Denizcilik sözlüğü

Can Salı Sertifikası

Tanım

Can salı sertifikası, bir can salının belirli bir standarda uygun üretildiğini veya yetkili serviste bakımının yapıldığını gösteren belgedir. Can salıyla ilgili iki temel belge türü bulunur: tip onay belgesi ve servis sertifikası.

Can Salı Sertifikası Nedir?

Tip onay belgesi, salın tasarımının ve üretiminin bir standarda uygun olduğunu gösterir. Servis sertifikası ise salın son bakımının ne zaman ve nerede yapıldığını belgeler. Her iki belge de denetimlerde ve sigorta işlemlerinde istenebilir.

Belge Türleri

Belge	İçerik	Düzenleyen
Tip onay belgesi	Salın standarda uygunluğu	Onaylanmış kuruluş veya idare
Uygunluk beyanı	Üreticinin standarda uygunluk beyanı	Üretici
Servis sertifikası	Son bakımın tarihi ve sonucu	Yetkili servis istasyonu
Servis etiketi	Salın üzerindeki bakım bilgisi	Yetkili servis istasyonu

Standartlara Göre Onay

Sal Türü	Onay Dayanağı
SOLAS can salı	SOLAS Bölüm III ve LSA Kodu
Avrupa Birliği gemi salı	2014/90/EU Deniz Teçhizatı Direktifi, dümen işareti
Gezi teknesi salı	ISO 9650 serisi

SOLAS onaylı sallar, Avrupa Birliği'nde dümen işareti taşır. ISO 9650 salları ise üretici beyanı veya üçüncü taraf onayıyla belgelendirilir.

Servis Sertifikasında Bulunan Bilgiler

Salın seri numarası
Üretici ve model
Kişi kapasitesi
Servis tarihi
Bir sonraki servis tarihi
Gaz tüpü bilgileri ve test tarihi
Yenilenen donanım listesi
Servis istasyonunun adı ve onay numarası

Sal Üzerindeki Etiket

Salın konteyneri veya valizi üzerinde bir etiket bulunur. Etiket şu bilgileri içerir:

Üretici ve model
Kişi kapasitesi
Standart (SOLAS veya ISO 9650 Tip I/II)
Son servis tarihi
Bir sonraki servis tarihi

Denetim

Liman başkanlıkları ve denetim kuruluşları, can salının servis tarihini kontrol edebilir. Servis tarihi geçmiş sal, eksik ekipman olarak değerlendirilebilir. Sigorta şirketleri de servis belgesini isteyebilir.

Sertifikayı Geçerli Tutma

Servis tarihini takvime işleyin.
Servis öncesi salı yetkili istasyona götürün.
Servis sertifikasının bir kopyasını teknede saklayın.
Tekne belgeleriyle birlikte arşivleyin.

Sık Sorulan Sorular

İkinci el can salının sertifikası geçerli midir?

Servis tarihi geçerliyse belge geçerlidir. Satın alma öncesinde servis yapılması önerilir.

ISO 9650 salı SOLAS gemisinde kullanılabilir mi?

Hayır. SOLAS gemileri SOLAS onaylı sal kullanır.

Sertifika kaybolursa ne yapılır?

Servis istasyonundan kayıtların kopyası istenir.

İlgili Terimler

Can Salı, Can Salı Bakımı, Şişme Can Salı, SOLAS, CE Belgesi, Acil Durum Ekipmanı.

İlgili terimler

Acil Durum Ekipmanı

Acil durum ekipmanı , teknede yangın, su alma, denize düşme ve gemiyi terk etme gibi acil durumlarda kullanılmak üzere hazır tutulan ekipmandır. Acil Durum Ekipmanı Nedir? Acil durum ekipmanı, olağan seyirde kullanılmayan ancak kriz anında hızla erişilmesi gereken araçlardır. Ekipman, acil durum türüne göre gruplandırılır. Doğru yerde saklanan ve bilinen ekipman, müdahale süresini kısaltır. Acil Durum Türlerine Göre Ekipman Acil Durum Ekipman Yangın Yangın söndürücü, yangın battaniyesi Su alma Sintine pompaları, konik tapalar, sızdırmazlık macunu Denize düşme Can simidi, MOB şamandırası, kurtarma halkası Gemiyi terk etme Can salı, kaçış çantası, EPIRB Dümen arızası Acil durum dümeni Elektrik kesintisi El feneri, el telsizi, el GPS'i Tıbbi acil durum İlk yardım çantası Direk kırılması Tel kesici, demir testeresi Kaçış Çantası Kaçış çantası, gemiyi terk etme durumunda can salına alınan su geçirmez çantadır. İngilizcede bu çantaya "grab bag" denir. Örnek içerik: Malzeme Görevi El telsizi (VHF) Kurtarıcılarla iletişim PLB veya EPIRB Konum bildirimi İşaret fişekleri Görsel işaret El GPS'i Konum bilgisi Su ve gıda Hayatta kalma İlk yardım malzemesi Tıbbi müdahale El feneri ve yedek pil Aydınlatma Termal battaniye Isı kaybını önleme Belgelerin kopyası Kimlik ve tekne belgeleri Kişisel ilaçlar Sağlık gereksinimleri Çanta yüzer ve parlak renkli olmalıdır. Saklama İlkeleri Ekipmanı hızlı erişilen yerlere yerleştirin. Kaçış çantasını kamara girişine yakın tutun. Kesici aletleri güvenli şekilde saklayın. Ekipmanın yerini planda işaretleyin. Görev Dağılımı Acil durumda her kişinin görevini bilmesi gerekir. Örnek görevler: Tehlike çağrısını yapma Can salını hazırlama Kaçış çantasını alma EPIRB'yi etkinleştirme Mürettebatı sayma Tatbikat Tatbikat, acil durum ekipmanının yerini ve kullanımını pekiştirir. Sezon başında ve yeni mürettebatla tatbikat yapılması önerilir. Sık Sorulan Sorular Kaçış çantası ne zaman hazırlanır? Seyirden önce hazırlanır ve seyir boyunca hazır tutulur. Konik tapa ne işe yarar? Kopan gövde geçişinin deliğini geçici olarak kapatır. Acil durum ekipmanı ne sıklıkla kontrol edilir? Sezon başında ve son kullanma tarihlerine göre periyodik olarak kontrol edilir. İlgili Terimler Güvenlik Ekipmanı, Can Salı, EPIRB, Acil Durum Dümeni, İlk Yardım Çantası, Tekne Emniyet Donanımı.

CE Belgesi

CE belgesi , bir ürünün Avrupa Birliği mevzuatındaki temel sağlık, güvenlik ve çevre şartlarına uygun olduğunu gösteren belgeler ve işaret sistemidir. Gezi teknelerinde CE işareti, 2013/53/AB sayılı Gezi Tekneleri ve Kişisel Deniz Taşıtları Direktifi'ne dayanır. CE Belgesi Nedir? CE işareti, üreticinin ürünün ilgili direktife uygun olduğunu beyan ettiğini gösterir. Gezi teknelerinde bu beyan, uygunluk değerlendirmesi sonucunda yapılır. Değerlendirme, teknenin büyüklüğüne ve tasarım kategorisine göre farklı yöntemlerle gerçekleştirilir. Türkiye, bu direktifi ulusal mevzuatına aktarmıştır. 2013/53/AB Direktifinin Kapsamı Ürün Kapsam Gezi tekneleri Gövde boyu 2,5–24 metre Kişisel deniz taşıtları Jet ski gibi araçlar Bileşenler Belirli tekne bileşenleri Tahrik motorları Egzoz ve gürültü emisyonları Yarış tekneleri, kanolar ve kayaklar gibi bazı ürünler kapsam dışındadır. Uygunluk Değerlendirme Modülleri Modül Açıklama A Üreticinin iç üretim kontrolü A1 İç üretim kontrolü ve gözetimli ürün testleri B + C, D, E veya F Onaylanmış kuruluşun tip incelemesi ve üretim kontrolü G Birim doğrulama H Tam kalite güvencesi Hangi modülün kullanılacağı, teknenin boyuna ve tasarım kategorisine bağlıdır. CE Belgeleri Belge İçerik AB Uygunluk Beyanı Üreticinin direktife uygunluk beyanı Üretici plakası Tasarım kategorisi, azami yük, kişi sayısı, motor gücü Kullanıcı el kitabı Güvenli kullanım bilgileri HIN Tekne kimlik numarası Tekne Kimlik Numarası (HIN) HIN, İngilizce "Hull Identification Number" ifadesinin kısaltmasıdır. Her CE işaretli teknenin gövdesinde 14 karakterlik bir kimlik numarası bulunur. Numara; ülke kodunu, üretici kodunu, seri numarasını ve üretim tarihini içerir. ISO 10087 standardı HIN biçimini tanımlar. Üretici Plakası Üretici plakası, teknenin dümen istasyonuna yakın bir yere sabitlenir. Plakada şu bilgiler yer alır: Üretici adı CE işareti Tasarım kategorisi Azami yük Azami kişi sayısı Sonradan Yapılan Değişiklikler Teknede yapılan büyük değişiklikler uygunluğu etkileyebilir. Örnek: motor gücünü artırmak veya yapıyı değiştirmek. Bu durumda yeniden değerlendirme gerekebilir. Sık Sorulan Sorular CE işareti olmayan tekne kullanılabilir mi? Direktif yürürlüğe girmeden üretilen tekneler için farklı kurallar uygulanabilir. Durum ulusal mevzuata göre değerlendirilir. CE belgesi teknenin ruhsatı mıdır? Hayır. CE belgesi ürün uygunluğunu gösterir. Ruhsat ise kayıt ve kullanım belgesidir. Kendi yaptığım teknede CE gerekir mi? Kişisel kullanım için yapılan teknelere özel kurallar uygulanır. Satış durumunda şartlar değişebilir. İlgili Terimler CE Kategorisi, Seyir Bölgesi, Tekne Kapasitesi, Tekne Boyu, Denizcilik Ekipmanı, Tekne Güvenliği.

Can Salı

Can salı , gemi veya teknenin terk edilmesi gerektiğinde kişilerin hayatta kalmasını sağlayan şişme veya sert kurtarma aracıdır. Can salı, kişileri sudan ayırır ve kurtarılana kadar barınak sağlar. Can Salı Nedir? Gezi teknelerinde kullanılan can salları şişmedir. Sal, katlanmış hâlde bir konteyner veya valiz içinde saklanır. Suya atıldıktan sonra bağlantı halatı çekilince gaz tüpü salı şişirir. Sal, üstü kapalı bir kubbe, yüzer tüpler ve bir tabandan oluşur. Can Salı Türleri Tür Kullanım SOLAS can salı SOLAS kapsamındaki gemiler ISO 9650-1 Tip I can salı Açık deniz seyri yapan gezi tekneleri ISO 9650-2 Tip II can salı Kıyıya yakın seyir yapan gezi tekneleri Kendinden doğrulan can salı Ters şiştiğinde kendiliğinden düzelir ISO 9650-1, Tip I can salları için iki grup tanımlar. Grup A, düşük su sıcaklıklarında, Grup B ise daha ılıman koşullarda kullanım içindir. Saklama Biçimleri Biçim Özellik Sert konteyner Güverteye beşikte monte edilir Valiz (yumuşak çanta) Dolapta saklanır, taşınabilir Konteynerli sallar hidrostatik serbest bırakma ünitesiyle monte edilebilir. Tekne batarsa ünite belirli derinlikte salı serbest bırakır. Kapasite Seçimi Can salının kişi kapasitesi, teknede bulunabilecek en fazla kişi sayısına eşit veya daha büyük seçilir. Kapasite fazlası, soğuk suda ısı kaybını artırabilir. Az kişili büyük sal, dalgada daha kolay devrilebilir. Can Salı Donanımı Donanım Görevi Deniz çapası Sürüklenmeyi azaltır ve salı dengeler Kürekler Sınırlı hareket sağlar Pompa Tüplere hava ekler İşaret fişekleri Kurtarıcılara işaret verir İlk yardım seti Temel tıbbi müdahale Su ve gıda Hayatta kalma desteği El feneri Gece işaret ve aydınlatma Bıçak Bağlantı halatını keser Donanımın içeriği salın türüne ve standarda göre değişir. Gemiyi Terk Etme Adımları Can yeleklerini giyin. Tehlike çağrısını yapın ve EPIRB'yi çalıştırın. Salın bağlantı halatını tekneye bağlı tutun. Salı rüzgâraltı tarafa atın. Halatı çekerek salı şişirin. Mümkünse kuru olarak sala geçin. Sık Sorulan Sorular Can salı ne zaman kullanılır? Tekne kurtarılamayacak durumdaysa kullanılır. Yüzen tekne, can salından daha güvenli bir barınak olabilir. Can salı kendiliğinden şişer mi? Bağlantı halatı çekildiğinde gaz tüpü tetiklenir ve sal şişer. Can salı gezi teknesinde zorunlu mudur? Zorunluluk, ulusal mevzuata ve seyir bölgesine bağlıdır. İlgili Terimler Şişme Can Salı, Can Salı Bakımı, Can Salı Sertifikası, EPIRB, SART, Acil Durum Ekipmanı.

Can Salı Bakımı

Can salı bakımı , şişme can salının yetkili servis istasyonunda açılması, test edilmesi, donanımının yenilenmesi ve yeniden paketlenmesi işlemidir. Bakım, salın acil durumda doğru çalışmasını sağlar. Can Salı Bakımı Nedir? Can salı yıllarca konteyner içinde kapalı kalır. Bu sürede malzemeler yaşlanabilir. Gaz tüpü kaçak yapabilir. Donanımdaki ilaç, fişek ve pillerin son kullanma tarihleri geçebilir. Bakım, bu riskleri giderir. Bakım yalnızca üreticinin yetkilendirdiği servis istasyonlarında yapılır. Servis Aralığı Sal Türü Servis Aralığı SOLAS can salı Genellikle 12 ayda bir; belirli koşullarda uzatılabilir ISO 9650 gezi teknesi salı Üreticinin belirttiği aralıkta, genellikle birkaç yılda bir Kesin aralık, salın etiketi ve servis belgesinde yazar. SOLAS gemilerinde servis aralığı, IMO kuralları ve bayrak devletinin onayıyla belirlenir. Servis İşlemleri Konteyner açılır ve sal çıkarılır. Sal gaz tüpüyle veya hava ile şişirilir. Tüpler belirli süre basınç altında bekletilerek kaçak testi yapılır. Dikişler, yapıştırmalar ve kumaş incelenir. Gaz tüpü tartılır ve hidrostatik test tarihi kontrol edilir. Valf ve şişirme mekanizması kontrol edilir. Son kullanma tarihi geçmiş donanım yenilenir. Sal katlanır ve konteynere paketlenir. Servis etiketi ve belge düzenlenir. Yenilenen Donanım Donanım Kontrol İşaret fişekleri Son kullanma tarihi İlaçlar ve ilk yardım malzemesi Son kullanma tarihi Su Son kullanma tarihi Piller Kapasite ve tarih Gıda tabletleri Son kullanma tarihi Kullanıcının Yapacağı Kontroller Kullanıcı salı açmaz. Ancak şu kontrolleri yapar: Konteynerde çatlak veya hasar olup olmadığını inceler. Bağlantı halatının tekneye bağlı olduğunu doğrular. Hidrostatik ünitenin son kullanma tarihini kontrol eder. Servis etiketindeki tarihi takip eder. Bantların ve kilitlerin sağlam olduğunu kontrol eder. Bakım Yapılmazsa Bakımı yapılmamış salda şu sorunlar ortaya çıkabilir: Gaz tüpü yetersiz basınçta kalır ve sal tam şişmez. Yapıştırma noktaları ayrılır. Donanım kullanılamaz hâle gelir. Sık Sorulan Sorular Can salı kullanıcı tarafından açılabilir mi? Hayır. Açılan sal yeniden doğru paketlenemeyebilir. Bakım yetkili istasyonda yapılır. Servis istasyonu nasıl seçilir? Salın üreticisinin yetkilendirdiği istasyonlar kullanılır. Servis belgesi neden saklanır? Belge, salın bakım geçmişini gösterir. Denetimlerde istenebilir. İlgili Terimler Can Salı, Şişme Can Salı, Can Salı Sertifikası, İşaret Fişeği, İlk Yardım Çantası, Acil Durum Ekipmanı.

Tüm terimlere dön