Denizcilik sözlüğü

Güvenlik Ekipmanı

Tanım

Güvenlik ekipmanı, denizde kişilerin can güvenliğini korumak, acil durumları bildirmek ve kazaların sonuçlarını azaltmak için kullanılan araç ve gereçlerdir.

Güvenlik Ekipmanı Nedir?

Güvenlik ekipmanı, normal kullanımda çoğu zaman hiç çalıştırılmaz. Ancak acil durumda doğru çalışması hayati önem taşır. Bu nedenle ekipman doğru seçilir, uygun yerde saklanır ve düzenli kontrol edilir. Ekipmanın türü ve miktarı mevzuatla belirlenir.

Güvenlik Ekipmanı Grupları

Grup	Örnekler
Kişisel koruma	Can yeleği, emniyet kemeri, güvenlik halatı
Kurtarma	Can simidi, kurtarma halkası, can salı
İşaret	İşaret fişeği, duman kandili, düdük, korna
Haberleşme	VHF telsiz, EPIRB, PLB, SART
Yangın	Yangın söndürücü, yangın battaniyesi, dedektörler
Su alma	Sintine pompası, yüksek su alarmı, konik tapalar
Seyir	Seyir fenerleri, radar reflektörü, pusula
Tıbbi	İlk yardım çantası

Kişisel ve Toplu Koruma

Tür	Açıklama	Örnek
Kişisel koruma	Bir kişiye özel	Can yeleği, PLB
Toplu koruma	Teknedeki herkese hizmet eder	Can salı, yangın söndürücü

Onay ve Uygunluk İşaretleri

İşaret	Anlamı
Dümen işareti	Avrupa Birliği Deniz Teçhizatı Direktifi (2014/90/EU) onayı
CE işareti	İlgili Avrupa Birliği mevzuatına uygunluk
SOLAS onayı	SOLAS ve LSA Kodu şartlarına uygunluk
ISO standart işareti	İlgili ISO standardına uygunluk beyanı

Dümen işareti, gemi teçhizatında kullanılır. Gezi teknesi ekipmanlarında CE işareti ve ürün standartları yaygındır.

Konumlandırma İlkeleri

Ekipmanı hızlı erişilebilir yerlere yerleştirin.
Kilitli dolaplardan kaçının.
Yerlerini işaretlerle belirtin.
Tüm mürettebata yerlerini gösterin.

Kontrol Takvimi

Ekipman	Kontrol Noktası
Şişme can yeleği	Kartuş ve servis tarihi
İşaret fişekleri	Son kullanma tarihi
Yangın söndürücü	Basınç ve servis tarihi
Can salı	Servis tarihi
EPIRB ve PLB	Pil tarihi ve kendi kendine test
İlk yardım çantası	İçerik ve tarihler

Sık Sorulan Sorular

Hangi güvenlik ekipmanı zorunludur?

Liste, teknenin türüne, boyuna ve seyir bölgesine göre ulusal mevzuatla belirlenir.

Güvenlik ekipmanı nasıl takip edilir?

Ekipman listesi ve son kullanma tarihleri bir kontrol çizelgesinde tutulur.

Güvenlik ekipmanı kullanmayı öğrenmek gerekli midir?

Evet. Tatbikat ve eğitim, ekipmanın acil durumda doğru kullanılmasını sağlar.

İlgili Terimler

Tekne Güvenlik Ekipmanları, Acil Durum Ekipmanı, Tekne Emniyet Donanımı, Can Yeleği, Yangın Söndürücü, SOLAS.

İlgili terimler

Acil Durum Ekipmanı

Acil durum ekipmanı , teknede yangın, su alma, denize düşme ve gemiyi terk etme gibi acil durumlarda kullanılmak üzere hazır tutulan ekipmandır. Acil Durum Ekipmanı Nedir? Acil durum ekipmanı, olağan seyirde kullanılmayan ancak kriz anında hızla erişilmesi gereken araçlardır. Ekipman, acil durum türüne göre gruplandırılır. Doğru yerde saklanan ve bilinen ekipman, müdahale süresini kısaltır. Acil Durum Türlerine Göre Ekipman Acil Durum Ekipman Yangın Yangın söndürücü, yangın battaniyesi Su alma Sintine pompaları, konik tapalar, sızdırmazlık macunu Denize düşme Can simidi, MOB şamandırası, kurtarma halkası Gemiyi terk etme Can salı, kaçış çantası, EPIRB Dümen arızası Acil durum dümeni Elektrik kesintisi El feneri, el telsizi, el GPS'i Tıbbi acil durum İlk yardım çantası Direk kırılması Tel kesici, demir testeresi Kaçış Çantası Kaçış çantası, gemiyi terk etme durumunda can salına alınan su geçirmez çantadır. İngilizcede bu çantaya "grab bag" denir. Örnek içerik: Malzeme Görevi El telsizi (VHF) Kurtarıcılarla iletişim PLB veya EPIRB Konum bildirimi İşaret fişekleri Görsel işaret El GPS'i Konum bilgisi Su ve gıda Hayatta kalma İlk yardım malzemesi Tıbbi müdahale El feneri ve yedek pil Aydınlatma Termal battaniye Isı kaybını önleme Belgelerin kopyası Kimlik ve tekne belgeleri Kişisel ilaçlar Sağlık gereksinimleri Çanta yüzer ve parlak renkli olmalıdır. Saklama İlkeleri Ekipmanı hızlı erişilen yerlere yerleştirin. Kaçış çantasını kamara girişine yakın tutun. Kesici aletleri güvenli şekilde saklayın. Ekipmanın yerini planda işaretleyin. Görev Dağılımı Acil durumda her kişinin görevini bilmesi gerekir. Örnek görevler: Tehlike çağrısını yapma Can salını hazırlama Kaçış çantasını alma EPIRB'yi etkinleştirme Mürettebatı sayma Tatbikat Tatbikat, acil durum ekipmanının yerini ve kullanımını pekiştirir. Sezon başında ve yeni mürettebatla tatbikat yapılması önerilir. Sık Sorulan Sorular Kaçış çantası ne zaman hazırlanır? Seyirden önce hazırlanır ve seyir boyunca hazır tutulur. Konik tapa ne işe yarar? Kopan gövde geçişinin deliğini geçici olarak kapatır. Acil durum ekipmanı ne sıklıkla kontrol edilir? Sezon başında ve son kullanma tarihlerine göre periyodik olarak kontrol edilir. İlgili Terimler Güvenlik Ekipmanı, Can Salı, EPIRB, Acil Durum Dümeni, İlk Yardım Çantası, Tekne Emniyet Donanımı.

Can Yeleği

Can yeleği , suya düşen bir kişiyi yüzer tutan ve başını su yüzeyinin üstünde tutmaya yardım eden kişisel koruma ekipmanıdır. Can yeleği, teknede bulundurulması gereken temel güvenlik ekipmanıdır. Can Yeleği Nedir? Can yeleği, kaldırma kuvveti sağlayan köpük veya hava hücreleri içerir. Yelek, kişinin vücudunu suyun üstünde tutar. Bazı can yelekleri, bilinci kapalı bir kişiyi sırt üstü çevirerek yüzünü sudan çıkarır. Bu özelliğe "kendini çevirme" denir. Yüzerlik Sınıfları (ISO 12402) Sınıf Yüzerlik Kullanım 50 N Yüzerlik yardımcısı Korunaklı sularda, yüzme bilen kişiler 100 N Can yeleği Korunaklı ve sakin sular 150 N Can yeleği Açık deniz, genel kullanım 275 N Can yeleği Açık deniz, ağır koşullar, ağır giysi N, newton cinsinden kaldırma kuvvetini gösterir. ISO 12402 standardının farklı bölümleri bu sınıfları tanımlar. Can Yeleği Türleri Tür Özellik Köpük can yeleği Her zaman yüzer, bakım gerektirmez, hacimlidir Şişme can yeleği İnce ve rahattır, gaz kartuşuyla şişer Karma can yeleği Köpük ve şişme hücre birlikte SOLAS can yeleği SOLAS ve LSA Kodu şartlarına uygun, gemilerde kullanılır Can Yeleğinin Bölümleri Yüzerlik malzemesi veya hava hücresi Kemer ve tokalar Bacak arası kayışı Düdük Işık Retroreflektif bantlar Kaldırma halkası Bacak arası kayışı, yeleğin suda yukarı kaymasını önler. Doğru Beden Seçimi Kişinin kilosuna uygun yelek seçin. Yeleği giyip tüm tokaları kapatın. Omuzlardan yukarı doğru çekin; yelek kulaklara kadar çıkmamalıdır. Çocuklar için çocuk can yeleği kullanın. Kullanım Kuralları Teknedeki her kişi için uygun bedende can yeleği bulundurulur. Can yelekleri kolay ulaşılabilir yerde saklanır. Kötü havada, gece ve tek başına seyirde can yeleği giyilir. Şişme yeleklerin servis tarihleri takip edilir. Sık Sorulan Sorular Can yeleği ile yüzerlik yardımcısı aynı şey midir? Hayır. Yüzerlik yardımcısı (50 N) kişiyi kendiliğinden çevirmez. Can yeleği ne zaman değiştirilir? Kumaş yırtıldığında, köpük sertleştiğinde veya şişme yelek servis testinden geçemediğinde değiştirilir. Kaç can yeleği bulundurulur? Teknedeki kişi sayısı kadar uygun bedende can yeleği bulundurulur. İlgili Terimler Şişme Can Yeleği, Köpük Can Yeleği, Çocuk Can Yeleği, Can Simidi, Emniyet Kemeri, Güvenlik Ekipmanı.

SOLAS

SOLAS , Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi'dir. Kısaltma, İngilizce "International Convention for the Safety of Life at Sea" ifadesinden gelir. SOLAS, ticari gemilerin güvenliğine ilişkin en kapsamlı uluslararası sözleşmedir. SOLAS Nedir? SOLAS, gemilerin yapımı, donanımı ve işletilmesi için asgari güvenlik şartlarını belirler. Sözleşmeyi Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) yönetir. Sözleşmeye taraf olan devletler, kendi bayraklarındaki gemilerin bu şartlara uymasını sağlar. Tarihçe Yıl Gelişme 1914 Titanic kazası sonrası ilk SOLAS kabul edildi 1929 İkinci sürüm 1948 Üçüncü sürüm 1960 IMO bünyesinde ilk sürüm 1974 Güncel temel metin kabul edildi 1980 1974 SOLAS yürürlüğe girdi 1974 metni, değişikliklerle sürekli güncellenir. SOLAS Bölümleri Bölüm Konu I Genel hükümler II-1 Yapı, bölmeleme, stabilite, makine ve elektrik II-2 Yangından korunma, algılama ve söndürme III Can kurtarma araçları ve düzenlemeleri IV Telsiz haberleşmesi V Seyir emniyeti VI Yük taşımacılığı VII Tehlikeli yük taşımacılığı VIII Nükleer gemiler IX Güvenli işletim yönetimi (ISM Kodu) X Yüksek hızlı tekneler XI-1 Denizcilik güvenliğini artırma önlemleri XI-2 Denizcilik güvenliği (ISPS Kodu) XII Dökme yük gemileri için ek önlemler XIII Uygunluğun doğrulanması XIV Kutup sularında işletme Kapsam SOLAS'ın büyük bölümü uluslararası sefer yapan şu gemilere uygulanır: Yolcu gemileri 500 GT ve üzeri yük gemileri Bazı bölümler daha küçük gemilere de uygulanır. Gezi Teknelerine Etkisi SOLAS'ın çoğu hükmü ticari olmayan gezi teknelerine uygulanmaz. Ancak Bölüm V'in bazı kuralları tüm gemilere uygulanır. Örnek konular şunlardır: Seyir planlaması Tehlike mesajlarına yanıt verme yükümlülüğü Radar reflektörü Can kurtarma sinyallerinin kullanımı SOLAS Onaylı Ekipman "SOLAS onaylı" ifadesi, ekipmanın SOLAS ve LSA Kodu şartlarını karşıladığını gösterir. Gezi teknesi kullanıcıları da bu ekipmanları tercih edebilir. Ancak SOLAS onayı gezi teknelerinde genellikle zorunlu değildir. Sık Sorulan Sorular Türkiye SOLAS'a taraf mıdır? Evet. Türkiye SOLAS 1974'e taraftır. SOLAS ile COLREG arasındaki fark nedir? SOLAS gemi güvenliğini, COLREG çatışmayı önleme kurallarını düzenler. LSA Kodu nedir? Can kurtarma araçlarının teknik şartlarını belirleyen ve SOLAS kapsamında zorunlu olan koddur. İlgili Terimler Deniz Güvenliği, Can Salı, EPIRB, SART, Radar Reflektörü, Denizcilik Ekipmanı.

Tekne Emniyet Donanımı

Tekne emniyet donanımı , teknenin yapısına kalıcı olarak bağlı olan ve kazaları önlemeye yönelik güvenlik elemanlarıdır. Emniyet donanımı, taşınabilir güvenlik ekipmanından farklı olarak teknenin bir parçasıdır. Tekne Emniyet Donanımı Nedir? Emniyet donanımı, teknenin tasarımında ve yapımında yer alır. Bu donanım; denize düşmeyi, su almayı, yangının yayılmasını ve kayma gibi riskleri azaltır. Donanımın şartları ISO standartları ve 2013/53/AB Direktifi ile tanımlanır. Emniyet Donanımı Grupları Grup Örnekler Denize düşmeyi önleme Vardavela, küpeşte, tutamaklar, kaymaz güverte Bağlantı noktaları Emniyet hattı mapaları, kokpit bağlantı noktaları Su geçirmezlik Su geçirmez perdeler, kapaklar, lumbozlar Su tahliyesi Hızlı tahliyeli kokpit, frengi delikleri Yangından korunma Yangın perdeleri, yanmaz yalıtım Kaçış Kamaralardan ikinci kaçış yolu Sintine Sabit sintine pompaları, vanalar Denize Düşmeyi Önleme Donanımı ISO 15085, küçük teknelerde denize düşmeyi önleme ve kurtarma donanımlarını düzenler. Standart şu konuları kapsar: Vardavela ve korkuluk yüksekliği Tutamakların konumu Kaymaz yüzeyler Denize düşen kişinin tekneye geri çıkış yolu Su Geçirmez Bölmeleme Bazı teknelerde gövde, su geçirmez perdelerle bölmelere ayrılır. Bir bölmeye su girerse diğer bölmeler kuru kalır. Bu yapı teknenin yüzerliğini korur. Baş taraftaki çatışma perdesi, en yaygın su geçirmez perdedir. Kaçış Yolları Kamaralı teknelerde her yaşam alanından ikinci bir kaçış yolu bulunur. Bu yol genellikle tavandaki bir güverte kapağıdır. ISO 9094, yangın durumunda kaçış yollarına ilişkin şartlar içerir. İlgili Standartlar Standart Kapsam ISO 15085 Denize düşmeyi önleme ve kurtarma ISO 11812 Su geçirmez ve hızlı tahliyeli kokpitler ISO 12216 Pencere, lumboz ve kapakların dayanımı ISO 9094 Yangından korunma ISO 15083 Sintine pompalama sistemleri Bakım ve Kontrol Vardavela tellerini ve dikmelerini kontrol edin. Tutamak bağlantılarının sıkılığını doğrulayın. Kapak ve lumboz contalarını inceleyin. Frengi deliklerinin açık olduğunu kontrol edin. Kaymaz yüzeylerdeki aşınmayı değerlendirin. Sık Sorulan Sorular Emniyet donanımı ile güvenlik ekipmanı arasındaki fark nedir? Emniyet donanımı tekneye sabittir. Güvenlik ekipmanı taşınabilir araçlardır. Vardavela teli neden değiştirilir? Tel, korozyon ve yorulmayla zayıflayabilir. Hasar görülen tel değiştirilir. Eski teknelerde bu standartlar geçerli midir? Standartlar yeni üretim için geçerlidir. Eski teknelerde iyi uygulama örneği olarak kullanılır. İlgili Terimler Güvenlik Ekipmanı, Tekne Güvenliği, Küpeşte, Mapa, Güverte Kapağı, Lumboz.

Tüm terimlere dön