Denizcilik sözlüğü

AIS Vericisi

Tanım

AIS vericisi, teknenin kimlik, konum, hız ve rota bilgilerini AIS frekansları üzerinden yayınlayan cihazdır. Gezi teknelerinde kullanılan AIS vericileri genellikle hem yayın yapar hem de diğer gemileri alır.

AIS Vericisi Nedir?

AIS vericisi, GPS'ten aldığı konumu ve programlanmış kimlik bilgilerini belirli aralıklarla yayınlar. Çevredeki gemiler bu yayını alır ve tekneyi ekranlarında görür. Bu özellik, büyük gemilerin küçük tekneleri fark etmesini kolaylaştırır. Gezi teknelerinde kullanılan vericiler Class B sınıfındadır.

Class B Verici Türleri

Tür	Erişim Yöntemi	Çıkış Gücü	Yayın Sıklığı
Class B CS	CSTDMA	2 W	30 saniyede bir (2 knot üzeri)
Class B SO	SOTDMA	5 W	Hıza göre 5 saniyeye kadar

CSTDMA, boş zaman dilimini algılayarak yayın yapar. SOTDMA, zaman dilimlerini önceden ayırır. Class B SO, Class A'ya daha yakın performans sunar.

Programlanan Bilgiler

Bilgi	Açıklama
MMSI	Teknenin dokuz haneli kimlik numarası
Tekne adı	Kayıtlı ad
Çağrı işareti	Telsiz çağrı işareti
Tekne türü	Yelkenli, motorlu tekne vb.
Boy ve en	Teknenin ölçüleri
GPS anten konumu	Anten konumunun tekne üzerindeki yeri

MMSI bazı cihazlarda yalnızca bir kez programlanabilir. Değişiklik için üretici veya bayi desteği gerekir.

Kurulum Gereksinimleri

Teknenin MMSI numarasını edinin.
Telsiz istasyonu ruhsatını alın.
Cihaza kimlik bilgilerini programlayın.
Ayrı GPS antenini engelsiz bir yere monte edin.
VHF antenini bağlayın veya anten ayırıcı kullanın.
NMEA 2000 veya NMEA 0183 ile ekrana bağlayın.

Sessiz Mod

Bazı vericiler sessiz mod sunar. Bu modda cihaz yayın yapmaz, yalnızca alır. Sessiz mod, güvenlik veya gizlilik gerekçesiyle kullanılabilir. Kullanım, yerel mevzuata uygun olmalıdır.

Avantajlar

Büyük gemiler tekneyi ekranında adıyla görür.
Gemiler, gerektiğinde tekneyi VHF'te adıyla çağırabilir.
Kıyı istasyonları tekneyi izleyebilir.

Sık Sorulan Sorular

AIS vericisi için ayrı GPS anteni neden gerekir?

Verici, konum bilgisini doğrudan kendi GPS'inden alır. Bu tasarım, verinin güvenilirliğini artırır.

Class B yayınları her gemide görülür mü?

Modern AIS ekranları Class B yayınlarını gösterir. Bazı eski sistemlerde filtreleme yapılmış olabilir.

AIS vericisi enerji tüketir mi?

Tüketim düşüktür, ancak sürekli çalıştığı için akü hesabına eklenir.

İlgili Terimler

AIS, AIS Transponder, AIS Alıcısı, MMSI Numarası, GPS Anteni, VHF Anteni.

İlgili terimler

AIS

AIS , gemi ve teknelerin kimlik, konum, rota ve hız bilgilerini VHF radyo frekansları üzerinden otomatik olarak yayınladığı sistemdir. AIS, İngilizce "Automatic Identification System" (Otomatik Tanımlama Sistemi) ifadesinin kısaltmasıdır. AIS Nedir? AIS cihazı, GPS'ten aldığı konumu ve teknenin kimlik bilgilerini belirli aralıklarla yayınlar. Çevredeki AIS alıcıları bu yayınları alır. Alınan bilgiler chartplotter veya radar ekranında hedef simgeleri olarak gösterilir. Sistem, görüş mesafesinin ötesindeki gemileri tanımlamayı sağlar. AIS Frekansları AIS, deniz VHF bandındaki iki kanalı kullanır: Kanal Frekans AIS 1 (87B) 161,975 MHz AIS 2 (88B) 162,025 MHz Yayınlanan Bilgiler Bilgi Türü Örnekler Statik bilgiler MMSI, gemi adı, çağrı işareti, boy, en, tür Dinamik bilgiler Konum, yer üstü hız, yer üstü rota, baş açısı Sefer bilgileri Varış limanı, tahmini varış zamanı, draft AIS Sınıfları Özellik Class A Class B Kullanıcı SOLAS gemileri Gezi tekneleri ve küçük tekneler Çıkış gücü 12,5 W 2 W (SO tipi 5 W) Yayın sıklığı Hıza göre sık Daha seyrek Erişim yöntemi SOTDMA CSTDMA veya SOTDMA SOLAS Zorunluluğu SOLAS Bölüm V, Kural 19, belirli gemilerde AIS bulundurulmasını zorunlu tutar: Uluslararası seferlerde 300 GT ve üzeri gemiler Uluslararası olmayan seferlerde 500 GT ve üzeri yük gemileri Boyutundan bağımsız olarak tüm yolcu gemileri Gezi teknelerinde AIS kullanımı ulusal mevzuata göre değişir. AIS Cihaz Türleri Tür İşlev AIS alıcısı Yalnızca diğer gemileri gösterir AIS vericisi / transponder Hem alır hem kendi bilgisini yayınlar AIS-SART Can salında acil durum konumu yayınlar AIS MOB vericisi Denize düşen kişinin konumunu yayınlar Sınırlamalar AIS'i olmayan tekneler ekranda görünmez. Yanlış girilmiş statik bilgiler hatalı tanımlamaya yol açar. AIS kapatılabilir. AIS, radar ve gözcülüğün yerini tutmaz. Sık Sorulan Sorular AIS bilgileri internetten görülebilir mi? Bazı internet siteleri kıyı istasyonlarından topladıkları AIS verilerini yayınlar. AIS kullanmak için lisans gerekir mi? Verici kullanımı için MMSI numarası ve telsiz istasyonu ruhsatı gerekir. AIS menzili ne kadardır? Menzil, anten yüksekliğine bağlıdır. VHF dalgaları görüş hattında yayılır. İlgili Terimler AIS Alıcısı, AIS Vericisi, AIS Transponder, MMSI Numarası, VHF Telsiz, SOLAS.

AIS Alıcısı

AIS alıcısı , çevredeki gemi ve teknelerin AIS yayınlarını alarak ekranda gösteren, ancak kendi bilgisini yayınlamayan cihazdır. AIS alıcısı, pasif bir güvenlik aracıdır. AIS Alıcısı Nedir? AIS alıcısı, AIS frekanslarını sürekli dinler. Aldığı mesajları çözerek gemilerin kimlik, konum, hız ve rota bilgilerini çıkarır. Bu bilgiler chartplotter veya bilgisayar ekranında hedef simgeleri olarak gösterilir. Alıcı yayın yapmadığı için diğer teknelerin ekranında görünmez. AIS Alıcısı Türleri Tür Özellik Bağımsız AIS alıcısı Ayrı bir kutu, NMEA çıkışlı VHF telsiz içindeki AIS alıcısı Telsiz ekranında hedefler gösterilir Chartplotter içindeki AIS alıcısı Harita ekranına doğrudan entegre Kablosuz AIS alıcısı Veriyi tablet ve telefona Wi-Fi ile gönderir Anten Seçenekleri Seçenek Açıklama Ayrı AIS anteni Kendi VHF anteni ile çalışır Anten ayırıcı (splitter) Mevcut VHF antenini telsiz ve AIS arasında paylaştırır Ortak anten (dahili ayırıcılı) Cihaz içinde ayırıcı bulunur Anten ayırıcı, telsiz yayın yaparken AIS alıcısını korur. Çatışma Alarmları AIS alıcısı veya bağlı ekran, yaklaşan hedefler için hesaplama yapar. Değer Anlamı CPA En yakın yaklaşma mesafesi TCPA En yakın yaklaşmaya kalan süre Örnek: CPA 0,2 deniz mili ve TCPA 8 dakika ise hedef 8 dakika sonra 0,2 deniz mili yakına gelecektir. Kullanıcı, güvenli CPA ve TCPA sınırlarını alarm olarak ayarlar. CPA, "Closest Point of Approach", TCPA ise "Time to Closest Point of Approach" ifadesinin kısaltmasıdır. Alıcının Avantajları Lisans ve MMSI gerektirmez. Gemileri görüş mesafesinin ötesinde tanımlar. Gemilerin adını gösterir. Bu bilgi VHF çağrısını kolaylaştırır. Enerji tüketimi düşüktür. Sınırlamalar Teknenin kendisi diğer gemilerce AIS ile görülmez. AIS vericisi olmayan tekneler ekranda yer almaz. Anten yüksekliği menzili sınırlar. Sık Sorulan Sorular AIS alıcısı ile transponder arasındaki fark nedir? Alıcı yalnızca dinler. Transponder hem dinler hem yayın yapar. AIS alıcısı için ayrı GPS gerekir mi? Hedefleri göstermek için gerekmez. CPA hesabı için teknenin kendi konumu gerekir. AIS alıcısı radarın yerini tutar mı? Hayır. AIS'i olmayan tekneler ve kıyı yalnızca radarla görülür. İlgili Terimler AIS, AIS Vericisi, AIS Transponder, VHF Anteni, Chartplotter, Radar.

AIS Transponder

AIS transponder , diğer gemilerin AIS yayınlarını alan ve teknenin kendi AIS bilgisini yayınlayan cihazdır. Transponder, alıcı ve verici işlevlerini tek gövdede birleştirir. AIS Transponder Nedir? "Transponder" kelimesi, İngilizce "transmitter" (verici) ve "responder" (yanıtlayıcı) kelimelerinden türetilmiştir. AIS transponder, çevredeki hedefleri gösterirken teknenin de görünür olmasını sağlar. Gezi teknelerinde "AIS vericisi" ve "AIS transponder" ifadeleri genellikle aynı cihazı anlatır. Transponder Sınıfları Sınıf Kullanım Çıkış Gücü Class A SOLAS gemileri, ticari tekneler 12,5 W Class B SO Büyük gezi yatları, iş tekneleri 5 W Class B CS Gezi tekneleri 2 W Class A Transponderin Özellikleri Daha sık yayın yapar. Sefer bilgileri (varış limanı, draft) yayınlar. Ekranlı ve tuşlu yapıdadır. Belirli gemilerde SOLAS gereği zorunludur. Transponder Seçim Ölçütleri Ölçüt Açıklama Sınıf Teknenin kullanımı ve mevzuata göre Anten ayırıcı Dahili ayırıcı, tek VHF antenini paylaştırır Kablosuz çıkış Tablet ve telefona veri gönderme NMEA arayüzü NMEA 2000 veya NMEA 0183 Sessiz mod Yayını geçici durdurma Güç tüketimi Uzun seyirlerde önemlidir Transponder ve Güvenlik Büyük gemiler, yoğun trafikte radar ekranında küçük tekneleri ayırt etmekte zorlanabilir. AIS transponder, teknenin konumunu, hızını ve rotasını açıkça gösterir. Gemi, teknenin adını görerek doğrudan VHF çağrısı yapabilir. Bu iletişim, çatışma riskinin erken çözülmesine yardım eder. Kurulum ve Lisans MMSI numarası edinin. Telsiz istasyonu ruhsatına AIS'i ekleyin. Transponderi programlayın. GPS ve VHF antenlerini bağlayın. Yayının diğer teknelerce alındığını doğrulayın. Türkiye'de MMSI ve telsiz ruhsatı işlemleri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı üzerinden yürütülür. Sık Sorulan Sorular AIS transponder hangi teknelerde önerilir? Yoğun gemi trafiği olan bölgelerde, gece ve açık deniz seyirlerinde önerilir. Transponder çalışırken kapatılabilir mi? Gezi teknelerinde kapatılabilir. SOLAS gemilerinde sürekli çalıştırma kuralları vardır. Transponderin yayın yaptığı nasıl doğrulanır? Yakındaki bir tekneden veya kıyı AIS servislerinden teknenin görünürlüğü kontrol edilir. Transponder hangi antene bağlanır? VHF antenine ayrı kablo veya anten ayırıcıyla bağlanır. GPS anteni ayrıca takılır. İlgili Terimler AIS, AIS Vericisi, AIS Alıcısı, MMSI Numarası, Radar Reflektörü, VHF Anteni.

GPS Anteni

GPS anteni , uydulardan gelen navigasyon sinyallerini alan ve alıcı cihaza ileten antendir. Teknelerde GPS anteni, sinyali engelsiz alabilecek bir noktaya monte edilir. GPS Anteni Nedir? GPS sinyalleri uydulardan gelir ve yeryüzüne zayıf olarak ulaşır. Anten, bu sinyalleri toplar. Birçok anten, sinyali güçlendiren bir ön yükseltici içerir. Anten, kablo ile alıcıya veya doğrudan ağa bağlanır. GPS Anteni Türleri Tür Özellik Pasif anten Yükseltici içermez, kısa kablolarda kullanılır Aktif anten Yükseltici içerir, alıcıdan besleme alır Akıllı anten (GPS alıcılı) Konumu kendisi hesaplar, NMEA verisi gönderir Dahili anten Cihazın içinde bulunur Çok bantlı GNSS anteni GPS, GLONASS, Galileo ve BeiDou sinyallerini alır Akıllı Anten Akıllı anten, anten ve GPS alıcısını tek gövdede birleştirir. Konum hesabı anten içinde yapılır. Sonuç, NMEA 0183 veya NMEA 2000 verisi olarak ağa gönderilir. Bu tasarım, uzun koaksiyel kablodaki sinyal kaybını ortadan kaldırır. Montaj Yeri Seçimi Gökyüzünü engelsiz görebilen bir nokta seçin. Radar anteninin ışın alanından uzak tutun. VHF ve diğer verici antenlerden mesafe bırakın. Direk veya üst yapının gölgesinden kaçının. Çok yüksek konumdan kaçının. Tekne sallandıkça anten hareket eder ve konum dalgalanabilir. Bağlantı Anten Türü Bağlantı Pasif veya aktif anten Koaksiyel kablo ile alıcıya Akıllı anten NMEA kablosu ile ağa Koaksiyel kablo uzadıkça sinyal kaybı artar. Kablo, üreticinin belirttiği uzunlukta tutulur. Sinyal Sorunları Sorun Olası Neden Konum alınamıyor Anten görüşü engelli veya kablo arızalı Konum zıplıyor Yansıyan sinyaller veya parazit Sinyal zayıf Kablo korozyonu veya hasarı Konum geç alınıyor Cihaz uzun süre kapalı kalmış Bakım Anten gövdesini temiz tutun. Konnektörlerde korozyon kontrolü yapın. Kablo geçişlerini sızdırmazlık açısından inceleyin. Anteni boyamayın. Sık Sorulan Sorular Chartplotter dahili antenle yeterli konum alır mı? Kaptan köşkü içinde sinyal zayıflayabilir. Bu durumda harici anten kullanılır. GPS anteni neden direk tepesine takılmaz? Direk tepesi sallantıda çok hareket eder. Bu hareket, hız ve rota verisinde dalgalanma yaratır. Bir anten birden fazla cihazı besleyebilir mi? Akıllı anten, NMEA ağı üzerinden birden fazla cihaza veri gönderebilir. İlgili Terimler GPS, Deniz GPS'i, NMEA 2000, Chartplotter, VHF Anteni, Radar Anteni.

Tüm terimlere dön