Denizcilik sözlüğü

Benzinli Tekne Motoru

Tanım

Benzinli tekne motoru, benzin yakıtla çalışan ve buji ile ateşlenen içten yanmalı tekne motorudur. Benzinli motorlar, dıştan takma motorlarda en yaygın motor türüdür.

Benzinli Tekne Motoru Nedir?

Benzinli motorda yakıt-hava karışımı silindire alınır. Buji kıvılcımı karışımı ateşler. Yanma sonucu piston hareket eder ve krank mili döner. Benzinli tekne motorları iki zamanlı veya dört zamanlı olarak üretilir.

Kullanım Alanları

Kullanım	Motor Türü
Şişme bot ve tender	Küçük dıştan takma motor
Küçük gezi teknesi	Dıştan takma motor
Sport cruiser	İçten takma kuyruklu motor
Jet ski	İçten takma jet tahrik
Su sporları teknesi	İçten takma V tahrik

Dizel Motorla Karşılaştırma

Özellik	Benzinli	Dizel
Ağırlık	Daha hafif	Daha ağır
Satın alma maliyeti	Genellikle düşük	Genellikle yüksek
Yakıt tüketimi	Daha yüksek	Daha düşük
Yakıtın uçuculuğu	Yüksek	Düşük
Yüksek devir kabiliyeti	Yüksek	Sınırlı

Yakıt Buharı Riski

Benzin buharı havadan ağırdır. Buhar, motor bölmesinin ve sintinenin dibinde birikir. Küçük bir kıvılcım bu buharı ateşleyebilir. Bu risk için şu önlemler uygulanır:

Motor çalıştırılmadan önce elektrikli havalandırma fanı (blower) en az birkaç dakika çalıştırılır.
Motor bölmesi koklanarak benzin kokusu kontrol edilir.
Yakıt hatları ve bağlantıları kaçağa karşı incelenir.
Yakıt ikmali sırasında motor ve elektrikli cihazlar kapatılır.

İlgili Standartlar

Standart	Kapsam
ISO 11105	Benzinli motor ve tank bölmelerinin havalandırması
ISO 8846	Elektrikli cihazların yanıcı gazları tutuşturmaması
ISO 10088	Kalıcı yakıt sistemleri

Etanol Katkılı Benzin

Bazı bölgelerde benzine etanol eklenir. Etanol su çeker. Uzun süre bekleyen yakıtta su ve etanol ayrışabilir. Bu ayrışma motor arızasına yol açabilir. Yakıt stabilizatörü ve su ayırıcı filtre bu riski azaltır.

Sık Sorulan Sorular

Benzinli motor bölmesinde neden fan bulunur?

Fan, birikmiş benzin buharını bölmeden dışarı atar. Bu işlem, patlama riskini azaltır.

İki zamanlı motorda yağ neden yakıta karıştırılır?

İki zamanlı motorda ayrı yağ karteri bulunmaz. Yağ, yakıtla birlikte motora girerek parçaları yağlar.

Benzinli tekne motoru kışın nasıl korunur?

Yakıta stabilizatör eklenir. Motor yağı ve filtreler değiştirilir. Soğutma kanalları tatlı suyla yıkanır.

İlgili Terimler

Dizel Tekne Motoru, Dıştan Takma Motor, Tekne Motoru, Yakıt Filtresi, Su Ayırıcı Filtre, Makine Dairesi.

İlgili terimler

Dizel Tekne Motoru

Dizel tekne motoru , yakıtı sıkıştırılmış sıcak havanın içine püskürterek ateşleyen içten yanmalı tekne motorudur. Dizel motorlarda buji bulunmaz. Dizel Tekne Motoru Nedir? Dizel motorda piston havayı yüksek oranda sıkıştırır. Sıkışan hava ısınır. Enjektör, yakıtı bu sıcak havanın içine püskürtür. Yakıt kendiliğinden tutuşur. Bu yönteme sıkıştırma ateşlemesi denir. Motor, adını Alman mühendis Rudolf Diesel'den alır. Kullanım Alanları Motoryatlar ve trawlerlar Yelkenlilerde yardımcı motorlar Balıkçı ve iş tekneleri Jeneratörler Ticari gemiler Yakıt Sistemi Bileşen Görevi Yakıt tankı Yakıtı depolar Su ayırıcı filtre Yakıttaki suyu ve kiri ayırır Besleme pompası Yakıtı tanktan çeker İnce yakıt filtresi Küçük partikülleri tutar Yüksek basınç pompası Yakıtı enjeksiyon basıncına çıkarır Enjektörler Yakıtı silindire püskürtür Enjeksiyon Türleri Mekanik enjeksiyon: Pompa, yakıtı mekanik olarak zamanlar. Elektronik kontrol gerektirmez. Common rail: Yakıt ortak bir hatta yüksek basınçta tutulur. Elektronik ünite enjektörleri kontrol eder. Turbo Şarj Turbo şarj, egzoz gazının enerjisiyle bir türbini döndürür. Türbin, motora daha fazla hava basar. Daha fazla hava, aynı silindir hacminden daha yüksek güç sağlar. Deniz tipi turbo motorlarda emme havası, ara soğutucuyla soğutulur. Avantajlar ve Sınırlamalar Avantaj Sınırlama Düşük yakıt tüketimi Yüksek ağırlık Yüksek tork Yüksek satın alma maliyeti Düşük yakıt uçuculuğu Yakıt temizliğine duyarlılık Uzun çalışma ömrü Düşük yükte uzun çalışmada karbon birikimi Yakıt Sisteminde Hava Yakıt filtresi değiştirildiğinde veya yakıt bittiğinde sisteme hava girer. Hava, enjeksiyonu engeller ve motor çalışmaz. Havanın sistemden atılmasına "hava alma" denir. İşlem, üreticinin belirttiği tahliye vidaları ve el pompasıyla yapılır. Mikrobiyal Kirlenme Dizel tankında suyun bulunduğu yüzeyde mikroorganizmalar çoğalabilir. Bu kirlenme, filtreleri tıkayan koyu bir tortu oluşturur. Tankların dolu tutulması ve su ayırıcının boşaltılması riski azaltır. Sık Sorulan Sorular Dizel motor düşük devirde uzun süre çalıştırılmalı mı? Uzun süreli düşük yük, karbon birikimine yol açabilir. Üreticiler motoru belirli aralıklarla yüksek yükte çalıştırmayı önerebilir. Dizel motorda kızdırma bujisi ne işe yarar? Soğuk havada yanma odasını ısıtarak ilk çalıştırmayı kolaylaştırır. Dizel motor neden siyah duman atar? Siyah duman, yanmamış yakıtı gösterir. Aşırı yük, kirli hava filtresi veya enjektör arızası olası nedenlerdir. İlgili Terimler Benzinli Tekne Motoru, Enjektör, Yakıt Filtresi, Su Ayırıcı Filtre, İçten Takma Motor, Motor Bakımı.

Dıştan Takma Motor

Dıştan takma motor , motor, şanzıman ve pervanenin tek bir ünitede birleştiği ve teknenin kıç aynalığına takılan motordur. İngilizcede bu motora "outboard motor" denir. Dıştan Takma Motor Nedir? Dıştan takma motor, teknenin dışında yer alır. Motor, kıç aynalığa kelepçe veya cıvatalarla bağlanır. Motorun tamamı sağa sola dönerek dümen görevi görür. Motor, karaya çıkarken veya sığ suda yukarı kaldırılabilir. Dıştan Takma Motorun Bölümleri Bölüm Görevi Güç başı Motor bloğu ve yakıt sistemini içerir Kaput Güç başını korur Gövde (şaft) Güç başını ayak ünitesine bağlar Ayak ünitesi Dişli kutusu ve pervaneyi taşır Kıç aynalık braketi Motoru tekneye bağlar Kavitasyon plakası Pervane üstündeki yatay plakadır Zaman Türüne Göre Tür Özellik İki zamanlı Hafiftir, yağ yakıtla karışır Dört zamanlı Yakıt tüketimi ve emisyonu düşüktür, ayrı yağ karteri vardır Doğrudan enjeksiyonlu iki zamanlı Emisyonu klasik iki zamanlıdan düşüktür Emisyon düzenlemeleri nedeniyle yeni dıştan takma motorların çoğu dört zamanlıdır. Şaft Boyu Şaft boyu, kıç aynalık yüksekliğine göre seçilir: Kod Yaklaşık Şaft Boyu S (kısa) 15 inç (yaklaşık 38 cm) L (uzun) 20 inç (yaklaşık 51 cm) XL (ekstra uzun) 25 inç (yaklaşık 63,5 cm) Kısa şaft, pervanenin hava emmesine yol açar. Uzun şaft, gereksiz sürtünme oluşturur. Trim ve Kaldırma Trim: Motorun açısı değiştirilerek teknenin baş açısı ayarlanır. Kaldırma (tilt): Motor tamamen sudan çıkarılır. Güç trimi: Elektrikli hidrolik sistemle trim ve kaldırma yapılır. Güvenlik Donanımı Motor stop ipi, sürücünün bileğine veya can yeleğine takılır. Sürücü düşerse ip çekilir ve motor durur. Bazı ülkelerde motor stop ipi kullanımı yasal zorunluluktur. Sık Sorulan Sorular Dıştan takma motorun gücü nasıl seçilir? Güç, teknenin üretici plakasındaki azami motor gücü değerini aşmamalıdır. Dıştan takma motor tatlı suyla neden yıkanır? Motor içindeki deniz suyu kanallarında tuz birikir. Tatlı su yıkaması tuzu ve kumu temizler. İkiz dıştan takma motor neden kullanılır? İki motor daha yüksek toplam güç sağlar. Bir motor arızalanırsa diğeri tekneyi limana ulaştırabilir. İlgili Terimler Tekne Motoru, Benzinli Tekne Motoru, Trim, Tekne Pervanesi, İçten Takma Motor, Kuyruklu Motor.

Makine Dairesi

Makine dairesi , teknede ana motorların ve yardımcı sistemlerin bulunduğu bölmedir. Küçük teknelerde bu bölüme motor bölmesi denir. Makine Dairesi Nedir? Makine dairesi, genellikle teknenin kıç veya orta bölümünde yer alır. Bölmeye güverte kapağı veya kamaradaki bir kapıdan girilir. Bölmedeki sistemler teknenin itişini, elektriğini ve suyunu sağlar. İngilizcede bu bölüme "engine room" denir. Makine Dairesinde Bulunan Sistemler Sistem Bileşenler Tahrik Ana motor, şanzıman, şaft Yakıt Yakıt filtresi, su ayırıcı filtre, yakıt hattı Soğutma Deniz suyu pompası, eşanjör, deniz suyu süzgeci Elektrik Alternatör, akü, jeneratör Egzoz Egzoz manifoldu, ıslak egzoz, susturucu Su Hidrofor, su ısıtıcısı Sintine Sintine pompası, yüksek su alarmı Havalandırma Motor, yanma için havaya ihtiyaç duyar. Havalandırma ayrıca bölmedeki ısıyı dışarı atar. Benzinli motor bölmelerinde yakıt buharı birikebilir. Bu buhar patlama riski oluşturur. Bu bölmelerde motor çalıştırılmadan önce elektrikli fan (blower) çalıştırılır. ISO 11105 standardı, benzinli motor ve tank bölmelerinin havalandırma şartlarını belirler. Yangın Güvenliği Makine dairesinde sabit yangın söndürme sistemi bulunabilir. Sistem, ısı algılandığında otomatik olarak devreye girer. Yangın söndürme sırasında motorlar ve fanlar durdurulur. ISO 9094 standardı, küçük teknelerde yangından korunma şartlarını belirler. Ses ve Isı Yalıtımı Makine dairesinin duvarları yalıtım malzemesiyle kaplanır. Yalıtım, motor sesini ve ısısını yaşam alanlarından ayırır. Yalıtım malzemesi yanmaz veya alev geciktirici olmalıdır. Makine Dairesi Kontrolleri Seyre çıkmadan önce şu kontroller yapılır: Motor yağı seviyesi Soğutma suyu seviyesi Deniz suyu süzgecinin temizliği Kayışların gerginliği Yakıt ve su kaçağı Sintinedeki su miktarı Sık Sorulan Sorular Makine dairesinde neden ışık bulunur? Arıza ve kontrol işlemleri kapalı bir bölmede yapılır. Yeterli aydınlatma, kaçak ve hasarın görülmesini sağlar. Makine dairesine çalışan motor varken girilir mi? Hareketli kayışlar ve sıcak yüzeyler yaralanma riski taşır. Zorunlu durumlarda giriş, koruyucu kapaklar yerindeyken ve dikkatle yapılır. Makine dairesinde yağ kaçağı nasıl fark edilir? Motor altındaki damlama tavası ve sintine düzenli olarak incelenir. Tavada biriken yağ veya yakıt kaçağı gösterir. Temiz bez ile bağlantı noktaları silinerek kaçağın yeri bulunur. İlgili Terimler Tekne Motoru, İçten Takma Motor, Motor Soğutma Sistemi, Yangın Algılama Sistemi, Sintine, Egzoz Manifoldu.

Su Ayırıcı Filtre

Su ayırıcı filtre , yakıttaki suyu ve iri tortuyu motora ulaşmadan ayıran birincil yakıt filtresidir. Filtre, tank ile motor arasındaki yakıt hattına monte edilir. Su Ayırıcı Filtre Nedir? Teknelerde yakıt tankına su girebilir. Su; yoğuşma, kirli yakıt ikmali veya güverte dolum ağzından sızıntı yoluyla gelir. Su, yakıttan ağır olduğu için tank dibinde toplanır. Dalga hareketi bu suyu yakıt hattına taşıyabilir. Su ayırıcı filtre, suyu ayırarak motoru korur. Çalışma İlkesi Aşama Açıklama Yön değişimi Yakıt, filtreye girerken dönme hareketi yapar Çökelme Ağır su damlaları ve tortu aşağı iner Birleşme Küçük su damlacıkları birleşip büyür Süzme Yakıt, filtre elemanından geçerek motora gider Toplama Su ve tortu, alt haznede birikir Filtrenin Bölümleri Filtre elemanı: Yakıtı süzer. Şeffaf hazne: Biriken suyun görülmesini sağlar. Tahliye vanası: Hazne altındaki suyu boşaltır. El pompası: Bazı modellerde hava alma için bulunur. Vakum göstergesi: Filtre direncini gösterir. Su Tahliyesi Motoru durdurun. Haznenin altına toplama kabı koyun. Tahliye vanasını açın. Temiz yakıt gelene kadar su ve tortuyu boşaltın. Vanayı kapatın. Atığı uygun atık noktasına teslim edin. Hazne düzenli olarak kontrol edilir. Su miktarındaki artış, tankta su biriktiğini gösterir. İkiz Filtre Sistemleri Bazı teknelerde iki su ayırıcı filtre paralel bağlanır. Bir vana, yakıt akışını filtrelerden birine yönlendirir. Bir filtre tıkandığında motor durdurulmadan diğer filtreye geçilir. Bu düzen, kirli yakıt riski olan uzun seyirlerde kullanılır. Markalar Parker firmasının Racor ürün grubu, tekne su ayırıcı filtrelerinin bilinen örneklerindendir. Farklı üreticiler benzer ürünler sunar. Metal ve Şeffaf Hazne Bazı ülkelerde motor bölmesindeki yakıt filtrelerinin yangına dayanıklı olması istenir. Plastik şeffaf hazneler için ısı kalkanı veya metal hazne seçenekleri bulunur. Uygunluk, kullanılan bölgenin düzenlemelerine göre kontrol edilir. Sık Sorulan Sorular Su ayırıcı filtre dizel ve benzinli motorlarda kullanılır mı? Evet. Her iki yakıt türünde de suyun motora ulaşması arızaya yol açar. Haznede koyu tortu ne anlama gelir? Koyu tortu, mikrobiyal kirlenmeyi veya tank dibi kirini gösterebilir. Tank temizliği gerekebilir. Filtre elemanı ne zaman değiştirilir? Vakum göstergesi yükseldiğinde veya üreticinin belirttiği saatte değiştirilir. İlgili Terimler Yakıt Filtresi, Yakıt Tankı, Yakıt Pompası, Dizel Tekne Motoru, Güverte Dolum Ağzı, Enjektör.

Tüm terimlere dön