Denizcilik sözlüğü

Köpük Can Yeleği

Tanım

Köpük can yeleği, yüzerliğini kapalı hücreli köpük malzemeden alan ve şişirme gerektirmeyen can yeleğidir. Köpük can yeleği, suya düşüldüğü anda yüzerlik sağlar.

Köpük Can Yeleği Nedir?

Köpük can yeleğinin kumaş gövdesinin içinde köpük paneller bulunur. Köpük, kapalı hücreli yapısı sayesinde su emmez. Bu yapı, yeleğin her koşulda yüzmesini sağlar. Yelek herhangi bir mekanizma veya gaz kartuşu içermez.

Köpük Malzemeleri

Malzeme	Özellik
PVC köpük	Yaygın, dayanıklı
Polietilen köpük	Hafif ve esnek
Nitril-PVC karışımı	Yumuşak ve esnek

Yüzerlik Sınıfları

Köpük can yelekleri genellikle 50 N, 100 N ve 150 N sınıflarında üretilir. Yüksek yüzerlik, daha fazla köpük hacmi gerektirir. Bu nedenle 150 N köpük yelekler hacimlidir. Sınıflar ISO 12402 standardında tanımlanır.

Şişme Can Yeleğiyle Karşılaştırma

Özellik	Köpük Can Yeleği	Şişme Can Yeleği
Yüzerlik	Anında ve her zaman	Şişince sağlanır
Bakım	Az	Düzenli servis
Hacim	Büyük	Küçük
Rahatlık	Daha sıcak ve hantal	İnce ve hafif
Delinme riski	Yüzerlik kaybolmaz	Yüzerlik kaybolabilir
Maliyet	Genellikle düşük	Genellikle yüksek

Kullanım Alanları

Çocuklar ve yüzme bilmeyen kişiler
Kayak, kano ve su sporları
Kiralık ve ticari tekneler
Teknede yedek can yelekleri
Sıcak olmayan iklimlerde soğuğa karşı ek yalıtım

Bakım

Kullanım sonrası tatlı suyla yıkayın.
Gölgede kurutun.
Kumaşta yırtık ve kopuk dikiş arayın.
Köpükte sertleşme ve parçalanma kontrol edin.
Tokaların ve fermuarların çalıştığını doğrulayın.

Değişim Belirtileri

Belirti	Anlamı
Köpükte ezilme	Yüzerlik azalmış olabilir
Kumaşta solma ve yırtılma	UV hasarı
Kopuk kayış veya toka	Yelek vücutta tutunamaz
Su emen köpük	Hücre yapısı bozulmuştur

Saklama

Köpük can yelekleri doğrudan güneş ışığından uzak tutulur. Üzerlerine ağır eşya konmaz. Ezilen köpük yüzerliğini kaybedebilir.

Sık Sorulan Sorular

Köpük can yeleği bilinci kapalı kişiyi çevirir mi?

Yüzerlik ve tasarıma bağlıdır. 150 N ve üzeri can yelekleri bu amaçla tasarlanır.

Köpük can yeleği ne kadar süre kullanılır?

Kullanım süresi, kullanım sıklığına ve saklama koşullarına bağlıdır. Durum kontrolü belirleyicidir.

Köpük yelek şişme yelekten daha mı güvenlidir?

Köpük yelek arıza riski taşımaz. Şişme yelek ise daha yüksek yüzerlik ve rahatlık sağlar.

İlgili Terimler

Can Yeleği, Şişme Can Yeleği, Çocuk Can Yeleği, Can Simidi, Güvenlik Ekipmanı, Tekne Güvenliği.

İlgili terimler

Can Simidi

Can simidi , denize düşen bir kişiye atılan ve kişinin tutunarak yüzer kalmasını sağlayan halka biçimli kurtarma aracıdır. İngilizcede can simidine "lifebuoy" veya "life ring" denir. Can Simidi Nedir? Can simidi, sert dış kabuk ve içinde yüzer köpükten oluşur. Simit, suya atıldığında yüzeyde kalır. Denize düşen kişi simide tutunur veya içine girer. Simide bağlı halat, kişinin tekneye çekilmesini sağlar. Can Simidinin Bölümleri Bölüm Görevi Halka gövde Yüzerlik sağlar Tutunma halatı Simidin çevresinde tutunma noktası oluşturur Retroreflektif bant Gece projektörle görülmesini sağlar Yüzer halat Kişiyi tekneye çekmeyi sağlar Kendinden yanan ışık Gece konumu gösterir Duman işareti Gündüz konumu gösterir (gemilerde) SOLAS Şartları SOLAS kapsamındaki gemilerde can simitleri LSA Kodu şartlarına uyar. Başlıca şartlar şunlardır: Özellik Değer Dış çap En fazla 800 mm İç çap En az 400 mm Kütle En az 2,5 kg Yük taşıma 24 saat boyunca en az 14,5 kg demir yükü taşıma Renk Yüksek görünürlüklü renk Gezi teknelerinde kullanılan can simitleri ulusal şartlara ve ürün standartlarına göre seçilir. Can Simidi Türleri Tür Özellik Halka can simidi Klasik yuvarlak biçim At nalı can simidi Açık uçlu, U biçimli, gezi teknelerinde yaygın Şişme can simidi Kutu içinde saklanır, atılınca şişer Kurtarma halkası (sling) Kişiyi kaldırmaya yarayan kayışlı yüzer halka Montaj Yeri Kokpitte veya kıç vardavelasında Dümenciden hızla ulaşılabilecek konumda Tutucusundan tek hareketle çıkarılabilecek şekilde Can simidi bağlanıp kilitlenmemelidir. Acil durumda saniyeler önemlidir. Doğru Atış Yöntemi "Denize adam düştü" diye bağırın. Kişiyi gözden kaybetmeyin ve elinizle gösterin. Simidi kişinin rüzgâr üstüne ve biraz ötesine atın. Halatı çekerek simidi kişiye yaklaştırın. Kişi simide tutununca tekneye çekin. Simit doğrudan kişinin başına atılmaz. Sık Sorulan Sorular Can simidi halatı ne uzunlukta olmalıdır? SOLAS gemilerinde halatlı simitlerde halat en az 30 metredir. Gezi teknelerinde uzunluk teknenin boyuna göre seçilir. Can simidi ne sıklıkla kontrol edilir? Sezon başında ve periyodik olarak kontrol edilir. Kabuk, halat ve ışık incelenir. At nalı simidin avantajı nedir? Kişi simidin içine kolayca girer. Simit, kişinin koltuk altlarını destekler. İlgili Terimler At Nalı Can Simidi, Kurtarma Halkası, MOB Şamandırası, Cankurtaran Halatı, Denize Adam Düştü, Can Yeleği.

Can Yeleği

Can yeleği , suya düşen bir kişiyi yüzer tutan ve başını su yüzeyinin üstünde tutmaya yardım eden kişisel koruma ekipmanıdır. Can yeleği, teknede bulundurulması gereken temel güvenlik ekipmanıdır. Can Yeleği Nedir? Can yeleği, kaldırma kuvveti sağlayan köpük veya hava hücreleri içerir. Yelek, kişinin vücudunu suyun üstünde tutar. Bazı can yelekleri, bilinci kapalı bir kişiyi sırt üstü çevirerek yüzünü sudan çıkarır. Bu özelliğe "kendini çevirme" denir. Yüzerlik Sınıfları (ISO 12402) Sınıf Yüzerlik Kullanım 50 N Yüzerlik yardımcısı Korunaklı sularda, yüzme bilen kişiler 100 N Can yeleği Korunaklı ve sakin sular 150 N Can yeleği Açık deniz, genel kullanım 275 N Can yeleği Açık deniz, ağır koşullar, ağır giysi N, newton cinsinden kaldırma kuvvetini gösterir. ISO 12402 standardının farklı bölümleri bu sınıfları tanımlar. Can Yeleği Türleri Tür Özellik Köpük can yeleği Her zaman yüzer, bakım gerektirmez, hacimlidir Şişme can yeleği İnce ve rahattır, gaz kartuşuyla şişer Karma can yeleği Köpük ve şişme hücre birlikte SOLAS can yeleği SOLAS ve LSA Kodu şartlarına uygun, gemilerde kullanılır Can Yeleğinin Bölümleri Yüzerlik malzemesi veya hava hücresi Kemer ve tokalar Bacak arası kayışı Düdük Işık Retroreflektif bantlar Kaldırma halkası Bacak arası kayışı, yeleğin suda yukarı kaymasını önler. Doğru Beden Seçimi Kişinin kilosuna uygun yelek seçin. Yeleği giyip tüm tokaları kapatın. Omuzlardan yukarı doğru çekin; yelek kulaklara kadar çıkmamalıdır. Çocuklar için çocuk can yeleği kullanın. Kullanım Kuralları Teknedeki her kişi için uygun bedende can yeleği bulundurulur. Can yelekleri kolay ulaşılabilir yerde saklanır. Kötü havada, gece ve tek başına seyirde can yeleği giyilir. Şişme yeleklerin servis tarihleri takip edilir. Sık Sorulan Sorular Can yeleği ile yüzerlik yardımcısı aynı şey midir? Hayır. Yüzerlik yardımcısı (50 N) kişiyi kendiliğinden çevirmez. Can yeleği ne zaman değiştirilir? Kumaş yırtıldığında, köpük sertleştiğinde veya şişme yelek servis testinden geçemediğinde değiştirilir. Kaç can yeleği bulundurulur? Teknedeki kişi sayısı kadar uygun bedende can yeleği bulundurulur. İlgili Terimler Şişme Can Yeleği, Köpük Can Yeleği, Çocuk Can Yeleği, Can Simidi, Emniyet Kemeri, Güvenlik Ekipmanı.

Güvenlik Ekipmanı

Güvenlik ekipmanı , denizde kişilerin can güvenliğini korumak, acil durumları bildirmek ve kazaların sonuçlarını azaltmak için kullanılan araç ve gereçlerdir. Güvenlik Ekipmanı Nedir? Güvenlik ekipmanı, normal kullanımda çoğu zaman hiç çalıştırılmaz. Ancak acil durumda doğru çalışması hayati önem taşır. Bu nedenle ekipman doğru seçilir, uygun yerde saklanır ve düzenli kontrol edilir. Ekipmanın türü ve miktarı mevzuatla belirlenir. Güvenlik Ekipmanı Grupları Grup Örnekler Kişisel koruma Can yeleği, emniyet kemeri, güvenlik halatı Kurtarma Can simidi, kurtarma halkası, can salı İşaret İşaret fişeği, duman kandili, düdük, korna Haberleşme VHF telsiz, EPIRB, PLB, SART Yangın Yangın söndürücü, yangın battaniyesi, dedektörler Su alma Sintine pompası, yüksek su alarmı, konik tapalar Seyir Seyir fenerleri, radar reflektörü, pusula Tıbbi İlk yardım çantası Kişisel ve Toplu Koruma Tür Açıklama Örnek Kişisel koruma Bir kişiye özel Can yeleği, PLB Toplu koruma Teknedeki herkese hizmet eder Can salı, yangın söndürücü Onay ve Uygunluk İşaretleri İşaret Anlamı Dümen işareti Avrupa Birliği Deniz Teçhizatı Direktifi (2014/90/EU) onayı CE işareti İlgili Avrupa Birliği mevzuatına uygunluk SOLAS onayı SOLAS ve LSA Kodu şartlarına uygunluk ISO standart işareti İlgili ISO standardına uygunluk beyanı Dümen işareti, gemi teçhizatında kullanılır. Gezi teknesi ekipmanlarında CE işareti ve ürün standartları yaygındır. Konumlandırma İlkeleri Ekipmanı hızlı erişilebilir yerlere yerleştirin. Kilitli dolaplardan kaçının. Yerlerini işaretlerle belirtin. Tüm mürettebata yerlerini gösterin. Kontrol Takvimi Ekipman Kontrol Noktası Şişme can yeleği Kartuş ve servis tarihi İşaret fişekleri Son kullanma tarihi Yangın söndürücü Basınç ve servis tarihi Can salı Servis tarihi EPIRB ve PLB Pil tarihi ve kendi kendine test İlk yardım çantası İçerik ve tarihler Sık Sorulan Sorular Hangi güvenlik ekipmanı zorunludur? Liste, teknenin türüne, boyuna ve seyir bölgesine göre ulusal mevzuatla belirlenir. Güvenlik ekipmanı nasıl takip edilir? Ekipman listesi ve son kullanma tarihleri bir kontrol çizelgesinde tutulur. Güvenlik ekipmanı kullanmayı öğrenmek gerekli midir? Evet. Tatbikat ve eğitim, ekipmanın acil durumda doğru kullanılmasını sağlar. İlgili Terimler Tekne Güvenlik Ekipmanları, Acil Durum Ekipmanı, Tekne Emniyet Donanımı, Can Yeleği, Yangın Söndürücü, SOLAS.

Tekne Güvenliği

Tekne güvenliği , teknede kazaları önlemek ve acil durumlara hazırlıklı olmak için uygulanan önlemlerin, ekipmanların ve davranışların bütünüdür. Tekne Güvenliği Nedir? Tekne güvenliği üç temel unsurdan oluşur: uygun ekipman, doğru planlama ve bilgili mürettebat. Ekipman acil durumda hayat kurtarır. Planlama, riskli durumlarla karşılaşma olasılığını azaltır. Bilgili mürettebat ise ekipmanı doğru kullanır ve hızlı tepki verir. Güvenlik Ekipmanı Grupları Grup Örnekler Kişisel koruma Can yeleği, emniyet kemeri Kurtarma Can simidi, can salı, MOB şamandırası Yangın Yangın söndürücü, yangın battaniyesi İşaret ve haberleşme VHF telsiz, işaret fişeği, EPIRB Seyir güvenliği Seyir fenerleri, ses işaret aracı, radar reflektörü Algılama Duman, gaz ve karbonmonoksit dedektörü İlk yardım İlk yardım çantası Seyir Öncesi Güvenlik Kontrolü Hava tahminini kontrol edin. Yakıt ve su miktarını doğrulayın. Güvenlik ekipmanının yerinde ve çalışır olduğunu kontrol edin. Seyir fenerlerini ve telsizi test edin. Mürettebata güvenlik bilgilendirmesi yapın. Seyir planını kıyıdaki bir kişiye bildirin. Mürettebat Bilgilendirmesi Seyirden önce teknedeki herkese şu bilgiler verilir: Can yeleklerinin yeri ve kullanımı Yangın söndürücülerin yeri Denize adam düştüğünde yapılacaklar Telsizle acil çağrı yapma Teknenin ana şalterleri ve vanaları Sık Görülen Riskler Risk Önlem Denize düşme Can yeleği, emniyet kemeri, vardavela Yangın Söndürücü, gaz dedektörü, düzenli bakım Su alma Sintine pompası, yüksek su alarmı, vana kontrolü Çatışma Gözcülük, fenerler, AIS, radar Karbonmonoksit zehirlenmesi Dedektör, havalandırma Hava koşulları Tahmin takibi, sığınma limanı planı Mevzuat Teknede bulundurulacak asgari güvenlik ekipmanı ulusal mevzuatla belirlenir. Türkiye'de bu konular Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı düzenlemeleriyle tanımlanır. Liste, teknenin boyuna, kullanım türüne ve seyir bölgesine göre değişir. Eğitim Amatör denizci belgesi eğitimleri temel güvenlik bilgilerini içerir. İlk yardım, yangınla mücadele ve deniz güvenliği kursları ek bilgi sağlar. Sık Sorulan Sorular Tekne güvenliğinde en önemli ekipman nedir? Can yeleği, denize düşme durumunda hayatta kalma olasılığını artıran temel ekipmandır. Güvenlik ekipmanı ne sıklıkla kontrol edilir? Sezon başında ve her seyir öncesinde kontrol edilir. Son kullanma tarihli ürünler takip edilir. Tek başına seyirde ek önlem gerekir mi? Emniyet kemeri, PLB ve AIS MOB cihazı gibi kişisel önlemler önem kazanır. İlgili Terimler Deniz Güvenliği, Güvenlik Ekipmanı, Tekne Güvenlik Ekipmanları, Can Yeleği, Yangın Söndürücü, MOB.

Tüm terimlere dön