Denizcilik sözlüğü

Epoksi Reçine

Tanım

Epoksi reçine, sertleştirici ile karıştırıldığında kimyasal tepkimeyle sertleşen termoset bir polimerdir. Teknelerde laminasyon, yapıştırma, dolgu ve kaplama işlerinde kullanılır.

Epoksi Reçine Nedir?

Epoksi reçine, sıvı halde bulunur. Sertleştirici eklendiğinde moleküller arasında çapraz bağlar oluşur. Bu süreç sonunda reçine katı ve dayanıklı bir malzemeye dönüşür. Tepkime ısı açığa çıkarır. Sertleşmiş epoksi yeniden eritilemez.

Teknede Kullanım Alanları

Alan	Örnek
Laminasyon	Cam elyaf veya karbon elyaf ile kompozit üretimi
Yapıştırma	Donanım parçalarının montajı
Dolgu	Delik ve hasar onarımı
Kaplama	Ahşabı su emişine karşı koruma
Bariyer	Ozmoz onarımında su bariyeri
Ahşap-epoksi yapım	Kontrplak teknelerin üretimi

Sertleştirici Türleri

Tür	Özellik
Hızlı sertleştirici	Kısa çalışma süresi, soğuk havaya uygun
Yavaş sertleştirici	Uzun çalışma süresi, sıcak havaya uygun
Ekstra yavaş sertleştirici	Büyük yüzeyler ve sıcak iklim
Şeffaf kaplama sertleştiricisi	Ahşap üzerinde şeffaf kaplama

Karışım oranı reçine üreticisine göre değişir. Oran, kesin ölçülerek uygulanır.

Polyester Reçineden Farkı

Özellik	Epoksi	Polyester
Yapışma	Çok yüksek	Orta
Su geçirgenliği	Düşük	Daha yüksek
Büzülme	Düşük	Daha yüksek
Maliyet	Yüksek	Düşük
Karışım oranı	Kesin oran	Küçük oranda katalizör

Epoksi, polyester üzerine iyi yapışır. Polyester, sertleşmiş epoksi üzerine iyi yapışmaz.

Dolgu Katkıları

Epoksiye toz katkılar eklenerek macun kıvamı elde edilir:

Kolloidal silika: Yapıştırma ve dolgu kıvamı
Mikrobalon: Hafif ve zımparalanabilir dolgu
Öğütülmüş elyaf: Yüksek dayanımlı dolgu
Ağaç tozu: Ahşap renginde dolgu

Amin Kusması

Bazı epoksiler sertleşirken yüzeyde mumsu bir tabaka oluşturur. Bu tabakaya "amin kusması" denir. Yeni kat uygulamadan önce bu tabaka suyla yıkanır ve zımparalanır.

Güvenlik

Epoksi deriyle temasta hassasiyet yapabilir.
Nitril eldiven ve koruyucu gözlük kullanılır.
Zımpara tozu için toz maskesi takılır.
Çalışma alanı havalandırılır.

Sık Sorulan Sorular

Epoksi UV ışınına dayanıklı mıdır?

Hayır. UV ışınında sararır ve bozulur. Üstü boya veya vernikle korunur.

Epoksi soğukta sertleşir mi?

Düşük sıcaklıkta sertleşme yavaşlar veya durur.

Karışım oranı yanlış olursa ne olur?

Epoksi tam sertleşmez. Yüzey yumuşak veya yapışkan kalır.

İlgili Terimler

Polyester Reçine, Epoksi Astar, Fiberglas, Jelkot Tamiri, Ozmoz, Tekne Ozmozu.

İlgili terimler

Epoksi Astar

Epoksi astar , epoksi reçine ve sertleştiriciden oluşan iki bileşenli astar boyadır. Teknelerde su hattı altında su bariyeri oluşturmak ve metal yüzeyleri korozyondan korumak için kullanılır. Epoksi Astar Nedir? Epoksi astar, karıştırıldıktan sonra kimyasal tepkimeyle sertleşir. Sertleşen film, su geçirgenliği düşük ve yapışması yüksek bir katman oluşturur. Bu özellikler, epoksi astarı su altındaki yüzeyler için uygun hale getirir. Epoksi astar, antifouling boyanın altında bir koruma sistemi olarak uygulanır. Kullanım Alanları Alan Görevi Fiberglas su hattı altı Ozmoza karşı su bariyeri Çelik gövde Korozyona karşı koruma Alüminyum gövde Yapışma ve korozyon koruması Kurşun veya döküm salma Yapışma ve koruma Ozmoz onarımı Kurutulan gövdeye bariyer Ahşap gövde Su emişini azaltma Bileşenler Bileşen Görevi Baz (A bileşeni) Epoksi reçine ve pigment Sertleştirici (B bileşeni) Kimyasal tepkimeyi başlatır Karışım oranı, ağırlık veya hacim olarak teknik föyde verilir. Yanlış oran, filmin tam sertleşmesini engeller. Kap Ömrü Kap ömrü, karışımın uygulanabilir kaldığı süredir. Sıcak havada kap ömrü kısalır. Bu nedenle yalnızca kap ömrü içinde kullanılacak miktar karıştırılır. Film Kalınlığı Bariyer etkisi, toplam kuru film kalınlığına bağlıdır. Ozmoz koruması için üreticiler belirli bir toplam kalınlık önerir. Bu kalınlık birden fazla katla sağlanır. Islak film kalınlığı tarağı, uygulama sırasında kalınlığı ölçmeyi sağlar. Uygulama Adımları Yüzeyi yağdan arındırın. Yüzeyi zımparalayın ve tozunu alın. Bileşenleri doğru oranda karıştırın. Ürünün gerektirdiği indüksiyon süresini bekleyin. İlk katı uygulayın. Katlar arası bekleme süresine uyarak sonraki katları uygulayın. Antifouling boyayı belirtilen süre aralığında uygulayın. UV Hassasiyeti Epoksi, UV ışınında tebeşirleşir ve bozulur. Bu nedenle güneş alan yüzeylerde epoksinin üstü poliüretan veya başka bir uygun boya ile kaplanır. Uygulama Koşulları Hava ve yüzey sıcaklığı teknik föydeki aralıkta olmalıdır. Yüzey sıcaklığı çiy noktasının en az 3 °C üzerinde olmalıdır. Yüksek nem, sertleşmeyi olumsuz etkiler. Sık Sorulan Sorular Epoksi astar tek kat yeterli midir? Bariyer için genellikle birden fazla kat gerekir. Epoksi astar üstüne doğrudan antifouling sürülür mü? Üreticinin belirttiği bekleme aralığında sürülür. Aralık aşılırsa ara işlem gerekir. İlgili Terimler Astar Boya, Epoksi Reçine, Ozmoz, Tekne Ozmozu, Antifouling Boya, Tekne Boyası.

Fiberglas

Fiberglas , cam elyafın polyester, vinilester veya epoksi reçine ile birleştirilmesiyle elde edilen kompozit malzemedir. Teknik adı "cam elyaf takviyeli plastik" (CTP) veya İngilizcede GRP (Glass Reinforced Plastic) olarak geçer. Fiberglas Nedir? Cam elyaf, eritilmiş camın ince liflere çekilmesiyle üretilir. Lifler çekme kuvvetine dayanır. Reçine, lifleri bir arada tutar ve yükü lifler arasında dağıtır. İki malzeme birlikte hafif, dayanıklı ve korozyona uğramayan bir yapı oluşturur. Günümüzde gezi teknelerinin büyük bölümü fiberglastan üretilir. Cam Elyaf Türleri Tür Özellik Keçe (CSM) Rastgele yönlü kısa lifler, kolay şekil alır Dokuma (woven roving) Kalın lifler dokunmuş, yüksek dayanım Çok eksenli kumaş Farklı yönlerde dikilmiş lifler Tek yönlü kumaş Lifler tek yönde, belirli yük yolları için Yüzey tülü İnce, yüzey kalitesi için Üretim Yöntemleri Yöntem Açıklama El yatırması Elyaf kalıba serilir ve reçine rulo ile emdirilir Püskürtme Kesilmiş elyaf ve reçine birlikte püskürtülür Vakum infüzyon Reçine, vakumla kuru elyafın içine çekilir RTM Kapalı kalıba basınçla reçine enjekte edilir Vakum infüzyon, reçine oranını azaltır ve daha hafif laminat üretir. Sandviç Yapı Sandviç yapıda iki fiberglas katmanı arasına hafif bir çekirdek yerleştirilir. Bu yapı, ağırlığı artırmadan sertliği yükseltir. Çekirdek Malzemesi Özellik PVC köpük Su emişi düşük, yaygın Balsa Yüksek basma dayanımı, ıslanırsa çürüyebilir PET köpük Geri dönüştürülebilir Petek yapı Çok hafif Laminat Katmanları Jelkot (dış yüzey) Yüzey tülü veya bariyer katmanı Yapısal elyaf katmanları Çekirdek (sandviç yapıda) İç yapısal katmanlar Avantajlar ve Sınırlamalar Avantaj Sınırlama Korozyona uğramaz Ozmoz riski Kalıpla seri üretim UV ile jelkot yıpranması Onarımı mümkündür Çekirdeğe su girebilir Sık Sorulan Sorular Fiberglas tekne ne kadar dayanır? Ömür, üretim kalitesine ve bakıma bağlıdır. Fiberglas onarımı zor mudur? Küçük onarımlar uygun malzemeyle yapılabilir. Yapısal onarımlar uzmanlık gerektirir. Balsa çekirdeğe su girerse ne olur? Balsa çürüyebilir ve laminattan ayrılabilir. Islak bölge açılarak onarılır. Fiberglas gövde kaplama gerektirir mi? Su hattı altı antifouling ile korunur. İlgili Terimler Jelkot, Polyester Reçine, Epoksi Reçine, Ozmoz, Jelkot Tamiri, Tekne Bakımı.

Jelkot Tamiri

Jelkot tamiri , fiberglas teknenin dış yüzeyindeki jelkot katmanında oluşan çizik, çatlak, oyuk ve kırıkların onarılmasıdır. Onarımın amacı, yüzeyin su geçirmezliğini ve görünümünü geri kazandırmaktır. Jelkot Tamiri Nedir? Jelkot, darbe, sürtünme ve esneme sonucu hasar görür. Hasar yalnızca jelkotu etkiliyorsa yüzeysel onarım yeterlidir. Hasar laminata ulaşmışsa önce fiberglas onarımı yapılır. Jelkot tamiri, hasarlı bölgenin temizlenmesi, doldurulması ve yüzeyin parlatılması adımlarından oluşur. Hasar Türleri ve Yaklaşım Hasar Onarım Yaklaşımı Yüzeysel çizik Pasta ve cila Derin çizik Jelkot dolgusu ve zımpara Örümcek ağı çatlak Çatlak açılır ve doldurulur Oyuk Dolgu, jelkot ve zımpara Laminata ulaşan kırık Fiberglas onarımı ve jelkot Malzemeler Malzeme Görevi Jelkot onarım macunu Dolgu Sıvı jelkot Son kat Katalizör (MEKP) Sertleştirme Renk pigmenti Renk eşleştirme Hava kesici (PVA veya film) Yüzeyin sertleşmesini sağlar Su zımparası Düzeltme Pasta ve cila Parlatma Onarım Adımları Hasarlı bölgeyi aseton ile temizleyin. Çatlakları V biçiminde açın. Kenarları pürüzlendirin. Renk eşleştirmesini küçük bir örnekle yapın. Jelkotu katalizörle karıştırıp boşluğu hafif fazla doldurun. Yüzeyi film veya PVA ile kapatın. Sertleşmeden sonra yüzeyi kaba zımparadan inceye doğru zımparalayın. Pasta ve cila ile parlatın. Renk Eşleştirme Eski jelkot, UV etkisiyle rengini değiştirir. Fabrika rengi, mevcut yüzeyle birebir uyuşmayabilir. Pigment küçük miktarlarla eklenir. Örnek, sertleştikten sonra karşılaştırılır. Sertleşen jelkotun rengi hafif değişebilir. Zımpara Sırası Aşama Amaç Kaba kum Fazla malzemeyi alır Orta kum Yüzeyi düzeltir İnce kum Çizikleri inceltir Çok ince kum Pastaya hazırlar Su zımparası ısınmayı önler ve tozu azaltır. Örümcek Ağı Çatlaklar Bu çatlaklar genellikle esneme noktalarında oluşur. Neden giderilmeden yapılan onarımda çatlak tekrar ortaya çıkabilir. Gerekirse alttan takviye yapılır. Sık Sorulan Sorular Jelkot tamiri tekne suda iken yapılabilir mi? Su hattı üstündeki küçük onarımlar yapılabilir. Neden onarım bölgesi yapışkan kalır? Polyester jelkot havayla temasta yüzeyde tam sertleşmez. İlgili Terimler Jelkot, Fiberglas, Polyester Reçine, Epoksi Reçine, Tekne Cilası, Tekne Bakımı.

Ozmoz

Ozmoz , suyun yarı geçirgen bir zardan, çözünmüş madde derişimi düşük taraftan derişimi yüksek tarafa doğru geçmesidir. Ozmoz, fizikokimyanın temel kavramlarından biridir. Ozmoz Nedir? Yarı geçirgen zar, su moleküllerini geçirir ancak çözünmüş maddeleri tutar. Zarın iki tarafında farklı derişimde çözeltiler varsa su, derişimi eşitlemeye çalışır. Bu nedenle su, seyreltik taraftan derişik tarafa akar. Akış, iki taraf arasında bir basınç farkı oluşturur. Temel Kavramlar Kavram Tanım Yarı geçirgen zar Yalnızca bazı molekülleri geçiren tabaka Çözücü Çözünen maddeyi taşıyan sıvı, genellikle su Çözünen madde Tuz, şeker gibi çözünmüş maddeler Ozmotik basınç Ozmotik akışı durdurmak için gereken basınç Ozmotik Basınç Ozmotik basınç, çözeltideki çözünmüş madde derişimiyle artar. Seyreltik çözeltiler için van 't Hoff denklemi kullanılır: π = i · M · R · T Simge Anlamı π Ozmotik basınç i van 't Hoff faktörü M Molar derişim R Gaz sabiti T Mutlak sıcaklık (kelvin) Deniz suyunun ozmotik basıncı yaklaşık 25–28 bar düzeyindedir. Ters Ozmoz Ters ozmozda derişik tarafa, ozmotik basıncın üzerinde basınç uygulanır. Bu durumda su, derişik taraftan seyreltik tarafa geçer. Teknelerde kullanılan su yapıcılar bu ilkeyle çalışır. Doğadaki Örnekler Bitki kökleri topraktaki suyu ozmozla alır. Hücre zarları su dengesini ozmozla sağlar. Tuzlu suya konan sebzeler su kaybeder. Fiberglas Teknelerde Ozmoz Tekne sahipleri arasında "ozmoz" terimi, fiberglas gövdede su altında oluşan kabarcıkları ifade eder. Bu olayda jelkot, yarı geçirgen zar gibi davranır. Laminat içindeki çözünebilir maddeler derişik bir sıvı oluşturur. Su, jelkottan bu sıvıya doğru geçer ve kabarcık oluşur. Sık Sorulan Sorular Ozmoz ile difüzyon arasındaki fark nedir? Difüzyon, maddelerin genel yayılmasıdır. Ozmoz, suyun yarı geçirgen zardan geçişidir. Ozmotik basınç sıcaklıkla değişir mi? Evet. Denklemde mutlak sıcaklık doğrudan yer alır. Ozmoz yalnızca suyla mı gerçekleşir? Ozmoz, herhangi bir çözücüyle gerçekleşebilir. En yaygın örnek sudur. Ozmoz nerede kullanılır? Su arıtmada, gıda işlemede ve tıpta kullanılır. İlgili Terimler Tekne Ozmozu, Watermaker, Su Yapıcı, Deniz Suyunu Tatlı Suya Çevirme, Jelkot, Fiberglas.

Tüm terimlere dön