Denizcilik sözlüğü

CE Belgesi

Tanım

CE belgesi, bir ürünün Avrupa Birliği mevzuatındaki temel sağlık, güvenlik ve çevre şartlarına uygun olduğunu gösteren belgeler ve işaret sistemidir. Gezi teknelerinde CE işareti, 2013/53/AB sayılı Gezi Tekneleri ve Kişisel Deniz Taşıtları Direktifi'ne dayanır.

CE Belgesi Nedir?

CE işareti, üreticinin ürünün ilgili direktife uygun olduğunu beyan ettiğini gösterir. Gezi teknelerinde bu beyan, uygunluk değerlendirmesi sonucunda yapılır. Değerlendirme, teknenin büyüklüğüne ve tasarım kategorisine göre farklı yöntemlerle gerçekleştirilir. Türkiye, bu direktifi ulusal mevzuatına aktarmıştır.

2013/53/AB Direktifinin Kapsamı

Ürün	Kapsam
Gezi tekneleri	Gövde boyu 2,5–24 metre
Kişisel deniz taşıtları	Jet ski gibi araçlar
Bileşenler	Belirli tekne bileşenleri
Tahrik motorları	Egzoz ve gürültü emisyonları

Yarış tekneleri, kanolar ve kayaklar gibi bazı ürünler kapsam dışındadır.

Uygunluk Değerlendirme Modülleri

Modül	Açıklama
A	Üreticinin iç üretim kontrolü
A1	İç üretim kontrolü ve gözetimli ürün testleri
B + C, D, E veya F	Onaylanmış kuruluşun tip incelemesi ve üretim kontrolü
G	Birim doğrulama
H	Tam kalite güvencesi

Hangi modülün kullanılacağı, teknenin boyuna ve tasarım kategorisine bağlıdır.

CE Belgeleri

Belge	İçerik
AB Uygunluk Beyanı	Üreticinin direktife uygunluk beyanı
Üretici plakası	Tasarım kategorisi, azami yük, kişi sayısı, motor gücü
Kullanıcı el kitabı	Güvenli kullanım bilgileri
HIN	Tekne kimlik numarası

Tekne Kimlik Numarası (HIN)

HIN, İngilizce "Hull Identification Number" ifadesinin kısaltmasıdır. Her CE işaretli teknenin gövdesinde 14 karakterlik bir kimlik numarası bulunur. Numara; ülke kodunu, üretici kodunu, seri numarasını ve üretim tarihini içerir. ISO 10087 standardı HIN biçimini tanımlar.

Üretici Plakası

Üretici plakası, teknenin dümen istasyonuna yakın bir yere sabitlenir. Plakada şu bilgiler yer alır:

Üretici adı
CE işareti
Tasarım kategorisi
Azami yük
Azami kişi sayısı

Sonradan Yapılan Değişiklikler

Teknede yapılan büyük değişiklikler uygunluğu etkileyebilir. Örnek: motor gücünü artırmak veya yapıyı değiştirmek. Bu durumda yeniden değerlendirme gerekebilir.

Sık Sorulan Sorular

CE işareti olmayan tekne kullanılabilir mi?

Direktif yürürlüğe girmeden üretilen tekneler için farklı kurallar uygulanabilir. Durum ulusal mevzuata göre değerlendirilir.

CE belgesi teknenin ruhsatı mıdır?

Hayır. CE belgesi ürün uygunluğunu gösterir. Ruhsat ise kayıt ve kullanım belgesidir.

Kendi yaptığım teknede CE gerekir mi?

Kişisel kullanım için yapılan teknelere özel kurallar uygulanır. Satış durumunda şartlar değişebilir.

İlgili Terimler

CE Kategorisi, Seyir Bölgesi, Tekne Kapasitesi, Tekne Boyu, Denizcilik Ekipmanı, Tekne Güvenliği.

İlgili terimler

CE Kategorisi

CE kategorisi , bir gezi teknesinin tasarlandığı rüzgâr ve dalga koşullarını gösteren sınıflandırmadır. Bu sınıflandırmaya "tasarım kategorisi" de denir. Kategoriler, 2013/53/AB sayılı Gezi Tekneleri Direktifi'nde tanımlanır. CE Kategorisi Nedir? Üretici, teknenin dayanım, stabilite ve yüzerliğini değerlendirir. Bu değerlendirmeye göre teknenin hangi koşullarda güvenle kullanılabileceğini belirler. Sonuç, A, B, C veya D harfiyle gösterilir. Kategori, teknenin üretici plakasında yazar. Tasarım Kategorileri Kategori Rüzgâr Kuvveti (Beaufort) Belirgin Dalga Yüksekliği A 8'i aşabilir 4 metreyi aşabilir B 8'e kadar 4 metreye kadar C 6'ya kadar 2 metreye kadar D 4'e kadar 0,3 metreye kadar, ara sıra 0,5 metre A kategorisinde olağanüstü koşullar kapsam dışıdır. Örnek: kasırga ve tayfun. Kategorilerin Genel Kullanımı Kategori Tipik Kullanım A Okyanus geçişleri ve uzun açık deniz seyirleri B Açık deniz seyirleri C Kıyı suları, büyük koylar, göller ve nehir ağızları D Korunaklı sular, küçük göller ve kanallar Bu tablo genel kullanımı gösterir. Kategori, coğrafi bir bölge değil, koşul sınırıdır. Belirgin Dalga Yüksekliği Belirgin dalga yüksekliği, dalgaların en yüksek üçte birinin ortalama yüksekliğidir. Tek tek dalgalar bu değerin yaklaşık iki katına ulaşabilir. Bu nedenle kategori sınırı, karşılaşılabilecek en büyük dalgayı göstermez. Kategoriyi Etkileyen Unsurlar Gövde ve güverte dayanımı Stabilite ve yüzerlik Su alma yükseklikleri Kokpit tahliyesi Kapak ve pencerelerin dayanımı Denize düşmeyi önleme donanımı Doğru Yorumlama Kategori, teknenin tasarım sınırını gösterir. Kategori sınırına yakın koşullar deneyimli mürettebat gerektirir. Teknenin bakım durumu, gerçek kabiliyeti etkiler. Aşırı yük, teknenin kategorisine uygun davranışını bozar. Tasarım Kategorisi ve Kapasite Bir tekne, farklı yük durumlarında farklı kategorilere sahip olabilir. Örnek: Az kişiyle B, çok kişiyle C kategorisi. Bu bilgi üretici plakasında ve kullanıcı el kitabında yer alır. Sık Sorulan Sorular C kategorisindeki tekne açık denize çıkabilir mi? Hava koşulları C kategorisi sınırları içindeyse kullanılabilir. Ancak koşulların ani değişebileceği bölgelerde risk artar. Kategori sonradan değiştirilebilir mi? Yapısal değişiklik ve yeniden değerlendirme gerekir. Kategori bilgisi nerede yazar? Üretici plakasında ve kullanıcı el kitabında yazar. İlgili Terimler CE Belgesi, Seyir Bölgesi, Tekne Kapasitesi, Fribord, Tekne Güvenliği, Rüzgâr Göstergesi.

Denizcilik Ekipmanı

Denizcilik ekipmanı , gemi, yat ve teknelerde seyir, güvenlik, haberleşme ve işletme için kullanılan araç ve gereçlerdir. Terim, gezi teknelerinden ticari gemilere kadar geniş bir alanı kapsar. Denizcilik Ekipmanı Nedir? Denizcilik ekipmanı, deniz araçlarının güvenli çalışmasını sağlar. Bazı ekipmanlar uluslararası sözleşmelerle zorunlu tutulur. Zorunlu ekipmanların onaylı olması gerekir. Onay, ekipmanın belirli test ve performans şartlarını karşıladığını gösterir. Denizcilik Ekipmanı Grupları Grup Örnekler Can kurtarma Can yeleği, can salı, can simidi, kurtarma botu Yangın Yangın söndürücü, algılama sistemi, yangın battaniyesi Seyir Pusula, radar, GPS, AIS, ECDIS Haberleşme VHF telsiz, EPIRB, SART, NAVTEX Kirlilik önleme Sintine suyu ayırıcı, atık su arıtma Güverte Çapa, ırgat, halat, vinç ECDIS, İngilizce "Electronic Chart Display and Information System" ifadesinin kısaltmasıdır. Gemilerde onaylı elektronik harita sistemidir. Uluslararası Düzenlemeler SOLAS: Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi'dir. Ticari gemilerde zorunlu ekipmanı belirler. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından yönetilir. LSA Kodu: Uluslararası Can Kurtarma Araçları Kodu'dur. Can kurtarma ekipmanının teknik şartlarını belirler. FSS Kodu: Uluslararası Yangın Güvenlik Sistemleri Kodu'dur. Deniz Teçhizatı Direktifi Avrupa Birliği'nin 2014/90/EU sayılı Deniz Teçhizatı Direktifi (MED), gemi ekipmanının onay şartlarını belirler. Onaylı ürünler "dümen işareti" (wheel mark) taşır. Türkiye, bu direktifi Deniz Teçhizatı Yönetmeliği ile iç mevzuatına aktarmıştır. Gezi Teknesi ve Ticari Gemi Ekipmanı Özellik Gezi Teknesi Ticari Gemi Düzenleme Ulusal mevzuat ve ISO standartları SOLAS ve MED Onay işareti CE işareti veya ürün standardı Dümen işareti Denetim Liman başkanlığı Bayrak devleti ve klas kuruluşu Sık Sorulan Sorular Dümen işareti ne anlama gelir? Dümen işareti, ürünün 2014/90/EU Direktifi şartlarına uygun olduğunu gösterir. İşaret, gemi dümeni simgesine benzer. Gezi teknesinde SOLAS onaylı ekipman zorunlu mudur? Özel gezi teknelerinde zorunluluk ulusal mevzuata göre belirlenir. SOLAS onaylı ürünler gezi teknelerinde de kullanılabilir. Klas kuruluşu nedir? Klas kuruluşu, gemilerin yapı ve ekipman standartlarını denetleyen bağımsız kuruluştur. Türk Loydu, Lloyd's Register ve DNV klas kuruluşlarına örnektir. İlgili Terimler Marin Ekipman, SOLAS, Güvenlik Ekipmanı, Can Salı, EPIRB, Tekne Ekipmanı.

Seyir Bölgesi

Seyir bölgesi , bir teknenin veya geminin seyretmesine izin verilen ya da seyir planında belirlenen deniz alanıdır. Seyir bölgesi, kıyıdan uzaklık, koruma durumu veya belirli coğrafi sınırlarla tanımlanabilir. Seyir Bölgesi Nedir? Seyir bölgesi iki anlamda kullanılır: Anlam Açıklama Yasal seyir bölgesi Teknenin belgesinde yazan izinli seyir alanı Planlanan seyir bölgesi Kaptanın seyir planında belirlediği alan Yasal seyir bölgesi, özellikle ticari tekneler ve gemiler için idare tarafından belirlenir. Gezi teknelerinde seyir sınırları ise genellikle teknenin tasarım kategorisine ve kaptanın yeterliğine bağlıdır. Seyir Bölgesini Belirleyen Etkenler Etken Açıklama Teknenin tasarım kategorisi CE kategorisi A, B, C veya D Teknenin donanımı Telsiz, can salı, seyir cihazları Kaptanın belgesi Yetkin olduğu seyir alanı Ulusal mevzuat Ticari teknelerde izinli alanlar Hava ve deniz koşulları Seyir anındaki durum Kıyıdan Uzaklığa Göre Sınıflandırma Birçok ulusal mevzuat, seyir bölgelerini kıyıdan uzaklık ve sığınma limanına mesafe ile tanımlar. Sınıflandırma ülkeden ülkeye değişir. Örnek ayrımlar şunlardır: Liman ve korunaklı sular Kıyıya yakın sular Kıyıdan belirli mil uzaklığa kadar sular Sınırsız seyir Türkiye'de ticari teknelerin seyir bölgeleri, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı mevzuatı ve tekne belgelerinde belirtilir. CE Kategorisiyle İlişkisi CE kategorisi coğrafi bir bölge değil, rüzgâr ve dalga sınırıdır. Ancak uygulamada kategori, teknenin hangi tür sularda kullanılabileceğine dair fikir verir. Örnek: D kategorisindeki bir tekne korunaklı sular için tasarlanmıştır. Seyir Planlamasında Seyir Bölgesi Teknenin tasarım kategorisini ve donanımını değerlendirin. Hava tahminini seyir bölgesi için inceleyin. Sığınma limanlarını ve koyları belirleyin. Bölgedeki yasak ve kısıtlı alanları kontrol edin. Gerekli güvenlik ekipmanını bölgeye göre tamamlayın. Kısıtlı Alanlar Seyir bölgesi içinde bazı alanlar kısıtlı olabilir: Askerî tatbikat alanları Deniz koruma alanları Trafik ayırım düzenleri Liman yaklaşma kanalları Bu bilgiler deniz haritalarında ve Denizcilere İlanlarda yer alır. Sık Sorulan Sorular Gezi teknesinin seyir bölgesi belgede yazar mı? Ulusal uygulamaya göre değişir. Ticari teknelerde belgede açıkça belirtilir. Seyir bölgesi sigortayı etkiler mi? Birçok sigorta poliçesi, teminatın geçerli olduğu seyir alanını tanımlar. Seyir bölgesi dışına çıkılırsa ne olur? Ticari teknelerde yasal yaptırım, gezi teknelerinde sigorta sorunları ortaya çıkabilir. İlgili Terimler CE Kategorisi, CE Belgesi, Deniz Navigasyonu, Deniz Haritası, Tekne Güvenlik Ekipmanları, Deniz Güvenliği.

Tekne Boyu

Tekne boyu , teknenin baş ucu ile kıç ucu arasındaki yatay uzunluktur. Boy, farklı amaçlar için farklı yöntemlerle ölçülür. Tekne Boyu Nedir? Tekne boyu, teknenin en temel ölçüsüdür. Boy değeri; marina ücretini, yasal sınıflandırmayı ve seyir fenerlerini belirler. Ölçüm yöntemi, hangi parçaların dahil edildiğine göre değişir. Boy Ölçüm Türleri Ölçü Kısaltma Tanım Toplam boy LOA Tüm çıkıntılar dahil en uç noktalar arası mesafe Gövde boyu LH Gövdenin baş ve kıç uçları arası mesafe Su hattı boyu LWL Su hattının baş ve kıç uçları arası mesafe LOA, İngilizce "Length Overall" ifadesinin kısaltmasıdır. LH, "Length of Hull" ifadesinin kısaltmasıdır. LWL, "Length Waterline" ifadesinin kısaltmasıdır. ISO 8666 ve Gövde Boyu ISO 8666 standardı, gövde boyunun ölçüm yöntemini tanımlar. Gövde boyuna sökülebilir parçalar dahil edilmez. Baş vardavelası, cıvadra, dıştan takma motor ve dümen bu parçalara örnektir. Avrupa Birliği'nin 2013/53/EU Direktifi, kapsamını gövde boyuna göre belirler. Direktif, 2,5–24 metre gövde boyundaki gezi teknelerini kapsar. Boyun Kullanıldığı Alanlar Marina ücretleri: Marinalar genellikle toplam boyu esas alır. Seyir fenerleri: COLREG 1972, fener şartlarını teknenin boyuna göre belirler. Gövde hızı: Deplasman teknelerinde su hattı boyu hız sınırını belirler. Belgeler: Tekne ruhsatında boy değeri kayıtlıdır. Sigorta: Prim hesabında boy kullanılır. Birim Dönüşümü Tekne boyu metre veya feet cinsinden ifade edilir. 1 feet, 0,3048 metreye eşittir. Feet Metre 20 ft 6,10 m 30 ft 9,14 m 40 ft 12,19 m 50 ft 15,24 m Model Adı ve Gerçek Boy Üreticiler model adında genellikle yaklaşık bir boy değeri kullanır. Örnek: "40" adlı bir modelin gerçek gövde boyu 40 feetten farklı olabilir. Kesin değer teknik belgede yer alır. Sık Sorulan Sorular Marina neden toplam boyu esas alır? Bağlama yerinde teknenin kapladığı alan, tüm çıkıntılar dahil uzunluğa bağlıdır. Yüzme platformu ve cıvadra bu alanı artırır. Su hattı boyu toplam boydan neden kısadır? Baş ve kıç bölümler genellikle su hattının dışına taşar. Eğimli bodoslama ve aynalık bu farkı oluşturur. Tekne boyu belgede hangi değerle yazılır? Ruhsattaki değer, kayıt yapılan ülkenin ölçüm kuralına göre belirlenir. Bu değer, üreticinin verdiği toplam boydan farklı olabilir. İlgili Terimler Su Hattı Boyu, Tekne Eni, Su Hattı, Seyir Feneri, Deplasman, CE Kategorisi.

Tüm terimlere dön