Denizcilik sözlüğü

Antifouling Boya

Tanım

Antifouling boya, tekne gövdesinin su altında kalan bölümüne uygulanan ve deniz canlılarının tutunmasını azaltan boyadır. Türkçede "zehirli boya" olarak da bilinir.

Antifouling Boya Nedir?

Antifouling boya, bağlayıcı, pigment ve biyosit içerir. Boya suyla temas ettiğinde biyositi kontrollü biçimde salar. Biyosit, yüzeyde canlıların yerleşmesini zorlaştırır. Boyanın etkisi zamanla azalır. Bu nedenle boya belirli aralıklarla yenilenir.

Antifouling Boya Türleri

Tür	Özellik	Uygun Kullanım
Sert (matris)	Film yerinde kalır, biyosit sızar	Hızlı tekneler, yarış tekneleri
Aşınan (ablatif)	Yüzey yavaşça aşınır	Gezi tekneleri
Kendi kendini cilalayan (SPC)	Kontrollü kimyasal aşınma	Düzenli kullanılan tekneler
Hibrit	Sert ve aşınan özellikleri birleştirir	Karma kullanım
Biyositsiz kayganlık kaplaması	Silikon yüzey	Hızlı ve düzenli kullanılan tekneler

Hıza Göre Seçim

Aşınan boyalar, suyun akışıyla yüzeyini yeniler. Çok hızlı teknelerde aşınma hızlanabilir. Sert boyalar yüksek hızlara daha dayanıklıdır. Üretici, her ürün için uygun hız aralığını belirtir.

Uyumluluk

Mevcut Boya	Yeni Boya	Sonuç
Aşınan	Aşınan	Genellikle uyumlu
Sert	Aşınan	Genellikle uyumlu
Aşınan	Sert	Bariyer astar gerekebilir
Bilinmeyen	Herhangi	Bariyer astar önerilir

Uyumluluk, üreticinin teknik bilgisiyle doğrulanır.

Uygulama Adımları

Gövdeyi basınçlı suyla yıkayın.
Gevşek boyayı kazıyın.
Yüzeyi zımparalayın ve tozunu alın.
Gerekiyorsa astar uygulayın.
Antifouling boyayı teknik föydeki kat sayısında sürün.
Su hattında ve dümen kenarlarında ek kat uygulayın.
Suya indirme süresine uyun.

Malzemeye Göre Dikkat

Gövde Malzemesi	Dikkat Edilecek Nokta
Alüminyum	Bakır oksit içeren boya kullanılmaz
Çelik	Uygun astar sistemi gerekir
Ahşap	Ahşaba uygun ürün seçilir
Fiberglas	Ozmoz koruması değerlendirilir

Sık Sorulan Sorular

Antifouling boya kaç kat sürülür?

Kat sayısı, ürün teknik föyünde belirtilir.

Boya renginin performansa etkisi var mı?

Renk, etken madde türüne göre değişebilir. Performans ürün formülüne bağlıdır.

Eski boya tamamen sökülmeli midir?

Kat kalınlığı çok arttığında veya boya kabardığında sökülür.

Antifouling boya nasıl karıştırılır?

Boya kullanımdan önce iyice karıştırılır. Ağır pigmentler kutunun dibine çöker.

İlgili Terimler

Antifouling, Zehirli Boya, Astar Boya, Epoksi Astar, Tekne Boyası, Deniz Tipi Alüminyum.

İlgili terimler

Antifouling

Antifouling , deniz yapılarının ve tekne gövdelerinin su altındaki yüzeylerinde deniz canlılarının birikmesini önleme veya azaltma yöntemlerinin genel adıdır. Terim, İngilizce "fouling" (kirlenme, biyolojik birikim) kelimesinden gelir. Antifouling Nedir? Su altındaki her yüzey, kısa sürede ince bir balçık tabakasıyla kaplanır. Bu tabakayı yosunlar, ardından midye ve kabuklu canlılar izler. Bu birikime "biyolojik kirlenme" denir. Antifouling yöntemleri, bu süreci durdurmak veya yavaşlatmak için kullanılır. Biyolojik Kirlenmenin Etkileri Etki Açıklama Sürtünme artışı Gövde direnci yükselir Hız kaybı Aynı güçte daha düşük hız Yakıt tüketimi artışı Aynı hız için daha fazla güç gerekir Su girişlerinin tıkanması Motor soğutması etkilenir Pervane verim kaybı Pervane yüzeyinde birikim İstilacı türlerin taşınması Canlılar yeni bölgelere taşınır Antifouling Yöntemleri Yöntem Çalışma İlkesi Biyositli boya Biyosit salarak yerleşmeyi önler Kayganlık kaplaması (foul release) Silikon yüzey tutunmayı zayıflatır Sert kaplama ve mekanik temizlik Dayanıklı yüzey düzenli fırçalanır Ultrasonik sistem Gövdeye titreşim verir Bakır kaplı folyo Bakır yüzey yerleşmeyi zorlaştırır Kuru depolama Tekne suyun dışında tutulur Pervane ve Şaft Koruması Pervane ve şaft, gövdeden farklı malzemeden yapılır. Bu parçalar için özel antifouling ürünleri kullanılır. Bazı ürünler silikon esaslıdır. Bakır içeren boyalar, metal parçalarla temas ettiğinde galvanik risk oluşturabilir. IMO AFS Sözleşmesi IMO'nun Zararlı Antifouling Sistemlerinin Kontrolü Uluslararası Sözleşmesi, 2001 yılında kabul edildi ve 2008'de yürürlüğe girdi. Sözleşme, organik kalay bileşiklerinin (TBT) kullanımını yasakladı. 2021'de yapılan değişiklikle sibutrin maddesi de kısıtlama kapsamına alındı. Seçim Ölçütleri Teknenin kullanım hızı Suda kalma süresi Su sıcaklığı ve bölgedeki canlı yoğunluğu Gövde malzemesi Yerel düzenlemeler Sık Sorulan Sorular Antifouling boya ile zehirli boya aynı şey midir? Evet. Zehirli boya, antifouling boyanın Türkçedeki yaygın adıdır. Ultrasonik antifouling tüm teknelerde etkili midir? Etkinlik, gövde yapısına ve koşullara göre değişir. Kuru depolanan teknede antifouling gerekir mi? Sürekli suyun dışında tutulan teknelerde genellikle gerekmez. Antifouling ne zaman uygulanır? Genellikle tekne karaya çekildiğinde, sezon öncesinde uygulanır. İlgili Terimler Antifouling Boya, Zehirli Boya, Kekamoz, Yosunlanma, Tekne Boyası, Galvanik Korozyon.

Astar Boya

Astar boya , yüzey ile üst kat boya arasında uygulanan ve boyanın yüzeye tutunmasını sağlayan ilk kat kaplamadır. Teknelerde astar, aynı zamanda yüzeyi su ve korozyona karşı korur. Astar Boya Nedir? Üst kat boyalar, çıplak yüzeylere her zaman iyi yapışmaz. Astar, yüzeye güçlü tutunur ve üst katın yapışacağı uygun bir zemin oluşturur. Metal yüzeylerde astar, korozyonu önleyen pigmentler içerebilir. Su hattının altında astar, su geçişine karşı bariyer oluşturur. Astar Türleri Tür Görevi Kullanım Epoksi astar Su bariyeri, yüksek yapışma Su hattı altı, ozmoz koruması Bariyer astar Uyumsuz boyaları ayırır Antifouling türü değişiminde Yapışma astarı Zor yüzeylere tutunma Alüminyum, paslanmaz, kurşun salma Antikorozif astar Korozyon önleyici pigment Çelik ve alüminyum Dolgu astar Küçük kusurları doldurur Üst kat öncesi Tek bileşenli astar Kolay uygulama Su hattı üstü, ahşap Yüzeye Göre Astar Seçimi Yüzey Astar Yaklaşımı Fiberglas su hattı altı Epoksi astar Alüminyum Yapışma astarı ve ardından epoksi Çelik Antikorozif epoksi astar Ahşap Ahşaba uygun astar veya seyreltik ilk kat Kurşun salma Yapışma astarı ve epoksi Uygulama Adımları Yüzeyi yağdan ve kirden arındırın. Yüzeyi zımparalayarak pürüzlendirin. Tozu temizleyin. Astarı teknik föydeki karışım oranıyla hazırlayın. Önerilen film kalınlığında uygulayın. Üst kat için bekleme süresine uyun. Katlar Arası Bekleme Süresi Teknik föy, astar ile üst kat arasında en kısa ve en uzun bekleme süresini belirtir. En kısa süreden önce uygulanan kat, alttaki katı yumuşatabilir. En uzun süre aşılırsa yüzey zımparalanmadan yeni kat yapışmayabilir. Renk Farklılığı Bazı üreticiler, astarı katlar arasında farklı renklerde sunar. Renk değişimi, her katın tamamlandığını görmeyi sağlar. Sık Sorulan Sorular Astar olmadan boya yapılabilir mi? Bazı yüzeylerde yapılabilir. Yapışma ve koruma azalabilir. Astar kaç kat uygulanır? Kat sayısı, ürün ve amaca göre teknik föyde belirtilir. Astar UV ışığına dayanıklı mıdır? Epoksi astarlar UV ışığında bozulur. Üstü kaplanmalıdır. İlgili Terimler Epoksi Astar, Tekne Boyası, Antifouling Boya, Marin Boya, Ozmoz, Deniz Tipi Alüminyum.

Deniz Tipi Alüminyum

Deniz tipi alüminyum , deniz suyunda korozyona yüksek direnç gösteren ve tekne yapımında kullanılan alüminyum alaşımlarının genel adıdır. Bu alaşımlar başta 5000 ve 6000 serilerinde yer alır. Deniz Tipi Alüminyum Nedir? Alüminyum, hafif ve korozyona dayanıklı bir metaldir. Yüzeyinde koruyucu bir oksit tabakası oluşur. Ancak tüm alüminyum alaşımları deniz suyuna aynı ölçüde dayanmaz. Bakır içeren alaşımlar deniz ortamında hızla bozulur. Magnezyum alaşımlı 5000 serisi, deniz suyunda en iyi direnci gösteren gruptur. Alaşım Serileri Seri Ana Alaşım Elementi Deniz Uygunluğu 2000 Bakır Uygun değildir 5000 Magnezyum Çok uygundur 6000 Magnezyum ve silisyum Su üstü yapılar için uygundur 7000 Çinko Genellikle uygun değildir Yaygın Deniz Tipi Alaşımlar Alaşım Ürün Biçimi Kullanım 5083 Levha Gövde kaplaması 5086 Levha Gövde ve güverte 5383 Levha Yüksek dayanımlı gövde 5754 Levha Üst yapı ve iç bölmeler 6061 Profil, boru Direk, bumba, donanım 6082 Profil Yapısal profiller Temper Durumu Alaşım adından sonra temper kodu gelir. Örneğin "5083-H321" ve "5083-H116" deniz uygulamaları için tanımlanmış temperlerdir. ASTM B928, gemi ve tekne yapımında kullanılan 5000 serisi levhalar için bu temperleri düzenler. Bu temperler, taneler arası korozyona karşı test edilir. Avantajlar ve Sınırlamalar Avantaj Sınırlama Hafiftir Galvanik korozyona açıktır Korozyona dayanıklıdır Kaynak bölgesinde dayanım düşer Geri dönüştürülebilir Bakırlı antifouling ile uyumsuzdur Boyasız kullanılabilir Kaçak akıma duyarlıdır Galvanik Riskler Alüminyum, galvanik seride aktif tarafta yer alır. Bakır, bronz ve paslanmaz çelikle temas ettiğinde çözünebilir. Bu nedenle bağlantılarda yalıtkan ara parçalar kullanılır. Antifouling boyada bakır oksit içermeyen ürünler seçilir. Kaynak 5000 serisi alaşımlar MIG ve TIG yöntemleriyle kaynaklanabilir. Kaynak, ısıdan etkilenen bölgede dayanımı azaltır. Tasarımda bu azalma dikkate alınır. Klas kuruluşları, kaynak prosedürleri için kurallar tanımlar. Sık Sorulan Sorular Alüminyum tekne boyasız kullanılabilir mi? 5000 serisi gövdeler su üstünde boyasız kullanılabilir. Su altı için antifouling gerekir. 6061 gövde levhası olarak kullanılır mı? Gövde kaplamasında genellikle 5000 serisi tercih edilir. Alüminyum teknede hangi anot kullanılır? Gövde ve motor üreticisinin önerdiği anot kullanılır. İlgili Terimler Alüminyum Anot, Galvanik Korozyon, Korozyon, Antifouling Boya, Paslanmaz Çelik, Katodik Koruma.

Epoksi Astar

Epoksi astar , epoksi reçine ve sertleştiriciden oluşan iki bileşenli astar boyadır. Teknelerde su hattı altında su bariyeri oluşturmak ve metal yüzeyleri korozyondan korumak için kullanılır. Epoksi Astar Nedir? Epoksi astar, karıştırıldıktan sonra kimyasal tepkimeyle sertleşir. Sertleşen film, su geçirgenliği düşük ve yapışması yüksek bir katman oluşturur. Bu özellikler, epoksi astarı su altındaki yüzeyler için uygun hale getirir. Epoksi astar, antifouling boyanın altında bir koruma sistemi olarak uygulanır. Kullanım Alanları Alan Görevi Fiberglas su hattı altı Ozmoza karşı su bariyeri Çelik gövde Korozyona karşı koruma Alüminyum gövde Yapışma ve korozyon koruması Kurşun veya döküm salma Yapışma ve koruma Ozmoz onarımı Kurutulan gövdeye bariyer Ahşap gövde Su emişini azaltma Bileşenler Bileşen Görevi Baz (A bileşeni) Epoksi reçine ve pigment Sertleştirici (B bileşeni) Kimyasal tepkimeyi başlatır Karışım oranı, ağırlık veya hacim olarak teknik föyde verilir. Yanlış oran, filmin tam sertleşmesini engeller. Kap Ömrü Kap ömrü, karışımın uygulanabilir kaldığı süredir. Sıcak havada kap ömrü kısalır. Bu nedenle yalnızca kap ömrü içinde kullanılacak miktar karıştırılır. Film Kalınlığı Bariyer etkisi, toplam kuru film kalınlığına bağlıdır. Ozmoz koruması için üreticiler belirli bir toplam kalınlık önerir. Bu kalınlık birden fazla katla sağlanır. Islak film kalınlığı tarağı, uygulama sırasında kalınlığı ölçmeyi sağlar. Uygulama Adımları Yüzeyi yağdan arındırın. Yüzeyi zımparalayın ve tozunu alın. Bileşenleri doğru oranda karıştırın. Ürünün gerektirdiği indüksiyon süresini bekleyin. İlk katı uygulayın. Katlar arası bekleme süresine uyarak sonraki katları uygulayın. Antifouling boyayı belirtilen süre aralığında uygulayın. UV Hassasiyeti Epoksi, UV ışınında tebeşirleşir ve bozulur. Bu nedenle güneş alan yüzeylerde epoksinin üstü poliüretan veya başka bir uygun boya ile kaplanır. Uygulama Koşulları Hava ve yüzey sıcaklığı teknik föydeki aralıkta olmalıdır. Yüzey sıcaklığı çiy noktasının en az 3 °C üzerinde olmalıdır. Yüksek nem, sertleşmeyi olumsuz etkiler. Sık Sorulan Sorular Epoksi astar tek kat yeterli midir? Bariyer için genellikle birden fazla kat gerekir. Epoksi astar üstüne doğrudan antifouling sürülür mü? Üreticinin belirttiği bekleme aralığında sürülür. Aralık aşılırsa ara işlem gerekir. İlgili Terimler Astar Boya, Epoksi Reçine, Ozmoz, Tekne Ozmozu, Antifouling Boya, Tekne Boyası.

Tüm terimlere dön