Denizcilik sözlüğü

Paslanmaz Çapa Zinciri

Tanım

Paslanmaz çapa zinciri, paslanmaz çelikten üretilen çapa zinciridir. Deniz ortamında genellikle AISI 316 veya AISI 316L kalite paslanmaz çelik kullanılır.

Paslanmaz Çapa Zinciri Nedir?

Paslanmaz çelik, krom içeriği sayesinde yüzeyinde ince bir koruyucu oksit tabakası oluşturur. Bu tabaka, metali korozyondan korur. AISI 316 kalite ayrıca molibden içerir. Molibden, klorürlü ortamda korozyon dayanımını artırır.

Paslanmaz zincir, galvaniz kaplamaya ihtiyaç duymaz. Yüzeyi parlak kalır.

AISI 304 ve AISI 316 Farkı

Özellik	AISI 304	AISI 316
Molibden	İçermez	Yaklaşık %2–3 içerir
Deniz suyu dayanımı	Sınırlıdır	Daha yüksektir
Çapa zinciri uygunluğu	Önerilmez	Yaygın olarak kullanılır

AISI, Amerikan Demir ve Çelik Enstitüsü'nün (American Iron and Steel Institute) kısaltmasıdır.

Galvaniz Zincirle Karşılaştırma

Özellik	Paslanmaz	Galvaniz
Görünüm	Parlak	Mat gri
Kaplama aşınması	Yoktur	Zamanla aşınır
Maliyet	Yüksektir	Düşüktür
Gizli korozyon riski	Vardır	Pas görünür biçimde ortaya çıkar
Zincirlikte yığılma	Kaygan yüzey, düzgün akış	Pürüzlü yüzey

Çukurcuk ve Aralık Korozyonu

Paslanmaz çelik, oksijenin az olduğu ortamda koruyucu tabakasını kaybedebilir. Zincirlikte ıslak ve sıkışık duran zincir bu riske açıktır. Oluşan korozyona çukurcuk (pitting) veya aralık korozyonu denir. Bu korozyon küçük deliklerle başlar ve dışarıdan zor fark edilir.

Kontrol ve Bakım

Zinciri kullanım sonrası tatlı suyla yıkayın.
Zincirliği kuru tutun ve tahliye deliğini açık bırakın.
Baklalarda kahverengi lekeleri ve küçük çukurları arayın.
Kaynak bölgelerini büyüteçle inceleyin.
Zinciri sezonda en az bir kez tamamen açarak kontrol edin.

Kopma Yükü

Paslanmaz zincirin kopma yükü, aynı kalınlıktaki galvaniz zincirden farklı olabilir. Değer, malzeme kalitesine ve üretim yöntemine bağlıdır. Seçim, üreticinin belirttiği çalışma yüküne göre yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Paslanmaz zincir hiç paslanmaz mı?

Paslanmaz çelik koşullara bağlı olarak korozyona uğrayabilir. Özellikle oksijensiz ve tuzlu ortamda yüzey bozulması görülür.

Paslanmaz zincir ırgata uyar mı?

Kalibre üretilen paslanmaz zincir ırgata uyar. Standart ve adım değeri kontrol edilmelidir.

Paslanmaz zincir galvaniz çapayla kullanılır mı?

Kullanılabilir. Ancak farklı metaller deniz suyunda galvanik etkileşime girer. Galvaniz çapanın kaplaması bağlantı noktasında daha hızlı aşınabilir.

İlgili Terimler

Galvaniz Çapa Zinciri, Çapa Zinciri, Paslanmaz Çelik, Galvanik Korozyon, Kalibre Zincir, Korozyon.

İlgili terimler

Galvanik Korozyon

Galvanik korozyon , elektrolit içinde elektriksel olarak birbirine bağlı iki farklı metalden daha aktif olanın hızla çözünmesidir. Deniz suyu, bu olay için güçlü bir elektrolittir. Galvanik Korozyon Nedir? Her metalin elektrolit içinde ölçülen bir elektrot potansiyeli vardır. İki farklı metal birbirine bağlandığında bir pil oluşur. Potansiyeli daha negatif olan metal anot olur ve çözünür. Daha soylu metal katot olur ve korunur. Bu süreç dışarıdan akım gerektirmez. Galvanik Seri Galvanik seri, metalleri deniz suyundaki potansiyellerine göre sıralar. ASTM G82, galvanik seri kullanımı için rehber sunar. Konum Metal Örnekleri Aktif (anodik) uç Magnezyum, çinko, alüminyum alaşımları Orta bölge Çelik, dökme demir, kurşun Pirinç, bronz, bakır-nikel Soylu (katodik) uç Pasif paslanmaz çelik, titanyum, grafit İki metal arasındaki potansiyel farkı büyüdükçe galvanik etki artar. Alan Oranı Etkisi Durum Sonuç Küçük anot, büyük katot Anot hızla çözünür Büyük anot, küçük katot Anot yavaş çözünür Örneğin alüminyum bir plakaya takılan paslanmaz vidalar sınırlı etki yapar. Paslanmaz bir plakaya takılan alüminyum perçinler ise hızla çözünür. Teknede Galvanik Korozyon Örnekleri Bronz pervane ile alüminyum dıştan takma motor ayağı Paslanmaz cıvata ile alüminyum direk Bakırlı antifouling boya ile alüminyum gövde Bronz gövde geçişi ile pirinç vana Belirtiler Belirti Açıklama Beyaz toz Alüminyum korozyonu Pembe renk Pirinçte çinko kaybı Hızlı anot tükenmesi Galvanik akımın artması Çukurlaşma Aktif metal yüzeyinde Önleme Galvanik seride birbirine yakın metaller seçin. Farklı metaller arasına yalıtkan ara parça koyun. Katı metal yüzeyini boya ile kaplayın. Kurban anot kullanın. Bağlantı yüzeylerine yalıtkan macun uygulayın. Yalnızca anot tarafını boyamak riskli olabilir. Boyadaki küçük bir hasar, küçük anot alanı oluşturur. Sık Sorulan Sorular Galvanik korozyon için elektrik gerekir mi? Dış elektrik gerekmez. Metaller kendi pilini oluşturur. Kurban anot bu korozyonu nasıl önler? Anot, korunan metallerden daha aktiftir ve onların yerine çözünür. İlgili Terimler Korozyon, Elektrolitik Korozyon, Kurban Anot, Katodik Koruma, Çinko Anot, Deniz Tipi Alüminyum.

Galvaniz Çapa Zinciri

Galvaniz çapa zinciri , yüzeyi çinko ile kaplanmış çelikten üretilen çapa zinciridir. Çinko kaplama, çeliği korozyondan korur. Galvaniz Çapa Zinciri Nedir? Galvanizleme, çeliğin çinko ile kaplanması işlemidir. Çapa zincirlerinde sıcak daldırma yöntemi kullanılır. Zincir, erimiş çinko banyosuna daldırılır. Çinko, çeliğin yüzeyiyle metalurjik bağ oluşturur. Galvaniz çapa zinciri, gezi teknelerinde en yaygın kullanılan çapa zinciri türüdür. Çinkonun Koruma İlkesi Çinko iki şekilde koruma sağlar: Bariyer koruma: Kaplama, çeliği su ve oksijenden ayırır. Katodik koruma: Çinko, çelikten önce aşınır. Kaplamada küçük bir çizik olsa bile çevredeki çinko çeliği korur. İlgili Standartlar Standart Kapsam ISO 1461 Demir ve çelik ürünlerde sıcak daldırma galvaniz kaplama DIN 766 Kalibre kısa baklalı zincir ölçüleri ISO 4565 Küçük teknelerde çapa zinciri Kaplama Ömrünü Etkileyen Etkenler Kullanım sıklığı: Irgattan her geçiş kaplamayı aşındırır. Zemin türü: Kum ve çakıl kaplamayı aşındırır. Zincirlik koşulu: Islak ve havasız zincirlik korozyonu hızlandırır. Suyun sıcaklığı: Sıcak deniz suyu korozyon hızını artırır. Galvanik etkileşim: Paslanmaz çapa veya kilitle temas çinkonun aşınmasını hızlandırır. Aşınma Belirtileri Belirti Anlamı Beyaz toz Çinko oksidasyonu başlamıştır Turuncu lekeler Çelik yüzeye ulaşan korozyon vardır Pürüzlü yüzey Kaplama aşınmıştır Tel çapında azalma Metal kaybı oluşmuştur Bakım Adımları Zinciri kullanım sonrası tatlı suyla yıkayın. Sezon sonunda zinciri tamamen açıp kurutun. Az kullanılan ucu dışarı alacak şekilde zinciri ters çevirin. Kaplama kaybını ve paslanmayı kontrol edin. Yeniden Galvaniz Kaplaması aşınan zincir yeniden galvanizlenebilir. İşlemde eski kaplama ve pas temizlenir. Zincir yeniden çinko banyosuna daldırılır. İşlem sonrası baklaların birbirine yapışmaması kontrol edilir. Yeniden galvanizleme tel çapını geri kazandırmaz. Metal kaybı yüksek zincir değiştirilir. Sık Sorulan Sorular Galvaniz zincir neden beyazlaşır? Çinko, nem ve hava ile tepkimeye girerek beyaz oksit tabakası oluşturur. Bu durum kaplamanın çalıştığını gösterir. Galvaniz zincirle paslanmaz kilit kullanılır mı? Kullanılabilir, ancak galvanik etkileşim kilidin çevresindeki çinkoyu hızlı aşındırabilir. Bağlantı noktası düzenli kontrol edilir. Galvaniz zincir paslanmaz zincirden daha mı dayanıklıdır? Dayanım, çelik sınıfına bağlıdır. Galvaniz zincirde korozyon gözle daha kolay fark edilir. İlgili Terimler Paslanmaz Çapa Zinciri, Çapa Zinciri, Kalibre Zincir, Korozyon, Galvanik Korozyon, Zincir Baklası.

Kalibre Zincir

Kalibre zincir , bakla ölçüleri dar toleranslarla üretilen zincirdir. Kalibre zincir, ırgat dişlisine kaymadan ve sıkışmadan oturur. Kalibre Zincir Nedir? Irgat dişlisi, zincirin baklalarını tek tek kavrar. Dişlinin düzgün çalışması için her baklanın aynı ölçüde olması gerekir. Kalibre zincirde tel çapı, adım ve genişlik belirli sınırlar içinde tutulur. İngilizcede bu zincire "calibrated chain" denir. Kalibre ve Kalibresiz Zincir Farkı Özellik Kalibre Zincir Kalibresiz Zincir Ölçü toleransı Dardır Geniştir Irgat uyumu Uyumludur Uyumlu değildir Üretim kontrolü Her parti ölçülür Sınırlıdır Maliyet Daha yüksektir Daha düşüktür Kullanım Irgatlı tekneler Elle çekilen hatlar, şamandıralar Kalibre Zincir Standartları Standart Açıklama DIN 766 Alman standardı; Avrupa'da yaygındır ISO 4565 Küçük teknelerde çapa zinciri için uluslararası standarttır G4 / G40 ABD'de yaygın yüksek mukavemetli zincir sınıfıdır Aynı kalınlıktaki iki zincir farklı standartlarda farklı adıma sahip olabilir. DIN 766 Örnek Ölçüleri Tel Çapı Adım 6 mm 18,5 mm 8 mm 24 mm 10 mm 28 mm Değerler nominal ölçüleri gösterir. Kesin toleranslar standart metninde yer alır. Irgat Dişlisi Seçimi Irgat dişlisinin üzerinde uyumlu zincir bilgisi yazar. Dişli seçimi şu adımlarla yapılır: Zincirin tel çapını ölçün. Zincir üzerindeki veya etiketindeki standardı belirleyin. Birkaç baklanın adımını ölçün. Irgat üreticisinin dişli tablosuyla karşılaştırın. Uyumsuzluk Belirtileri Zincir dişliden atlar veya kayar. Zincir dişlide sıkışır. Irgat çalışırken düzensiz ses çıkar. Zincir zincirliğe düzensiz iner. Sık Sorulan Sorular Kalibre zincir nasıl tanınır? Kalibre zincirlerin baklalarında veya etiketinde standart ve sınıf işareti bulunabilir. Kesin tanıma için adım ölçümü yapılır. Aynı kalınlıkta farklı marka zincirler birbirinin yerine kullanılır mı? Standart ve sınıf aynıysa genellikle uyumludur. Değişiklik öncesi adım ölçümü yapılmalıdır. Kalibre zincir galvaniz kaplamayla kalınlaşır mı? Galvaniz kaplama tel çapına küçük bir kalınlık ekler. Üretici, kaplama sonrası ölçülerin tolerans içinde kalmasını sağlar. Kalibresiz zincir hangi işlerde kullanılır? Şamandıra bağlama hatlarında ve elle çekilen çapa hatlarında kullanılır. İlgili Terimler Çapa Zinciri, Zincir Baklası, Zincir Kalınlığı, Irgat, Çapa Irgatı, Galvaniz Çapa Zinciri.

Korozyon

Korozyon , bir metalin çevresiyle kimyasal veya elektrokimyasal tepkimeye girerek bozulmasıdır. Demirin paslanması, korozyonun en bilinen örneğidir. Korozyon Nedir? Metaller, doğada çoğunlukla oksit veya tuz halinde bulunur. İşlenmiş metal, kararlı haline geri dönme eğilimindedir. Nem, oksijen ve tuz bu dönüşümü hızlandırır. Deniz suyu, iyi bir elektrolittir ve klorür iyonu içerir. Bu nedenle deniz ortamı korozyon açısından en zorlu ortamlardan biridir. Korozyonun Koşulları Elektrokimyasal korozyon için dört unsur gerekir: Unsur Açıklama Anot Elektron veren ve çözünen metal bölgesi Katot Elektron alan bölge Elektrolit İyonları ileten sıvı, örneğin deniz suyu Elektriksel bağlantı Anot ile katot arasında elektron yolu Bu unsurlardan biri ortadan kaldırılırsa korozyon durur. Teknede Görülen Korozyon Türleri Tür Açıklama Genel korozyon Yüzeyin düzgün biçimde aşınması Galvanik korozyon Farklı metallerin elektrolitte temasıyla oluşur Elektrolitik korozyon Dış kaynaklı kaçak akımla oluşur Oyuklanma korozyonu Yüzeyde derin küçük çukurlar Aralık korozyonu Oksijen almayan dar boşluklarda Gerilmeli korozyon çatlağı Gerilme altındaki metalde çatlak Seçici çözünme Alaşımdan bir elementin çözünmesi, örneğin dezinkifikasyon Etkilenen Parçalar Pervane ve şaft Deniz suyu vanaları ve gövde geçişleri Dıştan takma motor ayakları Paslanmaz donanım ve arma telleri Elektrik bağlantıları Çelik ve alüminyum gövdeler Önleme Yöntemleri Yöntem Açıklama Malzeme seçimi Deniz ortamına uygun alaşım Kaplama Boya ve astar sistemleri Katodik koruma Kurban anot veya dış akım Yalıtım Farklı metaller arasında yalıtkan ara parça Elektrik düzeni Kaçak akımların önlenmesi Temizlik Tuzun tatlı suyla uzaklaştırılması İlgili Standartlar ISO 8044, korozyon terimlerini tanımlar. ISO 12944, çelik yapıların boya ile korunmasını düzenler. Sık Sorulan Sorular Paslanma ile korozyon aynı şey midir? Paslanma, demir ve çeliğin korozyonudur. Korozyon tüm metalleri kapsayan genel terimdir. Tuzlu su neden korozyonu hızlandırır? Tuzlu su, elektriği iyi iletir ve klorür iyonu içerir. Fiberglas korozyona uğrar mı? Fiberglas metal değildir ve korozyona uğramaz. Üzerindeki metal parçalar uğrayabilir. Korozyon hızı neye bağlıdır? Metal türüne, sıcaklığa, oksijen miktarına ve suyun iletkenliğine bağlıdır. İlgili Terimler Galvanik Korozyon, Elektrolitik Korozyon, Kurban Anot, Katodik Koruma, Paslanmaz Çelik, Deniz Tipi Alüminyum.

Tüm terimlere dön