Denizcilik sözlüğü

PLB

Tanım

PLB, bir kişinin üzerinde taşıdığı ve acil durumda konumunu uydu sistemi aracılığıyla kurtarma merkezlerine bildiren küçük işaretleyicidir. PLB, İngilizce "Personal Locator Beacon" (Kişisel Konum İşaretleyicisi) ifadesinin kısaltmasıdır.

PLB Nedir?

PLB, EPIRB ile aynı Cospas-Sarsat uydu sistemini kullanır. Etkinleştirildiğinde 406 MHz frekansında tehlike sinyali yayınlar. Sinyal, GNSS konumunu ve cihazın kimlik numarasını içerir. PLB, kişinin kendisine kayıtlıdır. Bu nedenle denizde, karada ve havada kullanılabilir.

PLB'nin Özellikleri

Özellik	Açıklama
Boyut	Avuç içine sığar
Frekans	406 MHz ve 121,5 MHz yön bulma sinyali
Çalışma süresi	En az 24 saat
Etkinleştirme	Elle
Kayıt	Kişi adına
Yüzme	Bazı modeller yüzer

EPIRB ile Karşılaştırma

Özellik	PLB	EPIRB
Kayıt	Kişiye	Tekneye
Asgari çalışma süresi	24 saat	48 saat
Otomatik çalışma	Genellikle yoktur	Kategori I'de vardır
Boyut	Küçük	Büyük
Taşıma	Kişinin üzerinde	Teknede yuvada

Kullanım Alanları

Denize düşme riskine karşı can yeleğine takma
Tek başına seyir
Tender bot ve kayak kullanımı
Dağ ve doğa sporları

Can Yeleğine Takılması

PLB, can yeleğinin üzerindeki bir cebe veya askıya takılır. Denize düşen kişi PLB'yi elle çalıştırır. Anten açılır ve gökyüzüne doğru tutulur. Kişi bilincini kaybederse PLB'yi çalıştıramayabilir. Bu nedenle bazı denizciler otomatik çalışan AIS MOB cihazlarını tercih eder.

AIS MOB Cihazlarıyla Karşılaştırma

Özellik	PLB	AIS MOB Cihazı
Sinyalin ulaştığı yer	Uydu ve kurtarma merkezi	Yakındaki gemiler ve tekne
Menzil	Küresel	Görüş hattı
Etkinleştirme	Elle	Can yeleği şişince otomatik

İki cihaz farklı amaçlara hizmet eder.

Kayıt ve Bakım

PLB'yi kişi adına ilgili kuruma kaydedin.
Pil son kullanma tarihini kontrol edin.
Kendi kendine testi üreticinin talimatına göre yapın.

Sık Sorulan Sorular

PLB teknede EPIRB yerine kullanılabilir mi?

Yerel mevzuat EPIRB istiyorsa PLB yerine geçmez. PLB kişisel güvenlik içindir.

PLB su altında çalışır mı?

Hayır. Anten su yüzeyinin üstünde olmalıdır.

PLB'nin konumu ne kadar sürede ulaşır?

Süre, uydu konumuna ve GNSS alımına bağlıdır. Dahili GNSS'li modeller konumu daha hızlı iletir.

İlgili Terimler

EPIRB, SART, MOB, Can Yeleği, Acil Durum Sinyali, Denize Adam Düştü.

İlgili terimler

Acil Durum Sinyali

Acil durum sinyali , bir deniz aracının tehlikede olduğunu ve yardıma ihtiyaç duyduğunu bildiren uluslararası tanınmış işarettir. Tehlike sinyalleri COLREG 1972 Ek IV'te tanımlanır. Acil Durum Sinyali Nedir? Acil durum sinyalleri, ses, ışık, duman, bayrak, telsiz ve elektronik yollarla verilir. Sinyallerin uluslararası olarak standart olması, farklı dil konuşan denizcilerin birbirini anlamasını sağlar. Bu sinyaller yalnızca gerçek tehlike durumunda kullanılır. COLREG Ek IV Tehlike Sinyalleri Sinyal Türü Örnek Ses Sis düdüğü veya kornayla sürekli ses Ses Yaklaşık bir dakika aralıklarla silah veya patlayıcı sesi Işık Kırmızı paraşütlü fişek veya el maytabı Duman Turuncu renkli duman Işık veya ses Mors alfabesiyle SOS (···–––···) Telsiz "MAYDAY" sözcüğüyle sesli çağrı Telsiz DSC tehlike çağrısı Bayrak Uluslararası İşaret Kodu'nda N ve C bayrakları Görsel Yukarısında veya altında top bulunan kare bayrak Görsel İki yana açılmış kolları yavaşça kaldırıp indirme Elektronik EPIRB sinyali Elektronik SART veya AIS-SART yayını Sinyal Seçimi Durum Uygun Sinyal Uzak mesafe, gece Paraşütlü fişek Yakın mesafe, gece El maytabı Gündüz Turuncu duman Her durumda VHF DSC ve MAYDAY çağrısı Açık deniz EPIRB Kurtarıcı yakında SART, el maytabı MAYDAY Çağrısı MAYDAY çağrısı, VHF kanal 16'da üç kez "MAYDAY" denerek başlar. Ardından teknenin adı, konumu, tehlikenin türü, gereken yardım ve kişi sayısı bildirilir. DSC telsizlerde önce dijital tehlike çağrısı gönderilir. Acil Durum ile Tehlike Ayrımı Sözcük Anlamı MAYDAY Hayati tehlike, acil yardım PAN-PAN Acil durum, hayati tehlike yok SECURITE Emniyet bilgisi Örnek: Motor arızası nedeniyle sürüklenen ama tehlikede olmayan tekne PAN-PAN kullanır. Kötüye Kullanım Tehlike sinyallerinin gereksiz kullanımı, kurtarma kaynaklarını boşa harcar. Gerçek tehlikeye müdahaleyi geciktirebilir. Birçok ülkede yanlış alarm ve kasıtlı kötüye kullanım yasal yaptırıma tabidir. Yanlışlıkla verilen sinyal derhâl iptal edilir. Sık Sorulan Sorular SOS hâlâ kullanılır mı? Evet. COLREG Ek IV'te tanımlı tehlike sinyalleri arasındadır. Kol sallama sinyali ne zaman kullanılır? Telsiz ve fişek bulunmayan durumlarda, yakındaki teknelere görsel işaret olarak kullanılır. Tehlike sinyali birden fazla yolla verilmeli mi? Evet. Farklı sinyaller birlikte kullanılarak fark edilme olasılığı artırılır. İlgili Terimler İşaret Fişeği, EPIRB, DSC, VHF Telsiz, SART, Deniz Güvenliği.

Can Yeleği

Can yeleği , suya düşen bir kişiyi yüzer tutan ve başını su yüzeyinin üstünde tutmaya yardım eden kişisel koruma ekipmanıdır. Can yeleği, teknede bulundurulması gereken temel güvenlik ekipmanıdır. Can Yeleği Nedir? Can yeleği, kaldırma kuvveti sağlayan köpük veya hava hücreleri içerir. Yelek, kişinin vücudunu suyun üstünde tutar. Bazı can yelekleri, bilinci kapalı bir kişiyi sırt üstü çevirerek yüzünü sudan çıkarır. Bu özelliğe "kendini çevirme" denir. Yüzerlik Sınıfları (ISO 12402) Sınıf Yüzerlik Kullanım 50 N Yüzerlik yardımcısı Korunaklı sularda, yüzme bilen kişiler 100 N Can yeleği Korunaklı ve sakin sular 150 N Can yeleği Açık deniz, genel kullanım 275 N Can yeleği Açık deniz, ağır koşullar, ağır giysi N, newton cinsinden kaldırma kuvvetini gösterir. ISO 12402 standardının farklı bölümleri bu sınıfları tanımlar. Can Yeleği Türleri Tür Özellik Köpük can yeleği Her zaman yüzer, bakım gerektirmez, hacimlidir Şişme can yeleği İnce ve rahattır, gaz kartuşuyla şişer Karma can yeleği Köpük ve şişme hücre birlikte SOLAS can yeleği SOLAS ve LSA Kodu şartlarına uygun, gemilerde kullanılır Can Yeleğinin Bölümleri Yüzerlik malzemesi veya hava hücresi Kemer ve tokalar Bacak arası kayışı Düdük Işık Retroreflektif bantlar Kaldırma halkası Bacak arası kayışı, yeleğin suda yukarı kaymasını önler. Doğru Beden Seçimi Kişinin kilosuna uygun yelek seçin. Yeleği giyip tüm tokaları kapatın. Omuzlardan yukarı doğru çekin; yelek kulaklara kadar çıkmamalıdır. Çocuklar için çocuk can yeleği kullanın. Kullanım Kuralları Teknedeki her kişi için uygun bedende can yeleği bulundurulur. Can yelekleri kolay ulaşılabilir yerde saklanır. Kötü havada, gece ve tek başına seyirde can yeleği giyilir. Şişme yeleklerin servis tarihleri takip edilir. Sık Sorulan Sorular Can yeleği ile yüzerlik yardımcısı aynı şey midir? Hayır. Yüzerlik yardımcısı (50 N) kişiyi kendiliğinden çevirmez. Can yeleği ne zaman değiştirilir? Kumaş yırtıldığında, köpük sertleştiğinde veya şişme yelek servis testinden geçemediğinde değiştirilir. Kaç can yeleği bulundurulur? Teknedeki kişi sayısı kadar uygun bedende can yeleği bulundurulur. İlgili Terimler Şişme Can Yeleği, Köpük Can Yeleği, Çocuk Can Yeleği, Can Simidi, Emniyet Kemeri, Güvenlik Ekipmanı.

Denize Adam Düştü

Denize adam düştü , teknedeki bir kişinin denize düştüğü acil durumu ve bu durumu bildiren uyarıdır. Bu uyarı, teknedeki herkesin kurtarma için hemen harekete geçmesini sağlar. Denize Adam Düştü Nedir? Bir kişi denize düştüğünde tekne ilerlemeye devam eder. Birkaç saniye içinde kişiyle tekne arasında mesafe açılır. Dalgalı denizde suda bir kişinin başı kolayca gözden kaybolur. Bu nedenle ilk saniyelerde doğru hareket etmek hayati önem taşır. Kurtarmanın Üç Aşaması Aşama Amaç Konum belirleme Kişiyi gözden kaybetmemek Geri dönüş Tekneyi kişinin yanına getirmek Tekneye alma Kişiyi sudan güvenle çıkarmak İlk Tepki "Denize adam düştü" diye bağırın. Kişiyi gözle izleyen bir gözcü atayın. Can simidini ve MOB şamandırasını atın. MOB tuşuna basın. Motorlu teknede pervaneyi kişiden uzak tutun. Geri Dönüş Manevraları Manevra Açıklama Hızlı durma Tekne hemen döndürülerek kişinin yakınında tutulur Williamson dönüşü Tekne önce bir yana, sonra ters yöne dönerek kendi izine girer Anderson dönüşü Tekne kişinin bulunduğu tarafa tam dönüş yapar Yelkenli için yelken manevrası Rüzgâr altına kaçılır, tramola veya kavança ile dönülür Williamson dönüşü, gece veya kişi gözden kaybolduğunda gemilerde kullanılan bir yöntemdir. Tekne kendi rotasının tersine, aynı hat üzerine döner. Kişiye Yaklaşma Kişiye rüzgâr altından yaklaşın. Pervaneyi kişiye yakın çalıştırmayın. Tekneyi kişinin rüzgâraltı tarafında durdurun. Halat veya kurtarma halkası atın. Tekneye Alma Yöntemleri Yöntem Açıklama Yüzme merdiveni Kişi bilinçliyse kendisi çıkar Kurtarma halkası ve palanga Kişi kemerle bağlanıp palangayla kaldırılır Kurtarma ağı veya platformu Kişi ağın üzerine çekilir Tender bot Kişi önce bota alınır Soğuk sudan çıkarılan kişi mümkünse yatay konumda kaldırılır. Bu yöntem, ani kan basıncı düşüşü riskini azaltır. Soğuk Su Etkileri Aşama Etkisi Soğuk şok İlk dakikada nefes nefese kalma Kas yorgunluğu Kolların ve bacakların güç kaybı Hipotermi Vücut sıcaklığının düşmesi Can yeleği, soğuk şok sırasında kişinin başını su üstünde tutar. Sık Sorulan Sorular En sık yapılan hata nedir? Kişiyi gözden kaybetmektir. Bir kişinin yalnızca suya düşeni izlemesi gerekir. Tatbikat ne sıklıkla yapılır? Her sezon ve yeni mürettebatla yapılması önerilir. Yardım ne zaman çağrılır? Kişi hemen alınamıyorsa veya gözden kaybolduysa VHF ile tehlike çağrısı yapılır. İlgili Terimler MOB, MOB Şamandırası, Kurtarma Halkası, Can Simidi, Palanga, Emniyet Kemeri.

EPIRB

EPIRB , acil durumda gemi veya teknenin konumunu uydu sistemi aracılığıyla kurtarma merkezlerine bildiren telsiz işaretleyicidir. EPIRB, İngilizce "Emergency Position Indicating Radio Beacon" (Acil Durum Konum Bildiren Telsiz İşaretleyicisi) ifadesinin kısaltmasıdır. EPIRB Nedir? EPIRB, etkinleştirildiğinde 406 MHz frekansında tehlike sinyali yayınlar. Sinyal, uluslararası Cospas-Sarsat uydu sistemi tarafından alınır. Sistem, sinyali yer istasyonlarına ve ilgili kurtarma koordinasyon merkezine iletir. Birçok EPIRB ayrıca GNSS konumunu sinyale ekler. Cospas-Sarsat Sistemi Cospas-Sarsat, uydu tabanlı uluslararası arama-kurtarma sistemidir. Sistem; EPIRB, PLB ve uçak acil durum vericilerinden gelen 406 MHz sinyallerini alır. Sinyaller, alçak, orta ve yer eşzamanlı yörüngedeki uydular tarafından algılanır. EPIRB'nin Yayınları Frekans Görevi 406 MHz Uyduya kimlik ve konum gönderir 121,5 MHz Kurtarma ekiplerinin yön bulması için yerel sinyal AIS (bazı modeller) Yakındaki gemilere konum gösterir EPIRB Türleri Tür Özellik Kategori I Su temasıyla kendiliğinden yuvasından çıkar ve çalışır Kategori II Elle çıkarılır, su temasıyla veya elle çalıştırılır Kategori I EPIRB'ler hidrostatik serbest bırakma ünitesiyle monte edilir. Tekne batarsa ünite belirli derinlikte cihazı serbest bırakır. Kayıt Her EPIRB'nin benzersiz bir kimlik numarası (UIN veya Hex ID) vardır. Cihaz, bayrak devletinin ilgili kurumuna kaydedilir. Kayıtta tekne bilgileri ve acil durum irtibat kişileri yer alır. Kayıt, kurtarma merkezinin teknenin kimliğini hızla belirlemesini sağlar. Pil ve Çalışma Süresi 406 MHz EPIRB'lerin en az 48 saat çalışması gerekir. Pilin son kullanma tarihi cihaz üzerinde yazar. Pil değişimi yetkili servislerde yapılır. Hidrostatik serbest bırakma ünitesinin de son kullanma tarihi vardır. Test ve Kontrol Cihazın test düğmesiyle kendi kendine test yapın. Test sırasında üreticinin talimatına uyun. Pil ve hidrostatik ünite tarihlerini kontrol edin. Kayıt bilgilerinin güncel olduğunu doğrulayın. Gerçek tehlike sinyali test amacıyla gönderilmez. Sık Sorulan Sorular EPIRB ile PLB arasındaki fark nedir? EPIRB tekneye kayıtlıdır ve daha uzun çalışır. PLB kişiye kayıtlıdır ve taşınabilir. EPIRB yanlışlıkla çalışırsa ne yapılır? Cihaz kapatılır ve en yakın kurtarma koordinasyon merkezine bildirilir. EPIRB su altında çalışır mı? Sinyal su altından iletilemez. Cihaz su yüzeyinde yüzerken çalışır. İlgili Terimler PLB, SART, DSC, MMSI Numarası, Can Salı, Acil Durum Sinyali.

Tüm terimlere dön