Denizcilik sözlüğü

Su Hattı Boyu

Tanım

Su hattı boyu, teknenin su hattı üzerindeki en ön ve en arka noktaları arasındaki yatay mesafedir. Su hattı boyunun kısaltması LWL'dir.

Su Hattı Boyu Nedir?

LWL, İngilizce "Length Waterline" ifadesinin kısaltmasıdır. Su hattı boyu, teknenin suyla temas eden bölümünün uzunluğunu gösterir. Değer, teknenin yüküne göre değişir. Üreticiler genellikle tasarım yükündeki değeri verir.

Su Hattı Boyu ve Toplam Boy Farkı

Ölçü	Kapsamı
Toplam boy (LOA)	Tüm çıkıntılar dahil en uç noktalar
Gövde boyu (LH)	Sökülebilir parçalar hariç gövde uçları
Su hattı boyu (LWL)	Yalnızca su hattı üzerindeki uçlar

Su hattı boyu, çoğu teknede toplam boydan kısadır. Eğimli bodoslama ve aynalık bu farkı oluşturur.

Gövde Hızı

Deplasman gövdeli tekne ilerlerken bir dalga sistemi oluşturur. Dalganın boyu su hattı boyuna eşitlendiğinde tekne kendi dalgasının içinde kalır. Bu noktadaki hıza gövde hızı denir.

Yaklaşık formül: Gövde hızı (knot) ≈ 1,34 × √LWL (feet)

Gövde Hızı Hesap Örnekleri

Su Hattı Boyu	Yaklaşık Gövde Hızı
16 ft (4,9 m)	5,4 knot
25 ft (7,6 m)	6,7 knot
36 ft (11,0 m)	8,0 knot
49 ft (14,9 m)	9,4 knot

Kızaklayan gövdeler bu sınırı aşar. Gövde suyun üstüne çıktığında dalga sisteminden kurtulur.

Su Hattı Boyunu Etkileyen Etkenler

Yük: Tekne battıkça su hattı uzayabilir.
Yatma açısı: Yelkenli yattığında bazı gövdelerde su hattı uzar.
Trim: Baş veya kıçtan batma su hattı boyunu değiştirir.
Gövde şekli: Dik bodoslama ve dik aynalık, su hattı boyunu toplam boya yaklaştırır.

Kullanım Alanları

Deplasman teknelerinde hız tahmini
Deplasman/boy oranı hesabı
Yarış yelkenlilerinde handikap hesabı
Gövde direnci hesapları

Sık Sorulan Sorular

Uzun su hattı neden hız avantajı sağlar?

Gövde hızı su hattı boyunun karekökü ile artar. Bu nedenle aynı tipteki iki deplasman teknesinden su hattı uzun olanın teorik hız sınırı daha yüksektir.

Gövde hızı kesin bir sınır mıdır?

Hayır. Formül yaklaşık bir değer verir. Hafif ve dar gövdeli tekneler bu değeri bir miktar aşabilir.

Su hattı boyu nasıl ölçülür?

Tekne suda iken baş ve kıçta su yüzeyinin gövdeye değdiği noktalar işaretlenir. İki nokta arasındaki yatay mesafe ölçülür.

İlgili Terimler

Tekne Boyu, Su Hattı, Deplasman, Tekne Gövdesi, Baş Bodoslama, Tekne Eni.

İlgili terimler

Baş Bodoslama

Baş bodoslama , teknenin baş ucunda bordaların birleştiği dikey veya eğimli yapı elemanıdır. Baş bodoslama, teknenin en ön kenarını oluşturur. Baş Bodoslama Nedir? Baş bodoslama, omurganın baş ucundan yukarı doğru yükselir. Ahşap teknelerde bodoslama, omurgaya geçme ve cıvatalarla bağlanan ayrı bir parçadır. Fiber teknelerde bodoslama, iki bordanın kalıpta birleştiği kalınlaştırılmış kenardır. İngilizcede bu elemana "stem" denir. Baş Bodoslamanın Görevleri Görev Açıklama Yapısal birleşim İki bordayı ön uçta birleştirir Su yarma Suyu iki yana ayırarak ilerlemeyi kolaylaştırır Darbe karşılama Çarpışma ve yüzen cisimlere karşı ilk teması alır Donanım taşıma Çapa makarası ve baş ıstralyası bağlantısını taşır Baş Bodoslama Şekilleri Dik bodoslama: Su hattına yaklaşık dik açıyla iner. Su hattı boyunu artırır. Eğimli bodoslama: Öne doğru yatıktır. Dalgada güverteye gelen suyu azaltır. Kaşık bodoslama: Kavisli bir eğriyle omurgaya bağlanır. Ters bodoslama: Su hattından yukarı doğru geriye eğimlidir. Klipper bodoslama: İçbükey kavisle öne uzanır. Geleneksel yelkenlilerde görülür. Bodoslama Eğimi Bodoslamanın düşeyle yaptığı açıya bodoslama eğimi denir. Eğim, toplam boy ile su hattı boyu arasındaki farkı etkiler. Örnek: Eğimli bodoslamalı bir teknede toplam boy, su hattı boyundan belirgin biçimde uzundur. Bodoslama Koruması Bodoslama, karaya oturma ve yanaşma sırasında hasar görebilir. Koruma için şu yöntemler kullanılır: Paslanmaz bodoslama şeridi: Bodoslamanın ön yüzüne vidalanan metal şerittir. Omurga koruyucu bant: Kendinden yapışkanlı polimer banttır. Ahşap teknelerde bakır veya pirinç kaplama: Geleneksel koruma yöntemidir. Hasar Kontrolü Bodoslamada şu belirtiler kontrol edilir: Jelkotta çatlak veya dökülme Ahşapta çürüme veya ayrılma Bağlantı cıvatalarında korozyon Bodoslama ile gövde birleşim yerinde sızıntı Sık Sorulan Sorular Baş bodoslama ile baş arasındaki fark nedir? Baş, teknenin ön bölümünün tamamıdır. Baş bodoslama, bu bölümün en öndeki yapı elemanıdır. Baş bodoslama hasarı nasıl onarılır? Fiber teknelerde hasarlı laminat temizlenir. Bölge yeni cam elyaf ve reçineyle laminlenir. Son katta jelkot uygulanır. Bodoslama şekli hızı etkiler mi? Bodoslama şekli su hattı boyunu etkiler. Deplasman teknelerinde su hattı boyu, gövde hızını belirleyen etkenlerden biridir. İlgili Terimler Baş, Kıç Bodoslama, Tekne Omurgası, Çapa Makarası, Su Hattı Boyu, Tekne Gövdesi.

Deplasman

Deplasman , yüzen bir teknenin yerinden çıkardığı suyun kütlesidir. Yüzen bir teknenin deplasmanı, teknenin toplam kütlesine eşittir. Deplasman Nedir? Arşimet prensibi deplasmanı açıklar. Sıvıya batırılan bir cisme, yerinden çıkardığı sıvının ağırlığı kadar kaldırma kuvveti etki eder. Tekne, kendi ağırlığına eşit miktarda suyu yerinden çıkarınca yüzer. İngilizcede bu değere "displacement" denir. Deplasman genellikle ton veya kilogram cinsinden ifade edilir. Deplasman Türleri Tür Tanım Boş deplasman Tekne, sabit donanımıyla yük olmadan yüzerken Yüklü deplasman Tekne, yakıt, su, kişi ve kumanyayla tam yüklüyken Hacimsel deplasman Yerinden çıkan suyun hacmi (m³) ISO 8666 Kütle Tanımları ISO 8666 standardı, küçük teknelerde kütle durumlarını tanımlar: mLCC (Boş tekne kütlesi): Teknenin standart donanımıyla, yük olmadan kütlesi. mLDC (Yüklü deplasman kütlesi): Azami yükle birlikte kütle. mMO (Azami yük): Boş tekne ile tam yüklü tekne arasındaki kütle farkı. Üreticiler bu değerleri teknik belgede ve CE plakasında verir. Hacimsel Deplasman Hesabı Hacimsel deplasman, kütlenin suyun yoğunluğuna bölünmesiyle bulunur. Örnek: 5.000 kg kütleli bir tekne deniz suyunda yüzüyor. Deniz suyunun yoğunluğu yaklaşık 1.025 kg/m³'tür. Hacimsel deplasman = 5.000 ÷ 1.025 ≈ 4,88 m³ olur. Aynı tekne tatlı suda yaklaşık 5,0 m³ su yerinden çıkarır. Bu nedenle tatlı suda biraz daha derine batar. Deplasman/Boy Oranı Deplasman/boy oranı, teknenin boyuna göre ne kadar ağır olduğunu gösterir. Formül: D ÷ (0,01 × L)³. D, uzun ton cinsinden deplasmanı; L, feet cinsinden su hattı boyunu gösterir. Yüksek oran, ağır ve dolgun gövdeyi gösterir. Düşük oran, hafif gövdeyi gösterir. Deplasman Gövde "Deplasman gövde" ifadesi ayrı bir anlam taşır. Bu ifade, suyun üstüne çıkmadan suyu yararak ilerleyen gövde tipini tanımlar. Trawler ve geleneksel yelkenliler bu gövde tipine sahiptir. Sık Sorulan Sorular Deplasman ile tekne ağırlığı aynı mıdır? Yüzen bir teknenin deplasmanı toplam kütlesine eşittir. Ancak "tekne ağırlığı" ifadesi genellikle boş tekne kütlesini anlatır. Deplasman ise o anki yük durumuna göre değişir. Deplasman neden önemlidir? Deplasman, stabilite, yakıt tüketimi ve taşıma kapasitesi hesaplarında kullanılır. Römork, vinç ve travel lift seçimi de bu değere dayanır. Gemilerde deplasman nasıl ölçülür? Gemilerde baş, orta ve kıçtaki draft işaretleri okunur. Bu değerler gemiye özel hidrostatik tablolarla karşılaştırılır. İlgili Terimler Su Hattı, Draft, Tekne Ağırlığı, Tekne Kapasitesi, Tekne Gövdesi, Fribord.

Su Hattı

Su hattı , tekne yüzerken suyun gövdeye değdiği çizgidir. Su hattı, karina ile bordayı birbirinden ayırır. Su Hattı Nedir? Tekne suya oturduğunda gövdenin bir bölümü su altında kalır. Su yüzeyinin gövde üzerinde çizdiği hat su hattıdır. Su hattının konumu teknenin yüküne göre değişir. İngilizcede su hattına "waterline" denir. Su Hattı Türleri Tür Tanım Tasarım su hattı (DWL) Tasarımcının belirlediği yükleme durumundaki su hattı Boş su hattı Tekne yüksüz iken oluşan su hattı Yüklü su hattı Yakıt, su, ekipman ve kişilerle oluşan su hattı DWL, İngilizce "Design Waterline" ifadesinin kısaltmasıdır. Su Hattı Şeridi Su hattı şeridi, su hattının hemen üzerinde boyanan renkli banttır. İngilizcede bu banda "boot stripe" denir. Şerit iki amaca hizmet eder: Antifouling boya ile borda boyası arasında geçiş sağlar. Teknenin yüklü veya boş durumunu gözle görmeyi kolaylaştırır. Su Hattını Etkileyen Etkenler Yük: Ağırlık arttıkça tekne batar ve su hattı yükselir. Ağırlık dağılımı: Kıçta yük fazlaysa tekne kıçtan batar. Suyun yoğunluğu: Tatlı suyun yoğunluğu deniz suyundan düşüktür. Tekne tatlı suda daha derine batar. Sıcaklık: Sıcak suyun yoğunluğu soğuk sudan düşüktür. Gemilerde Yükleme Hattı 1966 Uluslararası Yükleme Hatları Sözleşmesi, gemilerin azami yükleme derinliğini belirler. Gemi bordasında bu derinliği gösteren işarete Plimsoll işareti denir. İşaret, farklı mevsim ve su türleri için ayrı çizgiler içerir. Gezi teknelerinde bu işaret bulunmaz. Su Hattının Önemi Su hattı boyu, deplasman teknelerinde gövde hızını belirler. Su hattı yüksekliği, gövde geçişlerinin konumunu etkiler. Su hattının üstündeki açıklıklar, su alma riskini belirler. Sık Sorulan Sorular Su hattının üstünde yosun oluşması ne anlama gelir? Tekne, tasarım su hattından daha derine batmış olabilir. Fazla yük veya sintinede biriken su bu duruma neden olur. Su hattı şeridi nasıl doğru çizilir? Tekne karaya alındığında lazer terazi veya su terazisiyle yatay hat işaretlenir. Hat maskeleme bandıyla belirlenir ve boyanır. Su hattı ile fribord arasındaki ilişki nedir? Fribord, su hattından güverte kenarına kadar olan yüksekliktir. Su hattı yükseldikçe fribord azalır. İlgili Terimler Su Hattı Boyu, Karina, Fribord, Draft, Deplasman, Antifouling.

Tekne Boyu

Tekne boyu , teknenin baş ucu ile kıç ucu arasındaki yatay uzunluktur. Boy, farklı amaçlar için farklı yöntemlerle ölçülür. Tekne Boyu Nedir? Tekne boyu, teknenin en temel ölçüsüdür. Boy değeri; marina ücretini, yasal sınıflandırmayı ve seyir fenerlerini belirler. Ölçüm yöntemi, hangi parçaların dahil edildiğine göre değişir. Boy Ölçüm Türleri Ölçü Kısaltma Tanım Toplam boy LOA Tüm çıkıntılar dahil en uç noktalar arası mesafe Gövde boyu LH Gövdenin baş ve kıç uçları arası mesafe Su hattı boyu LWL Su hattının baş ve kıç uçları arası mesafe LOA, İngilizce "Length Overall" ifadesinin kısaltmasıdır. LH, "Length of Hull" ifadesinin kısaltmasıdır. LWL, "Length Waterline" ifadesinin kısaltmasıdır. ISO 8666 ve Gövde Boyu ISO 8666 standardı, gövde boyunun ölçüm yöntemini tanımlar. Gövde boyuna sökülebilir parçalar dahil edilmez. Baş vardavelası, cıvadra, dıştan takma motor ve dümen bu parçalara örnektir. Avrupa Birliği'nin 2013/53/EU Direktifi, kapsamını gövde boyuna göre belirler. Direktif, 2,5–24 metre gövde boyundaki gezi teknelerini kapsar. Boyun Kullanıldığı Alanlar Marina ücretleri: Marinalar genellikle toplam boyu esas alır. Seyir fenerleri: COLREG 1972, fener şartlarını teknenin boyuna göre belirler. Gövde hızı: Deplasman teknelerinde su hattı boyu hız sınırını belirler. Belgeler: Tekne ruhsatında boy değeri kayıtlıdır. Sigorta: Prim hesabında boy kullanılır. Birim Dönüşümü Tekne boyu metre veya feet cinsinden ifade edilir. 1 feet, 0,3048 metreye eşittir. Feet Metre 20 ft 6,10 m 30 ft 9,14 m 40 ft 12,19 m 50 ft 15,24 m Model Adı ve Gerçek Boy Üreticiler model adında genellikle yaklaşık bir boy değeri kullanır. Örnek: "40" adlı bir modelin gerçek gövde boyu 40 feetten farklı olabilir. Kesin değer teknik belgede yer alır. Sık Sorulan Sorular Marina neden toplam boyu esas alır? Bağlama yerinde teknenin kapladığı alan, tüm çıkıntılar dahil uzunluğa bağlıdır. Yüzme platformu ve cıvadra bu alanı artırır. Su hattı boyu toplam boydan neden kısadır? Baş ve kıç bölümler genellikle su hattının dışına taşar. Eğimli bodoslama ve aynalık bu farkı oluşturur. Tekne boyu belgede hangi değerle yazılır? Ruhsattaki değer, kayıt yapılan ülkenin ölçüm kuralına göre belirlenir. Bu değer, üreticinin verdiği toplam boydan farklı olabilir. İlgili Terimler Su Hattı Boyu, Tekne Eni, Su Hattı, Seyir Feneri, Deplasman, CE Kategorisi.

Tüm terimlere dön