Denizcilik sözlüğü

Projektör

Tanım

Projektör, ışığı dar bir ışın hâlinde toplayarak uzak mesafeyi aydınlatan güçlü lambadır. Teknelerde projektör, gece seyir, yanaşma ve arama için kullanılır.

Projektör Nedir?

Projektör, ışık kaynağı ve yansıtıcı veya mercekten oluşur. Yansıtıcı, ışığı dar bir koni içinde toplar. Bu sayede ışık uzak mesafeye ulaşır. Projektörün ışığı, şamandıraları, iskeleleri ve yüzen cisimleri görünür kılar.

Projektör Türleri

Tür	Özellik
Sabit projektör	Tek yöne bakar, el ile ayarlanır
Uzaktan kumandalı projektör	Motorla döner ve eğilir
El projektörü	Taşınabilir, şarjlı veya kablolu
Yayıcı ışıklı projektör	Geniş alanı aydınlatır
Kızılötesi veya termal kameralı sistem	Görünür ışık kullanmadan algılama yapar

Işık Kaynakları

Kaynak	Özellik
Halojen	Sarımsı ışık, yüksek tüketim
Ksenon (HID)	Yüksek parlaklık, ısınma süresi gerekir
LED	Düşük tüketim, anlık yanma, uzun ömür

Teknik Değerler

Değer	Anlamı
Işık akısı	Toplam ışık miktarı (lümen)
Işık şiddeti	Işının merkezindeki yoğunluk (kandela)
Işın açısı	Işık konisinin genişliği
Menzil	Işının etkili ulaştığı mesafe

Dar ışın açısı uzun menzil, geniş açı yakın alan aydınlatması sağlar.

Kullanım Alanları

Gece liman ve kanal girişi
Şamandıra ve işaret arama
Yanaşma ve demirleme
Denize adam düştü durumunda arama
Yüzen cisimleri tespit etme

Kullanım Kuralları

Işığı diğer teknelerin kaptan köşküne yöneltmeyin.
Kısa süreli ve amaca yönelik kullanın.
Kendi teknenizin seyir fenerlerini kapatacak şekilde kullanmayın.
Sisli havada ışığın geri yansıyabileceğini dikkate alın.

Projektör ışığı diğer kaptanları kamaştırabilir. Bu durum çatışma riskini artırır.

Seçim Ölçütleri

Teknenin hızına ve kullanım alanına göre menzili belirleyin.
Montaj yerini belirleyin: hardtop, radar direği veya baş.
Kumanda türünü seçin.
Akım tüketimini akü kapasitesine göre değerlendirin.

Sık Sorulan Sorular

Projektör ile arama projektörü aynı şey midir?

Arama projektörü, projektörün dönebilen ve uzak menzilli türüdür.

Projektör seyir feneri yerine kullanılabilir mi?

Hayır. Seyir fenerleri ayrı yasal şartlara tabidir.

LED projektör ne avantaj sağlar?

Anında yanar, az enerji tüketir ve titreşime dayanıklıdır.

İlgili Terimler

Arama Projektörü, Güverte Lambası, Tekne Aydınlatması, Marin LED, Denize Adam Düştü, Su Geçirmez Lamba.

İlgili terimler

Arama Projektörü

Arama projektörü , dar ve güçlü ışın üreten, yatayda ve dikeyde döndürülebilen uzun menzilli projektördür. Arama projektörü, gece arama, kurtarma ve seyir güvenliği için kullanılır. İngilizcede bu cihaza "searchlight" denir. Arama Projektörü Nedir? Arama projektörü, teknenin yüksek bir noktasına monte edilir. Kaptan, projektörü kaptan köşkünden uzaktan kumandayla döndürür. Işın, yüzlerce metre öteyi aydınlatabilir. Projektör, denize düşen bir kişiyi veya bir şamandırayı bulmaya yardım eder. Arama Projektörünün Bölümleri Bölüm Görevi Işık kafası Lamba ve yansıtıcıyı taşır Dönme mekanizması Yatay hareket sağlar Eğme mekanizması Dikey hareket sağlar Kumanda ünitesi Joystick veya düğmelerle hareket verir Sürücü ünite Motorları ve lambayı besler Kumanda Türleri Kablolu joystick: Kaptan köşkündeki panelden kumanda edilir. Kablosuz kumanda: Teknenin farklı noktalarından kullanılır. Çok fonksiyonlu ekran entegrasyonu: Ekran üzerinden yönetilir. El ile döndürme: Küçük modellerde arka koldan çevrilir. Teknik Değerler Değer Açıklama Işık şiddeti Kandela cinsinden merkez yoğunluk Menzil Üreticinin belirttiği etkili mesafe Dönme aralığı Yatayda dönebildiği açı Eğim aralığı Dikeyde yukarı ve aşağı açı Işık kaynağı LED, ksenon veya halojen Bazı modellerde dar ve geniş ışın arasında geçiş yapılabilir. Kurtarma Kullanımı Denize adam düştüğünde kişiyi gece görmek zordur. Arama projektörü suyun yüzeyini tarar. Can yeleklerindeki ve can simitlerindeki retroreflektif bantlar ışığı geri yansıtır. Bu bantlar SOLAS kapsamında can kurtarma araçlarında bulunur. Montaj Projektörü teknenin yüksek ve engelsiz bir noktasına yerleştirin. Kumanda kablosunu sızdırmaz geçişle içeri alın. Sigortalı ve yeterli kesitli kabloyla besleyin. Projektörün seyir fenerlerini kapatmadığını kontrol edin. Dönme mekanizmasının engelsiz hareket ettiğini doğrulayın. Kullanım Kuralları Diğer teknelerin kaptan köşkünü aydınlatmayın. Sisli havada ışığın geri yansımasını dikkate alın. Arama sırasında ışığı sistematik olarak tarayın. Sık Sorulan Sorular Arama projektörü ne kadar akım çeker? Akım, lamba gücüne bağlıdır. LED modeller halojen modellerden daha az akım çeker. Arama projektörü sabit projektörden nasıl ayrılır? Arama projektörü uzaktan döndürülebilir ve daha uzak menzillidir. Termal kamera arama projektörünün yerini tutar mı? Termal kamera ısı farkını görür ve ışık gerektirmez. İki sistem birlikte kullanılabilir. İlgili Terimler Projektör, Denize Adam Düştü, MOB, Can Simidi, Güverte Lambası, Tekne Aydınlatması.

Denize Adam Düştü

Denize adam düştü , teknedeki bir kişinin denize düştüğü acil durumu ve bu durumu bildiren uyarıdır. Bu uyarı, teknedeki herkesin kurtarma için hemen harekete geçmesini sağlar. Denize Adam Düştü Nedir? Bir kişi denize düştüğünde tekne ilerlemeye devam eder. Birkaç saniye içinde kişiyle tekne arasında mesafe açılır. Dalgalı denizde suda bir kişinin başı kolayca gözden kaybolur. Bu nedenle ilk saniyelerde doğru hareket etmek hayati önem taşır. Kurtarmanın Üç Aşaması Aşama Amaç Konum belirleme Kişiyi gözden kaybetmemek Geri dönüş Tekneyi kişinin yanına getirmek Tekneye alma Kişiyi sudan güvenle çıkarmak İlk Tepki "Denize adam düştü" diye bağırın. Kişiyi gözle izleyen bir gözcü atayın. Can simidini ve MOB şamandırasını atın. MOB tuşuna basın. Motorlu teknede pervaneyi kişiden uzak tutun. Geri Dönüş Manevraları Manevra Açıklama Hızlı durma Tekne hemen döndürülerek kişinin yakınında tutulur Williamson dönüşü Tekne önce bir yana, sonra ters yöne dönerek kendi izine girer Anderson dönüşü Tekne kişinin bulunduğu tarafa tam dönüş yapar Yelkenli için yelken manevrası Rüzgâr altına kaçılır, tramola veya kavança ile dönülür Williamson dönüşü, gece veya kişi gözden kaybolduğunda gemilerde kullanılan bir yöntemdir. Tekne kendi rotasının tersine, aynı hat üzerine döner. Kişiye Yaklaşma Kişiye rüzgâr altından yaklaşın. Pervaneyi kişiye yakın çalıştırmayın. Tekneyi kişinin rüzgâraltı tarafında durdurun. Halat veya kurtarma halkası atın. Tekneye Alma Yöntemleri Yöntem Açıklama Yüzme merdiveni Kişi bilinçliyse kendisi çıkar Kurtarma halkası ve palanga Kişi kemerle bağlanıp palangayla kaldırılır Kurtarma ağı veya platformu Kişi ağın üzerine çekilir Tender bot Kişi önce bota alınır Soğuk sudan çıkarılan kişi mümkünse yatay konumda kaldırılır. Bu yöntem, ani kan basıncı düşüşü riskini azaltır. Soğuk Su Etkileri Aşama Etkisi Soğuk şok İlk dakikada nefes nefese kalma Kas yorgunluğu Kolların ve bacakların güç kaybı Hipotermi Vücut sıcaklığının düşmesi Can yeleği, soğuk şok sırasında kişinin başını su üstünde tutar. Sık Sorulan Sorular En sık yapılan hata nedir? Kişiyi gözden kaybetmektir. Bir kişinin yalnızca suya düşeni izlemesi gerekir. Tatbikat ne sıklıkla yapılır? Her sezon ve yeni mürettebatla yapılması önerilir. Yardım ne zaman çağrılır? Kişi hemen alınamıyorsa veya gözden kaybolduysa VHF ile tehlike çağrısı yapılır. İlgili Terimler MOB, MOB Şamandırası, Kurtarma Halkası, Can Simidi, Palanga, Emniyet Kemeri.

Güverte Lambası

Güverte lambası , teknenin güvertesini geceleri çalışma ve hareket için aydınlatan lambadır. Güverte lambası bir seyir feneri değildir. Güverte Lambası Nedir? Güverte lambası, güverte üzerinde çalışmayı kolaylaştırmak için kullanılır. Demirleme, bağlama, yelken indirme ve ekipman hazırlığı gibi işler gece bu lamba altında yapılır. Lamba genellikle direkte, radar direğinde veya üst yapıda bulunur. Işık aşağıya, güverteye yönlendirilir. Güverte Lambası Türleri Tür Konum Kullanım Direk güverte lambası Direğin ön yüzü Yelkenlilerde baş güverte Kombine silyon ve güverte lambası Direkte tek gövde Yelkenliler Kıç güverte lambası Kıç direği veya bimini Kıç güverte ve yüzme platformu Yüzey montajlı lamba Üst yapı duvarı Yan güverteler Gömme lamba Güverte veya tavan Yürüme alanları Seyir Sırasında Kullanım Güverte lambası seyir sırasında kısa süreli kullanılır. Parlak ışık iki soruna yol açabilir: Dümencinin gece görüşünü bozar. Diğer teknelerin seyir fenerlerini görmesini zorlaştırır. Uzun süre yanan güverte lambası, teknenin seyir fenerlerinin okunmasını engelleyebilir. Kullanım Kuralları Güverte işi bitince lambayı kapatın. Seyirde ışığı mümkün olduğunca kısa süre kullanın. Işığın diğer teknelere yönelmediğini kontrol edin. Yelken işlerinde kırmızı mod varsa tercih edin. Seçim Ölçütleri Ölçüt Açıklama Işık açısı Aydınlatılacak alana uygun dağılım Işık akısı Lümen cinsinden parlaklık Koruma sınıfı Dış ortam için IP66 veya üzeri Gövde Korozyona dayanıklı malzeme Gerilim 12 V veya 24 V uyumu Tüketim LED modellerde düşük Montaj Lamba, ışığı güverteye yönlendirecek açıda monte edilir. Direk kabloları rakor veya güverte geçişiyle aşağı indirilir. Bağlantılar sızdırmaz yapılır. Panelde ayrı bir devreyle kontrol edilir. Sık Sorulan Sorular Güverte lambası demir feneri yerine kullanılabilir mi? Hayır. Demir feneri, COLREG şartlarını karşılayan her yönden görünür beyaz fenerdir. Güverte lambası neden direğe takılır? Yükseklik, ışığın geniş bir alana yayılmasını sağlar. LED güverte lambası parazit yapar mı? Kalitesiz sürücüler parazit yapabilir. Denizcilik tipi ürünler tercih edilir. İlgili Terimler Kokpit Aydınlatması, Projektör, Silyon Feneri, Tekne Aydınlatması, Marin LED, Su Geçirmez Lamba.

Marin LED

Marin LED , deniz ortamında kullanılmak üzere üretilen ışık yayan diyot (LED) aydınlatma ürünlerinin genel adıdır. Marin LED'ler, tekne elektrik sistemine ve deniz koşullarına uygun tasarlanır. Marin LED Nedir? LED, yarı iletken bir malzemeden akım geçtiğinde ışık yayan bir elektronik bileşendir. LED, ısıtılan bir tel yerine doğrudan ışık üretir. Bu nedenle enerji tüketimi düşüktür. Marin LED ürünleri, LED'leri neme, tuza ve titreşime karşı koruyan gövdeler ve sürücülerle birleştirir. Marin LED'in Bölümleri Bölüm Görevi LED yongası Işığı üretir Sürücü Akımı düzenler Isı dağıtıcı LED ısısını gövdeye aktarır Lens veya difüzör Işığı yönlendirir veya yayar Sızdırmaz gövde Nem ve tuza karşı korur Sürücünün Önemi LED, sabit akımla çalışmalıdır. Akü gerilimi ise 11 V ile 14,5 V arasında değişir. Sürücü, bu gerilim değişiminde LED akımını sabit tutar. Sürücüsüz veya basit dirençli LED'ler gerilim yükseldiğinde aşırı akım çeker ve erken bozulur. Akkor Lambalarla Karşılaştırma Özellik Marin LED Akkor ve Halojen Verim Yüksek Düşük Isı Az Fazla Ömür Uzun Kısa Titreşim dayanımı Yüksek Düşük Anında tam parlaklık Evet Evet Renk seçenekleri Doğrudan renkli LED Renkli lens gerekir Elektromanyetik Uyumluluk Anahtarlamalı sürücüler, radyo frekansında parazit üretebilir. Bu parazit VHF telsizde cızırtıya, AIS'te sinyal kaybına yol açabilir. Marin LED'ler bu açıdan test edilir. Avrupa Birliği'nde EMC şartları 2014/30/EU Direktifi ile belirlenir. Isı Yönetimi LED'ler az ısı üretir, ancak bu ısı küçük bir yongada yoğunlaşır. Isı dağıtılmazsa LED'in ömrü kısalır ve rengi değişir. Marin LED gövdeleri, ısıyı dağıtacak şekilde alüminyum veya metal parçalar içerir. Kullanım Alanları Seyir fenerleri Kamara ve kokpit lambaları Güverte ve sualtı lambaları LED şeritler Projektörler Sık Sorulan Sorular LED ampul eski fenere takılabilir mi? Takılabilir, ancak seyir fenerlerinde onaylı ışık dağılımı bozulabilir. LED neden zamanla sönükleşir? Isı ve zaman, LED yongasının ışık çıkışını azaltır. Kaliteli ısı yönetimi bu süreci yavaşlatır. LED'ler akü gerilimi düşükken çalışır mı? Sürücü aralığı içinde çalışır. Aralığın altında söner veya titreyebilir. İlgili Terimler LED Şerit, LED Seyir Feneri, Marin Aydınlatma, Tekne Aydınlatması, Su Geçirmez Lamba, Sualtı Lambası.

Tüm terimlere dön