Denizcilik sözlüğü

Güverte Lambası

Tanım

Güverte lambası, teknenin güvertesini geceleri çalışma ve hareket için aydınlatan lambadır. Güverte lambası bir seyir feneri değildir.

Güverte Lambası Nedir?

Güverte lambası, güverte üzerinde çalışmayı kolaylaştırmak için kullanılır. Demirleme, bağlama, yelken indirme ve ekipman hazırlığı gibi işler gece bu lamba altında yapılır. Lamba genellikle direkte, radar direğinde veya üst yapıda bulunur. Işık aşağıya, güverteye yönlendirilir.

Güverte Lambası Türleri

Tür	Konum	Kullanım
Direk güverte lambası	Direğin ön yüzü	Yelkenlilerde baş güverte
Kombine silyon ve güverte lambası	Direkte tek gövde	Yelkenliler
Kıç güverte lambası	Kıç direği veya bimini	Kıç güverte ve yüzme platformu
Yüzey montajlı lamba	Üst yapı duvarı	Yan güverteler
Gömme lamba	Güverte veya tavan	Yürüme alanları

Seyir Sırasında Kullanım

Güverte lambası seyir sırasında kısa süreli kullanılır. Parlak ışık iki soruna yol açabilir:

Dümencinin gece görüşünü bozar.
Diğer teknelerin seyir fenerlerini görmesini zorlaştırır.

Uzun süre yanan güverte lambası, teknenin seyir fenerlerinin okunmasını engelleyebilir.

Kullanım Kuralları

Güverte işi bitince lambayı kapatın.
Seyirde ışığı mümkün olduğunca kısa süre kullanın.
Işığın diğer teknelere yönelmediğini kontrol edin.
Yelken işlerinde kırmızı mod varsa tercih edin.

Seçim Ölçütleri

Ölçüt	Açıklama
Işık açısı	Aydınlatılacak alana uygun dağılım
Işık akısı	Lümen cinsinden parlaklık
Koruma sınıfı	Dış ortam için IP66 veya üzeri
Gövde	Korozyona dayanıklı malzeme
Gerilim	12 V veya 24 V uyumu
Tüketim	LED modellerde düşük

Montaj

Lamba, ışığı güverteye yönlendirecek açıda monte edilir.
Direk kabloları rakor veya güverte geçişiyle aşağı indirilir.
Bağlantılar sızdırmaz yapılır.
Panelde ayrı bir devreyle kontrol edilir.

Sık Sorulan Sorular

Güverte lambası demir feneri yerine kullanılabilir mi?

Hayır. Demir feneri, COLREG şartlarını karşılayan her yönden görünür beyaz fenerdir.

Güverte lambası neden direğe takılır?

Yükseklik, ışığın geniş bir alana yayılmasını sağlar.

LED güverte lambası parazit yapar mı?

Kalitesiz sürücüler parazit yapabilir. Denizcilik tipi ürünler tercih edilir.

İlgili Terimler

Kokpit Aydınlatması, Projektör, Silyon Feneri, Tekne Aydınlatması, Marin LED, Su Geçirmez Lamba.

İlgili terimler

Kokpit Aydınlatması

Kokpit aydınlatması , teknenin kokpit bölümünde hareket, oturma ve ekipman kullanımı için yerleştirilen lambaların bütünüdür. Kokpit aydınlatması, gece güvenli hareket sağlar. Kokpit Aydınlatması Nedir? Kokpit, gece seyirde dümencinin ve mürettebatın bulunduğu bölümdür. Bu bölümde basamaklar, halatlar ve kumandalar bulunur. Kokpit aydınlatması bu elemanların görülmesini sağlar. Aynı zamanda dümencinin gece görüşünü korumalıdır. Kokpit Aydınlatması Türleri Tür Konum Görevi Basamak lambası Merdiven basamakları Düşmeyi önler Ayak altı lambası Oturma yerlerinin altı Zemini aydınlatır Tavan lambası Bimini veya hardtop altı Genel aydınlatma Pusula aydınlatması Pusula gövdesi Pusula kartını okunur kılar Gösterge aydınlatması Seyir cihazları Ekranları okunur kılar LED şerit Kenar ve oturma altları Dolaylı aydınlatma Kırmızı Işık Kullanımı İnsan gözü karanlığa uyum sağlamak için zamana ihtiyaç duyar. Parlak beyaz ışık bu uyumu bozar. Kırmızı ışık, gözün karanlık uyumunu daha az etkiler. Bu nedenle seyir sırasında kokpit ve gösterge aydınlatmasında kırmızı ışık tercih edilir. Birçok kokpit lambası beyaz ve kırmızı mod içerir. Seyir Güvenliği Kokpit ışıkları, teknenin dışından seyir feneri gibi görünmemelidir. Işık aşağı yönlendirilir. Gece seyrinde parlaklık en düşük düzeyde tutulur. Elektronik ekranlar gece moduna alınır. Seçim Ölçütleri Lambanın IP sınıfını kontrol edin. Kokpit, yağmur ve dalga suyuna açıktır. Gövde malzemesinin UV ve tuza dayanıklı olduğunu doğrulayın. Kırmızı ve beyaz mod seçeneğini değerlendirin. Gömme veya yüzey montaj tercihini belirleyin. Kısılabilir model seçin. Montaj Basamak lambaları basamak yüzeyinin altına gömülür. Kablo geçişleri sızdırmaz yapılır. Lambalar ayrı bir devreyle kontrol edilir. Karartma (dimmer) sistemi eklenebilir. Sık Sorulan Sorular Kokpit lambası seyir fenerlerini etkiler mi? Parlak ve yukarı yönlü ışık, teknenin fenerlerinin okunmasını zorlaştırabilir. Mavi ışık kokpitte kullanılabilir mi? Mavi ışık gece görüşünü kırmızıdan fazla etkiler. Seyirde kırmızı tercih edilir. Kokpit lambası güneş enerjisiyle çalışabilir mi? Bazı küçük modeller dahili güneş paneliyle çalışır. Ana aydınlatma için tekne sistemi kullanılır. İlgili Terimler Güverte Lambası, Kamara Aydınlatması, LED Şerit, Kokpit, Tekne Aydınlatması, Harita Lambası.

Marin LED

Marin LED , deniz ortamında kullanılmak üzere üretilen ışık yayan diyot (LED) aydınlatma ürünlerinin genel adıdır. Marin LED'ler, tekne elektrik sistemine ve deniz koşullarına uygun tasarlanır. Marin LED Nedir? LED, yarı iletken bir malzemeden akım geçtiğinde ışık yayan bir elektronik bileşendir. LED, ısıtılan bir tel yerine doğrudan ışık üretir. Bu nedenle enerji tüketimi düşüktür. Marin LED ürünleri, LED'leri neme, tuza ve titreşime karşı koruyan gövdeler ve sürücülerle birleştirir. Marin LED'in Bölümleri Bölüm Görevi LED yongası Işığı üretir Sürücü Akımı düzenler Isı dağıtıcı LED ısısını gövdeye aktarır Lens veya difüzör Işığı yönlendirir veya yayar Sızdırmaz gövde Nem ve tuza karşı korur Sürücünün Önemi LED, sabit akımla çalışmalıdır. Akü gerilimi ise 11 V ile 14,5 V arasında değişir. Sürücü, bu gerilim değişiminde LED akımını sabit tutar. Sürücüsüz veya basit dirençli LED'ler gerilim yükseldiğinde aşırı akım çeker ve erken bozulur. Akkor Lambalarla Karşılaştırma Özellik Marin LED Akkor ve Halojen Verim Yüksek Düşük Isı Az Fazla Ömür Uzun Kısa Titreşim dayanımı Yüksek Düşük Anında tam parlaklık Evet Evet Renk seçenekleri Doğrudan renkli LED Renkli lens gerekir Elektromanyetik Uyumluluk Anahtarlamalı sürücüler, radyo frekansında parazit üretebilir. Bu parazit VHF telsizde cızırtıya, AIS'te sinyal kaybına yol açabilir. Marin LED'ler bu açıdan test edilir. Avrupa Birliği'nde EMC şartları 2014/30/EU Direktifi ile belirlenir. Isı Yönetimi LED'ler az ısı üretir, ancak bu ısı küçük bir yongada yoğunlaşır. Isı dağıtılmazsa LED'in ömrü kısalır ve rengi değişir. Marin LED gövdeleri, ısıyı dağıtacak şekilde alüminyum veya metal parçalar içerir. Kullanım Alanları Seyir fenerleri Kamara ve kokpit lambaları Güverte ve sualtı lambaları LED şeritler Projektörler Sık Sorulan Sorular LED ampul eski fenere takılabilir mi? Takılabilir, ancak seyir fenerlerinde onaylı ışık dağılımı bozulabilir. LED neden zamanla sönükleşir? Isı ve zaman, LED yongasının ışık çıkışını azaltır. Kaliteli ısı yönetimi bu süreci yavaşlatır. LED'ler akü gerilimi düşükken çalışır mı? Sürücü aralığı içinde çalışır. Aralığın altında söner veya titreyebilir. İlgili Terimler LED Şerit, LED Seyir Feneri, Marin Aydınlatma, Tekne Aydınlatması, Su Geçirmez Lamba, Sualtı Lambası.

Projektör

Projektör , ışığı dar bir ışın hâlinde toplayarak uzak mesafeyi aydınlatan güçlü lambadır. Teknelerde projektör, gece seyir, yanaşma ve arama için kullanılır. Projektör Nedir? Projektör, ışık kaynağı ve yansıtıcı veya mercekten oluşur. Yansıtıcı, ışığı dar bir koni içinde toplar. Bu sayede ışık uzak mesafeye ulaşır. Projektörün ışığı, şamandıraları, iskeleleri ve yüzen cisimleri görünür kılar. Projektör Türleri Tür Özellik Sabit projektör Tek yöne bakar, el ile ayarlanır Uzaktan kumandalı projektör Motorla döner ve eğilir El projektörü Taşınabilir, şarjlı veya kablolu Yayıcı ışıklı projektör Geniş alanı aydınlatır Kızılötesi veya termal kameralı sistem Görünür ışık kullanmadan algılama yapar Işık Kaynakları Kaynak Özellik Halojen Sarımsı ışık, yüksek tüketim Ksenon (HID) Yüksek parlaklık, ısınma süresi gerekir LED Düşük tüketim, anlık yanma, uzun ömür Teknik Değerler Değer Anlamı Işık akısı Toplam ışık miktarı (lümen) Işık şiddeti Işının merkezindeki yoğunluk (kandela) Işın açısı Işık konisinin genişliği Menzil Işının etkili ulaştığı mesafe Dar ışın açısı uzun menzil, geniş açı yakın alan aydınlatması sağlar. Kullanım Alanları Gece liman ve kanal girişi Şamandıra ve işaret arama Yanaşma ve demirleme Denize adam düştü durumunda arama Yüzen cisimleri tespit etme Kullanım Kuralları Işığı diğer teknelerin kaptan köşküne yöneltmeyin. Kısa süreli ve amaca yönelik kullanın. Kendi teknenizin seyir fenerlerini kapatacak şekilde kullanmayın. Sisli havada ışığın geri yansıyabileceğini dikkate alın. Projektör ışığı diğer kaptanları kamaştırabilir. Bu durum çatışma riskini artırır. Seçim Ölçütleri Teknenin hızına ve kullanım alanına göre menzili belirleyin. Montaj yerini belirleyin: hardtop, radar direği veya baş. Kumanda türünü seçin. Akım tüketimini akü kapasitesine göre değerlendirin. Sık Sorulan Sorular Projektör ile arama projektörü aynı şey midir? Arama projektörü, projektörün dönebilen ve uzak menzilli türüdür. Projektör seyir feneri yerine kullanılabilir mi? Hayır. Seyir fenerleri ayrı yasal şartlara tabidir. LED projektör ne avantaj sağlar? Anında yanar, az enerji tüketir ve titreşime dayanıklıdır. İlgili Terimler Arama Projektörü, Güverte Lambası, Tekne Aydınlatması, Marin LED, Denize Adam Düştü, Su Geçirmez Lamba.

Silyon Feneri

Silyon feneri , motorla seyreden teknenin direği veya üst yapısı üzerinde bulunan ve ileriye doğru ışık veren beyaz seyir feneridir. İngilizcede bu fenere "masthead light" denir. Silyon Feneri Nedir? Silyon feneri, teknenin makine gücüyle seyrettiğini gösterir. Fener, teknenin merkez hattı üzerinde ve borda fenerlerinden yüksekte yer alır. Işık tam önden başlayarak her iki yana belirli bir açıyla yayılır. Arkadan bakan gözlemci silyon fenerini göremez. COLREG Şartları Özellik Değer Renk Beyaz Görünürlük açısı 225° Yönü Tam baştan her iki yana kirişin 22,5° gerisine kadar Kaynak kural COLREG 1972 Kural 21 Görünürlük Mesafesi COLREG 1972 Kural 22'ye göre: Tekne Boyu Asgari Mesafe 12 m'den kısa 2 deniz mili 12–20 m 3 deniz mili 20–50 m 5 deniz mili 50 m ve üzeri 6 deniz mili Kullanım Kuralları Seyirdeki her motorlu tekne silyon feneri gösterir. Boyu 50 metre ve üzeri teknelerde ikinci bir silyon feneri daha arkada ve yüksekte gösterilir. Yelkenli yelkenle seyrederken silyon feneri yakmaz. Yelkenli motorla seyrederken silyon feneri yakar. Yelkenlilerde Silyon Feneri Yelkenlilerde silyon feneri direğin ön yüzüne, güvertenin üzerinde belirli bir yüksekliğe monte edilir. Fener, borda fenerlerinin yukarısında kalmalıdır. Bazı yelkenlilerde silyon feneri ile güverte lambası tek gövdede birleştirilir. Yelken seyrinde yalnızca güverte lambası kullanılır. 12 Metreden Kısa Motorlu Tekneler COLREG 1972 Kural 23, 12 metreden kısa motorlu teknelere esneklik tanır. Bu tekneler silyon ve pupa feneri yerine tek bir her yönden görünür beyaz fener ile borda fenerlerini kullanabilir. Yükseklik Silyon fenerinin yüksekliği COLREG 1972 Ek I'de tanımlanır. Yükseklik, teknenin boyuna göre değişir. Fener, üst yapı veya donanım tarafından engellenmeyecek bir konumda olmalıdır. Sık Sorulan Sorular Silyon feneri ile demir feneri aynı lamba olabilir mi? Hayır. Silyon feneri 225 derece, demir feneri 360 derece görülür. Yelkenlide silyon feneri yanmıyorsa ne anlaşılır? Tekne yalnızca borda ve pupa fenerleri gösteriyorsa yelkenle seyrediyor olarak değerlendirilir. Silyon feneri bimini nedeniyle görünmüyorsa ne yapılır? Fener daha yükseğe taşınır veya engel kaldırılır. İlgili Terimler Seyir Feneri, Her Yönden Görünür Fener, Demir Feneri, Sancak Feneri, Motorlu Tekne, Yelkenli Tekne.

Tüm terimlere dön