Denizcilik sözlüğü

Cankurtaran Halatı

Tanım

Cankurtaran halatı, suya düşen bir kişiye atılan ve kişinin tutunarak tekneye veya kıyıya çekilmesini sağlayan yüzer kurtarma halatıdır.

Cankurtaran Halatı Nedir?

Cankurtaran halatı, suda yüzen bir malzemeden üretilir. Yüzen halat, suda kişinin kolayca görebileceği ve tutabileceği şekilde yüzeyde kalır. Halat, can simidine bağlı olabilir veya ayrı bir atma torbası içinde saklanabilir. Halat, parlak ve görünür renklerde üretilir.

Cankurtaran Halatı Türleri

Tür	Özellik
Can simidi halatı	Can simidine bağlı yüzer halat
Atma torbası (throw bag)	Halatın içinde saklandığı ve fırlatılan torba
Kurtarma halkası halatı	Yüzer halka veya kayışa bağlı halat
Atma topu halatı	Ucunda ağırlıklı top bulunan halat

Atma Torbası

Atma torbası, yüzer halatın düzenli şekilde istiflendiği bir torbadır. Torbanın içinde yüzer köpük bulunur. Kurtarıcı halatın ucunu tutar ve torbayı kişiye doğru fırlatır. Halat torbadan çıkarak açılır. Bu yöntem halatın dolaşmasını önler.

Malzeme

Malzeme	Özellik
Polipropilen	Yüzer, hafif
Yüzer polietilen	Yüzer, ekonomik
Dyneema karışımlı yüzer halat	Güçlü ve hafif

Halatın yüzmesi, pervaneye dolanma riskini de azaltır.

Uzunluk

SOLAS gemilerinde can simidine bağlı yüzer halat en az 30 metre uzunluğundadır. Gezi teknelerinde atma torbalarında genellikle 15–25 metre halat bulunur. Uzunluk, kullanım alanına ve atış mesafesine göre seçilir.

Atış Yöntemi

Halatın ucunu elinizde sıkıca tutun veya tekneye bağlayın.
Kişiye seslenerek dikkatini çekin.
Torbayı veya simidi kişinin biraz ötesine atın.
Halat kişinin üzerinden geçince kişi halatı yakalar.
Halatı yavaşça çekerek kişiyi tekneye yaklaştırın.

Rüzgârlı havada atış rüzgâr üstünden yapılır.

Bakım ve Saklama

Halatı kullanımdan sonra tatlı suyla yıkayın.
Tamamen kurutun.
Atma torbasına düzenli şekilde yeniden doldurun.
UV hasarı ve aşınma kontrol edin.
Torbayı kolay erişilebilir yerde tutun.

Sık Sorulan Sorular

Normal halat cankurtaran halatı olarak kullanılabilir mi?

Batan halat suda görülmez ve pervaneye dolanabilir. Yüzer halat tercih edilir.

Atma torbası ne kadar uzağa atılabilir?

Mesafe, halat uzunluğuna ve kullanıcının becerisine bağlıdır.

Halat elde neden bağlanmaz?

Suda sürüklenen kişi kurtarıcıyı da suya çekebilir. Halat tekneye bağlanır veya güvenli şekilde tutulur.

İlgili Terimler

Can Simidi, Kurtarma Halkası, Polipropilen Halat, Denize Adam Düştü, MOB, Güvenlik Halatı.

İlgili terimler

Can Simidi

Can simidi , denize düşen bir kişiye atılan ve kişinin tutunarak yüzer kalmasını sağlayan halka biçimli kurtarma aracıdır. İngilizcede can simidine "lifebuoy" veya "life ring" denir. Can Simidi Nedir? Can simidi, sert dış kabuk ve içinde yüzer köpükten oluşur. Simit, suya atıldığında yüzeyde kalır. Denize düşen kişi simide tutunur veya içine girer. Simide bağlı halat, kişinin tekneye çekilmesini sağlar. Can Simidinin Bölümleri Bölüm Görevi Halka gövde Yüzerlik sağlar Tutunma halatı Simidin çevresinde tutunma noktası oluşturur Retroreflektif bant Gece projektörle görülmesini sağlar Yüzer halat Kişiyi tekneye çekmeyi sağlar Kendinden yanan ışık Gece konumu gösterir Duman işareti Gündüz konumu gösterir (gemilerde) SOLAS Şartları SOLAS kapsamındaki gemilerde can simitleri LSA Kodu şartlarına uyar. Başlıca şartlar şunlardır: Özellik Değer Dış çap En fazla 800 mm İç çap En az 400 mm Kütle En az 2,5 kg Yük taşıma 24 saat boyunca en az 14,5 kg demir yükü taşıma Renk Yüksek görünürlüklü renk Gezi teknelerinde kullanılan can simitleri ulusal şartlara ve ürün standartlarına göre seçilir. Can Simidi Türleri Tür Özellik Halka can simidi Klasik yuvarlak biçim At nalı can simidi Açık uçlu, U biçimli, gezi teknelerinde yaygın Şişme can simidi Kutu içinde saklanır, atılınca şişer Kurtarma halkası (sling) Kişiyi kaldırmaya yarayan kayışlı yüzer halka Montaj Yeri Kokpitte veya kıç vardavelasında Dümenciden hızla ulaşılabilecek konumda Tutucusundan tek hareketle çıkarılabilecek şekilde Can simidi bağlanıp kilitlenmemelidir. Acil durumda saniyeler önemlidir. Doğru Atış Yöntemi "Denize adam düştü" diye bağırın. Kişiyi gözden kaybetmeyin ve elinizle gösterin. Simidi kişinin rüzgâr üstüne ve biraz ötesine atın. Halatı çekerek simidi kişiye yaklaştırın. Kişi simide tutununca tekneye çekin. Simit doğrudan kişinin başına atılmaz. Sık Sorulan Sorular Can simidi halatı ne uzunlukta olmalıdır? SOLAS gemilerinde halatlı simitlerde halat en az 30 metredir. Gezi teknelerinde uzunluk teknenin boyuna göre seçilir. Can simidi ne sıklıkla kontrol edilir? Sezon başında ve periyodik olarak kontrol edilir. Kabuk, halat ve ışık incelenir. At nalı simidin avantajı nedir? Kişi simidin içine kolayca girer. Simit, kişinin koltuk altlarını destekler. İlgili Terimler At Nalı Can Simidi, Kurtarma Halkası, MOB Şamandırası, Cankurtaran Halatı, Denize Adam Düştü, Can Yeleği.

Denize Adam Düştü

Denize adam düştü , teknedeki bir kişinin denize düştüğü acil durumu ve bu durumu bildiren uyarıdır. Bu uyarı, teknedeki herkesin kurtarma için hemen harekete geçmesini sağlar. Denize Adam Düştü Nedir? Bir kişi denize düştüğünde tekne ilerlemeye devam eder. Birkaç saniye içinde kişiyle tekne arasında mesafe açılır. Dalgalı denizde suda bir kişinin başı kolayca gözden kaybolur. Bu nedenle ilk saniyelerde doğru hareket etmek hayati önem taşır. Kurtarmanın Üç Aşaması Aşama Amaç Konum belirleme Kişiyi gözden kaybetmemek Geri dönüş Tekneyi kişinin yanına getirmek Tekneye alma Kişiyi sudan güvenle çıkarmak İlk Tepki "Denize adam düştü" diye bağırın. Kişiyi gözle izleyen bir gözcü atayın. Can simidini ve MOB şamandırasını atın. MOB tuşuna basın. Motorlu teknede pervaneyi kişiden uzak tutun. Geri Dönüş Manevraları Manevra Açıklama Hızlı durma Tekne hemen döndürülerek kişinin yakınında tutulur Williamson dönüşü Tekne önce bir yana, sonra ters yöne dönerek kendi izine girer Anderson dönüşü Tekne kişinin bulunduğu tarafa tam dönüş yapar Yelkenli için yelken manevrası Rüzgâr altına kaçılır, tramola veya kavança ile dönülür Williamson dönüşü, gece veya kişi gözden kaybolduğunda gemilerde kullanılan bir yöntemdir. Tekne kendi rotasının tersine, aynı hat üzerine döner. Kişiye Yaklaşma Kişiye rüzgâr altından yaklaşın. Pervaneyi kişiye yakın çalıştırmayın. Tekneyi kişinin rüzgâraltı tarafında durdurun. Halat veya kurtarma halkası atın. Tekneye Alma Yöntemleri Yöntem Açıklama Yüzme merdiveni Kişi bilinçliyse kendisi çıkar Kurtarma halkası ve palanga Kişi kemerle bağlanıp palangayla kaldırılır Kurtarma ağı veya platformu Kişi ağın üzerine çekilir Tender bot Kişi önce bota alınır Soğuk sudan çıkarılan kişi mümkünse yatay konumda kaldırılır. Bu yöntem, ani kan basıncı düşüşü riskini azaltır. Soğuk Su Etkileri Aşama Etkisi Soğuk şok İlk dakikada nefes nefese kalma Kas yorgunluğu Kolların ve bacakların güç kaybı Hipotermi Vücut sıcaklığının düşmesi Can yeleği, soğuk şok sırasında kişinin başını su üstünde tutar. Sık Sorulan Sorular En sık yapılan hata nedir? Kişiyi gözden kaybetmektir. Bir kişinin yalnızca suya düşeni izlemesi gerekir. Tatbikat ne sıklıkla yapılır? Her sezon ve yeni mürettebatla yapılması önerilir. Yardım ne zaman çağrılır? Kişi hemen alınamıyorsa veya gözden kaybolduysa VHF ile tehlike çağrısı yapılır. İlgili Terimler MOB, MOB Şamandırası, Kurtarma Halkası, Can Simidi, Palanga, Emniyet Kemeri.

Güvenlik Halatı

Güvenlik halatı , emniyet kemerini teknedeki bir bağlantı noktasına veya emniyet hattına bağlayan kısa halattır. İngilizcede bu halata "tether" veya "lifeline" denir. Güvenlik Halatı Nedir? Güvenlik halatı, iki ucunda kanca bulunan dokuma bant veya halattan oluşur. Bir uç emniyet kemerine, diğer uç teknedeki bağlantı noktasına takılır. Halat, kişinin teknede hareket etmesine izin verir. Aynı zamanda denize düşmesini önler. Güvenlik Halatı Türleri Tür Özellik Tek kollu halat Bir bağlantı noktası Çift kollu halat Kısa ve uzun iki kol Elastik halat Kullanılmadığında kısalır, takılmayı önler Aşırı yük göstergeli halat Ağır yük aldığında görünür işaret verir Çift kollu halat, bir noktadan diğerine geçerken sürekli bağlı kalmayı sağlar. Kullanıcı yeni noktaya bir kolu takar, sonra diğer kolu çözer. Kanca Türleri Kanca Özellik Çift hareketli kanca Açmak için iki hareket gerekir Kilitli karabina Kapı bilezikle kilitlenir Hızlı açılır kanca Yük altında da açılabilir Kemer tarafında hızlı açılır kanca bulunması önerilir. Tekne devrilir veya kişi suda sürüklenirse kanca yük altında açılarak kişiyi serbest bırakır. Emniyet Hattı Emniyet hattı, güverte boyunca baştan kıça uzanan halat veya düz banttır. İngilizcede bu hatta "jackline" denir. Güvenlik halatı bu hatta takılır. Kişi baştan kıça kadar halatı çözmeden hareket eder. Emniyet Hattı Malzemesi Özellik Düz dokuma bant Basıldığında yuvarlanmaz Dyneema halat Hafif ve güçlü Paslanmaz tel Dayanıklı, basınca karşı kayabilir İlgili Standart ISO 12401, güvenlik halatlarının ve emniyet hatlarının dayanım ve uzunluk şartlarını belirler. Kullanım Kuralları Halatı kokpitten çıkmadan bağlayın. Hattı, kişinin bordayı aşmasını önleyecek şekilde kurun. Rüzgârüstü taraftaki hattı kullanın. Halatın vardavelaya dolanmamasına dikkat edin. Bakım Dikişleri ve bantları yıpranmaya karşı kontrol edin. Kancaların kapılarını test edin. Aşırı yük göstergesi açılmış halatı değiştirin. UV ışınından koruyun. Sık Sorulan Sorular Güvenlik halatı ile cankurtaran halatı aynı mıdır? Hayır. Güvenlik halatı kişiyi tekneye bağlar. Cankurtaran halatı suya düşen kişiye atılır. Emniyet hattı kalıcı mı kurulur? Genellikle seyir öncesi kurulur ve limanda kaldırılır. Bu uygulama UV hasarını azaltır. Düşmeyi durduran halat yeniden kullanılır mı? Ağır yük almış halat iç hasar görmüş olabilir ve değiştirilir. İlgili Terimler Emniyet Kemeri, Karabina, Mapa, Dyneema Halat, MOB, Tekne Güvenliği.

Kurtarma Halkası

Kurtarma halkası , yüzer bir kayış veya halka ile uzun bir halattan oluşan, denize düşen kişiyi tekneye çekmek ve kaldırmak için kullanılan kurtarma aracıdır. Bu tür ürünler İngilizcede "rescue sling" olarak anılır. Lifesling, bilinen bir marka adıdır. Kurtarma Halkası Nedir? Kurtarma halkası, kişinin koltuk altlarından geçen yüzer bir halkadır. Halka, uzun bir yüzer halatla tekneye bağlıdır. Kişi halkayı sırtından geçirerek vücuduna yerleştirir. Ardından tekne halatla kişiyi kendine çeker. Halka, kişinin palanga ile sudan kaldırılmasına da imkân verir. Kurtarma Halkasının Bölümleri Bölüm Görevi Yüzer halka Kişiyi su üstünde tutar ve sarar Yüzer halat Halkayı tekneye bağlar Kaldırma gözü Palanga bağlantısı için halka Saklama kılıfı Kıç vardavelasında taşınır Kullanım Adımları Kurtarma halkasının halatını tekneye bağlı bırakın. Halkayı suya atın. Tekneyi kişinin çevresinde daireler çizerek dolaştırın. Halat kişinin önünden geçince kişi halatı yakalar. Kişi halkayı koltuk altlarından geçirir. Tekneyi durdurun ve halatla kişiyi bordaya çekin. Palanga veya mandarla kişiyi kaldırın. Avantajlar Avantaj Açıklama Teknenin kişiye çok yaklaşması gerekmez Halat kişiye ulaşır Az mürettebatla kullanılabilir Tek kişilik kurtarmaya uygundur Kaldırma imkânı Kişi palangayla sudan alınabilir Yüzerlik Kişiyi kurtarma sırasında yüzer tutar Kaldırma Bilinci açık ve güçlü bir kişi merdivenden çıkabilir. Yorgun veya bilinci kapalı kişi ise kaldırılmalıdır. Kaldırma için şu düzenekler kullanılır: Bumbaya bağlı palanga Yedek mandar ve vinç Davit Palanganın mekanik avantajı, bir kişinin bir yetişkini kaldırabilmesini sağlar. Montaj ve Hazırlık Halka kıç vardavelasında kılıfı içinde taşınır. Halatın ucu teknedeki sağlam bir noktaya kalıcı olarak bağlanır. Kaldırma palangası önceden hazırlanır ve yeri bilinir. Bakım Halatın yüzerliğini ve aşınmasını kontrol edin. Kılıfı UV hasarına karşı inceleyin. Halkayı ve halatı tatlı suyla yıkayın. Kurtarma tatbikatında halkayı kullanarak deneyin. Sık Sorulan Sorular Kurtarma halkası can simidinin yerini tutar mı? Farklı amaçları vardır. Can simidi hızla atılır. Kurtarma halkası kişiyi tekneye bağlar ve kaldırır. Kurtarma halkası motorlu teknede kullanılır mı? Kullanılır. Pervanenin halata dolanmaması için dikkat edilir. Kişi halkaya nasıl girer? Kişi halkayı başından geçirir ve kollarının altına yerleştirir. İlgili Terimler Can Simidi, MOB, Denize Adam Düştü, Palanga, Cankurtaran Halatı, MOB Şamandırası.

Tüm terimlere dön