla belirlenir. Güvenlik Ekipmanı Grupları Grup Örnekler Kişisel koruma Can yeleği, emniyet kemeri, güvenlik halatı Kurtarma Can simidi, kurtarma halkası, can salı İşaret İşaret fişeği, duman kandili, düdük, korna Haberleşme VHF telsiz, EPIRB, PLB, SART Yangın Yangın söndürücü, yangın battaniyesi, dedektörler Su alma Sintine pompası, yüksek su alarmı, konik tapalar Seyir Seyir fenerleri, radar reflektörü, pusula Tıbbi İlk yardım çantası Kişisel ve Toplu Koruma Tür Açıklama Örnek Kişisel koruma Bir kişiye özel Can yeleği, PLB Toplu koruma Teknedeki herkese hizmet eder Can salı, yangın söndürücü Onay ve Uygunluk İşaretleri İşaret Anlamı Dümen işareti Avrupa Birliği Deniz Teçhizatı Direktifi (2014/90/EU) onayı CE işareti İlgili Avrupa Birliği mevzuatına uygunluk SOLAS onayı SOLAS ve LSA Kodu şartlarına uygunluk ISO standart işareti İlgili ISO standardına uygunluk beyanı Dümen işareti, gemi teçhizatında kullanılır. Gezi teknesi ekipmanlarında CE işareti ve ürün standartları yaygındır. Konumlandırma İlkeleri Ekipmanı hızlı erişilebilir yerlere yerleştirin. Kilitli dolaplardan kaçının. Yerlerini işaretlerle belirtin. Tüm mürettebata yerlerini gösterin. Kontrol Takvimi Ekipman Kontrol Noktası Şişme can yeleği Kartuş ve servis tarihi İşaret fişekleri Son kullanma tarihi Yangın söndürücü Basınç ve servis tarihi Can salı Servis tarihi EPIRB ve PLB Pil tarihi ve kendi kendine test İlk yardım çantası İçerik ve tarihler Sık Sorulan Sorular Hangi güvenlik ekipmanı zorunludur? Liste, teknenin türüne, boyuna ve seyir bölgesine göre ulusal mevzuatla belirlenir. Güvenlik ekipmanı nasıl takip edilir? Ekipman listesi ve son kullanma tarihleri bir kontrol çizelgesinde tutulur. Güvenlik ekipmanı kullanmayı öğrenmek gerekli midir? Evet. Tatbikat ve eğitim, ekipmanın acil durumda doğru kullanılmasını sağlar. İlgili Terimler Tekne Güvenlik Ekipmanları, Acil Durum Ekipmanı, Tekne Emniyet Donanımı, Can Yeleği, Yangın Söndürücü, SOLAS.

Marin Ekipman

Marin ekipman , deniz ortamında kullanılmak üzere tasarlanan ve üretilen ekipmandır. Marin ekipman tuzlu suya, neme, UV ışınlarına ve titreşime dayanıklıdır. Marin Ekipman Nedir? "Marin" kelimesi, ürünün deniz ortamına uygun olduğunu belirtir. Deniz ortamı, karadaki koşullardan daha zorludur. Tuzlu su metalleri aşındırır. UV ışınları plastikleri kırılganlaştırır. Nem, elektrik bağlantılarında korozyona yol açar. Deniz Ortamının Etkileri Etken Etkisi Marin Çözüm Tuzlu su Metallerde korozyon AISI 316 paslanmaz çelik, bronz UV ışınları Plastik ve kumaşta bozulma UV katkılı malzeme Nem Elektrikte kısa devre ve oksitlenme Kalaylı bakır kablo, sızdırmaz bağlantı Titreşim Bağlantıların gevşemesi Kilitli somun, titreşim takozu Sıcaklık değişimi Genleşme ve çatlama Esnek conta ve macun Marin Ekipman Örnekleri Marin akü Marin elektrik kablosu Marin priz ve sigorta Marin buzdolabı Marin LED aydınlatma Marin tuvalet Marin kumaş İlgili Test ve Standartlar IEC 60529: Elektrikli cihazların su ve toza karşı koruma derecesini (IP kodu) belirler. Örnek: IP67, toz geçirmez ve geçici suya daldırmaya dayanıklı anlamına gelir. ISO 9227: Tuz sisi testinin yöntemini tanımlar. Test, malzemenin korozyon dayanımını ölçer. ISO 10133: Küçük teknelerde düşük gerilimli DC elektrik tesisatını düzenler. ISO 13297: Küçük teknelerde AC elektrik tesisatını düzenler. ABYC standartları: Amerikan Tekne ve Yat Konseyi'nin (American Boat & Yacht Council) yayımladığı teknik standartlardır. Marin ve Ev Tipi Ürün Farkı Özellik Marin Ürün Ev Tipi Ürün Kablo Kalaylı çok telli bakır Çıplak bakır Vida AISI 316 paslanmaz Galvaniz veya karbon çelik Elektrik bağlantısı Sızdırmaz, IP korumalı Kuru ortam için tasarlanmış Plastik UV katkılı UV katkısız olabilir Sık Sorulan Sorular Her "marin" etiketli ürün bir standarda uyar mı? "Marin" kelimesi tek başına bir sertifika değildir. Ürünün uyduğu standart, teknik belgede ayrıca belirtilir. Kalaylı kablo neden tercih edilir? Kalay kaplama, bakır telleri nemden ve oksitlenmeden korur. Oksitlenme, kablonun direncini artırır. Marin ekipmanın bakımı gerekir mi? Evet. Tuz birikintisi tatlı suyla temizlenir. Elektrik bağlantıları düzenli olarak kontrol edilir. İlgili Terimler Denizcilik Ekipmanı, Tekne Ekipmanı, IP Koruma Sınıfı, Paslanmaz Çelik, Marin Elektrik Kablosu, Korozyon.

Tüm terimlere dön