Denizcilik sözlüğü

Gövde Geçişi

Tanım

Gövde geçişi, tekne gövdesinde açılan bir delikten su, atık, sensör veya kablo geçirmeyi sağlayan dişli bağlantı parçasıdır. İngilizcede "through-hull" olarak adlandırılır.

Gövde Geçişi Nedir?

Gövde geçişi, gövdeye açılan deliğe dışarıdan yerleştirilir. Dış tarafta bir flanş gövdeye oturur. İç tarafta bir somun parçayı sıkıştırır. Su hattının altındaki gövde geçişlerinin üzerine bir deniz suyu vanası takılır. Su hattının üstündekiler genellikle doğrudan hortuma bağlanır.

Gövde Geçişi Türleri

Tür	Kullanım
Su girişi geçişi	Motor, tuvalet ve klima suyu
Tahliye geçişi	Lavabo, duş, sintine tahliyesi
Kepçe tipi geçiş	Seyirde su girişini artırır
Sensör geçişi	İskandil, hız ve sıcaklık sensörleri
Topraklama plakası	Telsiz ve elektrik topraklaması
Kokpit tahliye geçişi	Kokpit suyunu dışarı atar

Malzemeler

Malzeme	Özellik
Bronz	Dayanıklı, yaygın
DZR pirinç	Dezinkifikasyona dayanıklı
Cam takviyeli kompozit	Korozyona uğramaz
Plastik	Yalnızca su hattının üstünde

Su hattının altında plastik gövde geçişi kullanımı önerilmez.

İlgili Standart

ISO 9093, gövde geçişlerinin malzeme ve mekanik gereksinimlerini belirler.

Montaj Adımları

Gövdeye uygun çapta delik açın.
Kompozit gövdelerde deliğin kenarını epoksiyle mühürleyin.
İç tarafa bir destek plakası yerleştirin.
Flanşın altına denizcilik sızdırmazlık macunu sürün.
Somunu sıkın ve fazla macunu temizleyin.

Delik kenarının mühürlenmesi, laminata su girmesini önler.

Galvanik Uyum

Gövde geçişi, üzerine takılan vana ile uyumlu metalden yapılmalıdır. Farklı metaller deniz suyunda galvanik korozyona yol açabilir. Bazı tekneler, gövde geçişlerini bir bağlantı sistemiyle anoda bağlar.

Kontrol Noktaları

Kontrol	Açıklama
Flanş çevresi	Çatlak veya macun kaybı
Renk değişimi	Pembe renk, çinko kaybı belirtisi
İç taraf	Sızıntı veya nem izi
Sağlamlık	Parça elle hareket etmemeli

Sık Sorulan Sorular

Gövde geçişi ne zaman değiştirilir?

Korozyon, çatlak veya gevşeme görüldüğünde değiştirilir.

Kullanılmayan gövde geçişi ne yapılır?

Delik kalıcı olarak kapatılır ve laminat onarılır.

Gövde geçişi neden sızıntı yapar?

Macun yaşlanır veya somun gevşer. Titreşim de bağlantıyı zayıflatabilir.

Sensör geçişi nasıl kontrol edilir?

Sensör gövdesi ve somunu sızıntı ve çatlak açısından incelenir.

İlgili Terimler

Seacock, Deniz Suyu Vanası, Deniz Suyu Süzgeci, Galvanik Korozyon, Kurban Anot, Tekne Hortumu.

İlgili terimler

Deniz Suyu Süzgeci

Deniz suyu süzgeci , teknenin deniz suyu giriş hattında yabancı maddeleri tutan elemandır. Süzgeç, gövdenin dışında bir ızgara veya gövdenin içinde bir filtre sepeti olarak bulunur. Deniz Suyu Süzgeci Nedir? Deniz suyu sistemleri gövdedeki bir açıklıktan su alır. Bu suyla birlikte yosun, plastik poşet, deniz otu ve küçük canlılar da girebilir. Süzgeç, bu maddelerin pompalara ve eşanjörlere ulaşmasını önler. Teknelerde genellikle iki aşamalı süzme uygulanır. Süzgeç Türleri Tür Konum Görevi Gövde dışı ızgara Gövde altında, su girişinin önünde Büyük cisimleri tutar Hat içi süzgeç Deniz suyu vanasından sonra İnce parçacıkları tutar Kepçe tipi giriş Gövde altında, açık ağızlı Seyirde su akışını artırır Gövde Dışı Izgara Gövde dışı ızgara, gövde geçişinin önüne yerleştirilir. Izgara yarıklı bir plakadır. Büyük cisimlerin girişini önler. Kepçe tipi girişlerde ızgara, seyir yönüne bakan bir ağız içerir. Bu ağız, hızla birlikte su girişini artırır. Hat İçi Süzgeç Hat içi süzgeç, deniz suyu vanası ile pompa arasında bulunur. Şeffaf bir kapak ve çıkarılabilir bir sepet içerir. Bu süzgeç, "deniz suyu filtresi" olarak da anılır. Malzemeler Malzeme Kullanım Bronz Gövde dışı ızgara, süzgeç gövdesi Paslanmaz çelik Sepet Cam takviyeli plastik Süzgeç gövdesi Şeffaf polikarbonat Kapak Gövde Dışı Izgaranın Temizliği Gövde dışı ızgara, deniz canlılarıyla kaplanabilir. Midye ve yosun ızgarayı daraltır. Temizlik, karaya çekme sırasında veya dalgıç yardımıyla yapılır. Izgara, antifouling boyaya dahil edilir. Tıkanma Belirtileri Belirti Olası Neden Motor ısınıyor Izgara veya sepet tıkalı Egzozdan az su çıkıyor Giriş kısıtlı Klima performansı düştü Su akışı yetersiz Bakım Hat içi süzgeci her seyir öncesi kontrol edin. Sepeti temizleyin ve contayı kontrol edin. Karaya çekmede gövde dışı ızgarayı temizleyin. Izgaranın sabitleme vidalarını kontrol edin. Sık Sorulan Sorular Gövde dışı ızgara gerekli midir? Büyük cisimlerin girişini azaltır. Birçok üretici önerir. Plastik poşet girişi tıkarsa ne yapılır? Motor durdurulur. Poşet dalarak veya geri manevra ile temizlenir. Süzgeç kapağı neden şeffaftır? Sepetin doluluğu kapak açılmadan görülür. İlgili Terimler Deniz Suyu Filtresi, Deniz Suyu Vanası, Gövde Geçişi, Seacock, Motor Soğutma Sistemi, Antifouling.

Deniz Suyu Vanası

Deniz suyu vanası , teknenin gövdesindeki bir deniz suyu giriş veya çıkış açıklığını kapatan vanadır. Su hattının altında bulunan bu vanalar, teknenin su almasını önleyen kritik güvenlik elemanlarıdır. Deniz Suyu Vanası Nedir? Teknede motor soğutması, tuvalet, klima ve güverte yıkama gibi sistemler denizden su alır. Bazı sistemler de suyu gövdeden denize verir. Her gövde açıklığı bir gövde geçişi ile oluşturulur. Deniz suyu vanası, bu gövde geçişinin üzerine monte edilir. Vana kapatıldığında hattaki tüm bağlantılar denizden ayrılır. Kullanım Alanları Sistem Akış Yönü Motor soğutma Giriş Jeneratör soğutma Giriş Tuvalet yıkama Giriş Tuvalet tahliyesi Çıkış Klima Giriş Lavabo tahliyesi Çıkış Sintine pompası Çıkış (bazı teknelerde) İlgili Standart ISO 9093, gezi teknelerinde deniz suyu vanaları ve gövde geçişlerinin gerekliliklerini belirler. Standart, malzeme dayanımını ve mekanik yük gereksinimlerini kapsar. Malzemeler Malzeme Açıklama Bronz Geleneksel ve dayanıklı DZR pirinç Dezinkifikasyona dayanıklı pirinç Cam takviyeli kompozit Korozyona uğramaz Standart pirinç, deniz suyunda zamanla zayıflar. Bu nedenle deniz suyu vanası için uygun değildir. Montaj Kuralları Vanayı doğrudan gövde geçişine monte edin. Vananın gövdeye bir taban plakasıyla sabitlenmesini sağlayın. Vana ile gövde geçişi arasında galvanik uyuma dikkat edin. Vanaya erişimi engelleyen eşya koymayın. Hortumu çift kelepçeyle bağlayın. Kontrol Noktaları Kontrol Açıklama Kolay dönüş Vana sıkışmamalı Renk değişimi Korozyon belirtisi Sızıntı Gövde ve mil çevresi Bağlantı sağlamlığı Vana elle sallanmamalı Acil Durum Önlemleri Her deniz suyu vanasının yanına uygun çapta konik ahşap tapa bağlanır. Mürettebat, vanaların yerini bilir. Vanaların konumu bir planda gösterilir. Sık Sorulan Sorular Tekne bağlıyken vanalar kapatılmalı mı? Gözetimsiz teknede kullanılmayan vanaların kapatılması riski azaltır. Vana neden düzenli çalıştırılır? Kullanılmayan vana deniz canlıları ve korozyon nedeniyle sıkışır. Vana kolu neden kırmızı olabilir? Bazı üreticiler kolları görünürlük için renkli üretir. Renk, vananın türünü belirtmez. Plastik vana su hattının altında kullanılabilir mi? Yalnızca ISO 9093 gereksinimlerini karşılayan kompozit vanalar kullanılır. İlgili Terimler Seacock, Gövde Geçişi, Küresel Vana, Deniz Suyu Süzgeci, Hortum Kelepçesi, Galvanik Korozyon.

Galvanik Korozyon

Galvanik korozyon , elektrolit içinde elektriksel olarak birbirine bağlı iki farklı metalden daha aktif olanın hızla çözünmesidir. Deniz suyu, bu olay için güçlü bir elektrolittir. Galvanik Korozyon Nedir? Her metalin elektrolit içinde ölçülen bir elektrot potansiyeli vardır. İki farklı metal birbirine bağlandığında bir pil oluşur. Potansiyeli daha negatif olan metal anot olur ve çözünür. Daha soylu metal katot olur ve korunur. Bu süreç dışarıdan akım gerektirmez. Galvanik Seri Galvanik seri, metalleri deniz suyundaki potansiyellerine göre sıralar. ASTM G82, galvanik seri kullanımı için rehber sunar. Konum Metal Örnekleri Aktif (anodik) uç Magnezyum, çinko, alüminyum alaşımları Orta bölge Çelik, dökme demir, kurşun Pirinç, bronz, bakır-nikel Soylu (katodik) uç Pasif paslanmaz çelik, titanyum, grafit İki metal arasındaki potansiyel farkı büyüdükçe galvanik etki artar. Alan Oranı Etkisi Durum Sonuç Küçük anot, büyük katot Anot hızla çözünür Büyük anot, küçük katot Anot yavaş çözünür Örneğin alüminyum bir plakaya takılan paslanmaz vidalar sınırlı etki yapar. Paslanmaz bir plakaya takılan alüminyum perçinler ise hızla çözünür. Teknede Galvanik Korozyon Örnekleri Bronz pervane ile alüminyum dıştan takma motor ayağı Paslanmaz cıvata ile alüminyum direk Bakırlı antifouling boya ile alüminyum gövde Bronz gövde geçişi ile pirinç vana Belirtiler Belirti Açıklama Beyaz toz Alüminyum korozyonu Pembe renk Pirinçte çinko kaybı Hızlı anot tükenmesi Galvanik akımın artması Çukurlaşma Aktif metal yüzeyinde Önleme Galvanik seride birbirine yakın metaller seçin. Farklı metaller arasına yalıtkan ara parça koyun. Katı metal yüzeyini boya ile kaplayın. Kurban anot kullanın. Bağlantı yüzeylerine yalıtkan macun uygulayın. Yalnızca anot tarafını boyamak riskli olabilir. Boyadaki küçük bir hasar, küçük anot alanı oluşturur. Sık Sorulan Sorular Galvanik korozyon için elektrik gerekir mi? Dış elektrik gerekmez. Metaller kendi pilini oluşturur. Kurban anot bu korozyonu nasıl önler? Anot, korunan metallerden daha aktiftir ve onların yerine çözünür. İlgili Terimler Korozyon, Elektrolitik Korozyon, Kurban Anot, Katodik Koruma, Çinko Anot, Deniz Tipi Alüminyum.

Kurban Anot

Kurban anot , korunması istenen metal parçadan daha aktif bir metalden yapılan ve onun yerine çözünen parçadır. Teknelerde kurban anotlar pervane, şaft, gövde ve motor parçalarını korur. Kurban Anot Nedir? Kurban anot, galvanik korozyon ilkesini koruma amacıyla kullanır. Anot, korunan parçaya elektriksel olarak bağlanır. Deniz suyunda bir galvanik pil oluşur. Anot, galvanik seride daha aktif olduğu için çözünür. Korunan metal katot olur ve korozyona uğramaz. Türkçede kurban anota "tutya" da denir. Anot Malzemeleri Malzeme Uygun Su Not Çinko Tuzlu su Tatlı suda pasifleşebilir Alüminyum alaşımı Tuzlu ve acı su Daha hafif, daha uzun ömür Magnezyum Tatlı su Tuzlu suda çok hızlı çözünür Alüminyum anotlar, indiyum ve çinko katkılı özel alaşımlardan üretilir. Anot Türleri Tür Takıldığı Yer Şaft anodu Pervane şaftı Pervane somunu anodu Pervane göbeği Gövde anodu Gövde altına cıvatalı plaka Dıştan takma motor anodu Motor ayağı ve trim Motor içi anot Eşanjör ve soğutma devresi Flap anodu Trim flapları Baş itici anodu Baş itici pervanesi Montaj Kuralları Anodu yalnızca temiz metal yüzeye bağlayın. Anodu boyamayın. Bağlantı noktasının elektriksel sürekliliğini kontrol edin. Anodu üreticinin belirttiği konuma takın. Boyanan anot suyla temas edemez ve çalışmaz. Değişim Ölçütü Durum İşlem Yaklaşık yarısı tükenmiş Değiştirilir Hiç tükenmemiş Bağlantı ve malzeme kontrol edilir Çok hızlı tükenmiş Kaçak akım araştırılır Birçok üretici, anot hacminin yaklaşık yarısı tükendiğinde değişimi önerir. Malzemelerin Karıştırılması Aynı tekne üzerinde farklı anot malzemeleri birlikte kullanılmaz. Farklı anotlar birbirini etkileyebilir. Üreticinin önerdiği malzeme tercih edilir. Sık Sorulan Sorular Anot neden hiç tükenmez? Anot boyanmış, pasifleşmiş veya bağlantısı kopmuş olabilir. Anot ne sıklıkla değiştirilir? Genellikle karaya çekmede kontrol edilir ve gerektiğinde değiştirilir. Tatlı suda çinko anot kullanılır mı? Çinko tatlı suda pasifleşebilir. Magnezyum veya alüminyum tercih edilir. Anot neden yüzeye sıkıca bağlanır? Gevşek bağlantı elektrik akışını keser. Bu durumda anot korumaz. Anot boyutu nasıl seçilir? Boyut, korunan alana ve üretici önerisine göre seçilir. İlgili Terimler Tutya, Çinko Anot, Alüminyum Anot, Magnezyum Anot, Katodik Koruma, Galvanik Korozyon.

Tüm terimlere dön