Seyir feneri, teknenin gece ve kısıtlı görüşte konumunu, yönünü ve durumunu diğer teknelere bildiren yasal fenerdir. Seyir fenerlerinin özelliklerini COLREG 1972 belirler.
Seyir Feneri Nedir?
COLREG 1972, Uluslararası Denizde Çatışmayı Önleme Kuralları'dır. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından yönetilir. Kurallar, fenerlerin renklerini, görünürlük açılarını, mesafelerini ve konumlarını tanımlar. Fenerler gün batımından gün doğumuna kadar ve kısıtlı görüşte gösterilir.
Seyir Feneri Türleri
| Fener | Renk | Görünürlük Açısı | Konum |
|---|---|---|---|
| Silyon feneri | Beyaz | 225° | Direk üzerinde, ileriye bakar |
| Sancak feneri | Yeşil | 112,5° | Sağ borda |
| İskele feneri | Kırmızı | 112,5° | Sol borda |
| Pupa feneri | Beyaz | 135° | Kıç |
| Her yönden görünür fener | Beyaz veya renkli | 360° | Duruma göre |
Açılar COLREG 1972 Kural 21'de tanımlanır.
Görünürlük Mesafeleri
COLREG 1972 Kural 22, fenerlerin asgari görünürlük mesafelerini tekne boyuna göre belirler.
| Fener | 12 m'den kısa | 12–20 m | 20–50 m |
|---|---|---|---|
| Silyon feneri | 2 deniz mili | 3 deniz mili | 5 deniz mili |
| Borda fenerleri | 1 deniz mili | 2 deniz mili | 2 deniz mili |
| Pupa feneri | 2 deniz mili | 2 deniz mili | 2 deniz mili |
Tekne Türüne Göre Fener Düzeni
- Seyirdeki motorlu tekne (Kural 23): Silyon, borda ve pupa fenerleri.
- 12 m'den kısa motorlu tekne: Silyon ve pupa yerine tek her yönden görünür beyaz fener ile borda fenerleri.
- Seyirdeki yelkenli (Kural 25): Borda ve pupa fenerleri. Silyon feneri yakılmaz.
- 20 m'den kısa yelkenli: Bu fenerler direk tepesinde tek bir üç renkli fenerde birleştirilebilir.
- Demirdeki tekne (Kural 30): Her yönden görünür beyaz demir feneri.
Fenerlerin Okunması
Gece görülen fenerler, diğer teknenin yönünü gösterir. Örnek: Yalnızca kırmızı fener görülüyorsa teknenin iskele tarafı gözlemciye dönüktür. Kırmızı ve yeşil birlikte görülüyorsa tekne gözlemciye doğru gelmektedir.
Onaylı Fener
Fenerlerin COLREG şartlarını karşıladığını gösteren onay işaretleri bulunur. Avrupa Birliği'nde gemiler için 2014/90/EU Deniz Teçhizatı Direktifi geçerlidir. Gezi teknelerinde onaylı ve görünürlük mesafesi belirtilmiş fenerler tercih edilir.
Sık Sorulan Sorular
Yelkenli motorla seyrederken hangi fenerleri yakar?
Motorlu tekne sayılır ve silyon feneri yakar.
Fener ampulü yandığında ne yapılır?
Teknede yedek ampul veya yedek fener bulundurulur. Fenersiz seyir yasal ve güvenlik riski oluşturur.
Fenerler gündüz yakılır mı?
Sis gibi kısıtlı görüş koşullarında gündüz de yakılır.
İlgili Terimler
Sancak Feneri, İskele Feneri, Pupa Feneri, Silyon Feneri, Demir Feneri, Her Yönden Görünür Fener.