Denizcilik sözlüğü

Yağ Filtresi

Tanım

Yağ filtresi, motor yağının içindeki metal parçacıkları, kurumu ve kiri tutarak yağı temiz tutan filtredir. Yağ filtresi, motor yağlama sisteminin parçasıdır.

Yağ Filtresi Nedir?

Motor çalışırken yağ pompası yağı karterden çeker. Yağ, filtreden geçerek motorun yataklarına ve hareketli parçalarına gider. Filtre, yağda dolaşan partikülleri tutar. Temiz yağ, yatak ve silindir yüzeylerinin aşınmasını azaltır.

Yağ Filtresinin Bölümleri

Bölüm	Görevi
Filtre kâğıdı	Partikülleri tutan ana süzme elemanı
Gövde	Filtre elemanını taşır
Geri dönüşsüz valf	Motor dururken yağın filtreden boşalmasını önler
Baypas valfi	Filtre tıkanırsa yağın motora ulaşmasını sağlar
Conta	Filtre ile motor arasında sızdırmazlık sağlar

Yağ Filtresi Türleri

Tür	Yapı
Kutu tipi (spin-on)	Filtre ve gövde tek parçadır, vidalanarak takılır
Kartuş tipi	Yalnızca filtre elemanı değiştirilir, gövde kalır
Çift filtreli sistem	Tam akış ve baypas filtreleri birlikte kullanılır

Baypas Valfinin Önemi

Filtre tıkandığında yağ akışı durabilir. Baypas valfi bu durumda açılır ve yağın filtresiz olarak motora ulaşmasını sağlar. Filtresiz yağ aşınmaya neden olur. Ancak yağsız kalmak, motoru çok kısa sürede kullanılamaz hâle getirir. Bu nedenle filtre değişim aralığına uyulur.

Değişim Adımları

Motoru kısa süre çalıştırarak yağı ısıtın.
Motoru durdurun.
Filtrenin altına toplama kabı ve emici bez koyun.
Eski filtreyi filtre anahtarıyla sökün.
Yeni filtrenin contasını temiz yağla yağlayın.
Filtreyi elle, üreticinin belirttiği kadar sıkın.
Motor yağını tamamlayın ve motoru çalıştırarak kaçak kontrol edin.

Seçim Ölçütleri

Motor üreticisinin parça numarası
Diş ölçüsü ve conta çapı
Filtrasyon derecesi
Baypas valfi açılma basıncı

Ölçüleri uyan ancak baypas basıncı farklı olan filtreler motor korumasını değiştirebilir.

Atık Yönetimi

Kullanılmış filtre ve yağ tehlikeli atıktır. Marinalardaki atık alım noktalarına teslim edilir. Denize veya sintineye bırakılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Yağ filtresi her yağ değişiminde değişir mi?

Çoğu üretici, yağ değişiminde filtrenin de değiştirilmesini önerir.

Filtre fazla sıkılırsa ne olur?

Conta ezilir ve sızıntı yapabilir. Sonraki sökümde filtre zor çıkar.

Teknede yağ filtresi değişirken nelere dikkat edilir?

Dökülen yağ sintineye akmamalıdır. Emici bezler ve toplama kabı kullanılır.

İlgili Terimler

Motor Yağı, Deniz Motoru Yağı, Yakıt Filtresi, Hava Filtresi, Motor Bakımı, Krank Mili.

İlgili terimler

Deniz Motoru Yağı

Deniz motoru yağı , tekne motorlarının çalışma koşullarına göre formüle edilen motor yağıdır. Bu yağlar, nem, tuz ve sürekli yüksek yük koşullarında koruma sağlar. Deniz Motoru Yağı Nedir? Tekne motorları araç motorlarından farklı koşullarda çalışır. Motor uzun süre sabit ve yüksek yükte döner. Deniz ortamındaki nem, yağa su karışma riskini artırır. Teknelerin uzun süre kullanılmadan beklemesi, iç yüzeylerde korozyon riski oluşturur. Deniz motoru yağları bu koşullar için ek korozyon önleyici katkılar içerir. NMMA Sertifikaları Ulusal Denizcilik Üreticileri Birliği (NMMA), deniz motoru yağları için sertifika sınıfları belirler. Sertifika Kullanım FC-W Dört zamanlı dıştan takma motorlar ve bazı içten takma benzinli motorlar FC-W (Cat-Compatible) Katalitik konvertörlü dört zamanlı motorlar TC-W3 Su soğutmalı iki zamanlı motorlar TC-W3 yağları, iki zamanlı motorlarda yakıtla karıştırılarak veya ayrı yağ deposundan enjekte edilerek kullanılır. Araç Motoru Yağından Farkları Özellik Deniz Motoru Yağı Araç Motoru Yağı Korozyon koruması Nemli ortam için güçlendirilmiş Standart Sürekli yüksek yük Formülasyonda dikkate alınır Değişken yük için tasarlanır Uzun bekleme koruması Hedeflenir Sınırlıdır Su ile karışım davranışı Test edilir Test edilmeyebilir İki Zamanlı Motor Yağı İki zamanlı motorlarda yağ, yakıtla birlikte yanar. TC-W3 yağları, düşük kül bırakacak şekilde formüle edilir. Yağ-yakıt karışım oranını motor üreticisi belirler. Örnek oran: 50:1. Bu oran, 50 birim yakıta 1 birim yağ anlamına gelir. Dizel Deniz Motorları Dizel tekne motorlarında genellikle ağır hizmet dizel yağları kullanılır. Motor üreticisi API veya ACEA sınıfını ve viskoziteyi belirtir. Bazı motor üreticileri kendi markalı deniz yağlarını sunar. Seçim Ölçütleri Motor üreticisinin kullanım kılavuzundaki yağ şartını okuyun. Viskozite sınıfını kontrol edin. Gerekli sertifikanın ambalajda yazdığını doğrulayın. Motor türüne (iki zamanlı, dört zamanlı, dizel) uygun yağı seçin. Sık Sorulan Sorular TC-W3 yağı dört zamanlı motorda kullanılabilir mi? Hayır. TC-W3 yağı iki zamanlı motorlar içindir. Dört zamanlı motorlarda FC-W veya üreticinin belirttiği yağ kullanılır. FC-W sertifikası ambalajda nasıl görünür? Sertifikalı ürünlerin ambalajında NMMA logosu ve sertifika kodu bulunur. Deniz motoru yağı daha sık mı değiştirilir? Değişim aralığını motor üreticisi belirler. Uzun süre bekleyen teknelerde yağın yıllık değiştirilmesi yaygındır. İlgili Terimler Motor Yağı, Şanzıman Yağı, Yağ Filtresi, Dıştan Takma Motor, Motor Kışlama, Deniz Motoru Bakımı.

Hava Filtresi

Hava filtresi , motorun yanma için emdiği havadaki toz, partikül ve nem damlacıklarını tutan filtredir. Hava filtresi, silindirlerin ve turbonun aşınmasını önler. Hava Filtresi Nedir? İçten yanmalı motor, yakıtı yakmak için büyük miktarda hava kullanır. Hava, emme manifolduna girmeden önce filtreden geçer. Filtre, partiküllerin silindirlere ulaşmasını engeller. Partiküller silindir duvarlarını ve segmanları aşındırır. Deniz ortamında hava toz açısından görece temizdir. Ancak tuz, nem ve motor bölmesindeki yağ buharı filtreyi etkiler. Hava Filtresi Türleri Tür Yapı Kullanım Kâğıt filtre Pilili kâğıt eleman İçten takma dizel motorlar Köpük filtre Gözenekli köpük Bazı küçük motorlar Paslanmaz tel örgü Yıkanabilir metal örgü Bazı deniz motorları Pamuklu yağlı filtre Yağlanmış pamuk katmanları Performans uygulamaları Susturuculu emme filtresi Filtre ve ses azaltıcı birlikte Yat motorları Alev Tutucu ile Farkı Benzinli içten takma motorlarda karbüratör veya gaz kelebeği girişinde alev tutucu bulunur. Alev tutucu, motor geri tepme yaptığında alevin motor bölmesine çıkmasını önler. ABD'de Sahil Güvenlik düzenlemeleri, benzinli içten takma motorlarda bu donanımı zorunlu tutar. Alev tutucu bir güvenlik elemanıdır. Hava filtresinin işlevini tam olarak görmeyebilir. Tıkanma Belirtileri Belirti Açıklama Siyah duman Yetersiz hava nedeniyle eksik yanma Güç kaybı Motor tam güce ulaşamaz Yakıt tüketiminde artış Yanma verimi düşer Emme sesinde değişim Hava akışı kısıtlanır Bakım Filtre gövdesini açın. Filtre elemanını çıkarın ve inceleyin. Kâğıt filtre kirliyse değiştirin. Yıkanabilir filtreleri üreticinin önerdiği yöntemle temizleyin. Gövde içini temizleyin. Filtreyi yerine takın ve gövdeyi kapatın. Motor Bölmesi Havalandırması Hava filtresinin iyi çalışması için motor bölmesine yeterli hava girmelidir. Kapalı veya yetersiz havalandırılan bölmede motor havasız kalır. Bu durum siyah dumana ve güç kaybına yol açar. Sık Sorulan Sorular Hava filtresi ne sıklıkla kontrol edilir? Kontrol aralığını üretici belirtir. Motor bölmesi tozlu veya yağlıysa daha sık kontrol edilir. Hava filtresi olmadan motor çalışır mı? Çalışır, ancak partiküller ve yabancı cisimler motora zarar verebilir. Turbolu motorlarda hava filtresi neden önemlidir? Turbo türbini yüksek hızda döner. Küçük partiküller bile kanatlara zarar verebilir. İlgili Terimler Yağ Filtresi, Yakıt Filtresi, Makine Dairesi, Dizel Tekne Motoru, Benzinli Tekne Motoru, Motor Bakımı.

Krank Mili

Krank mili , pistonların doğrusal hareketini dönme hareketine çeviren motor milidir. Krank milinin dönüşü, şanzıman ve şaft üzerinden pervaneye iletilir. Krank Mili Nedir? Krank mili, motor bloğunun alt bölümündeki ana yataklarda döner. Milin üzerinde eksenden kaçık muylular bulunur. Her muyluya bir biyel kolu bağlanır. Piston aşağı itildiğinde biyel kolu muyluyu iter ve mil döner. Motor devri, krank milinin dakikadaki dönüş sayısıdır. Krank Milinin Bölümleri Bölüm Görevi Ana muylular Milin blok içindeki ana yataklarda döndüğü bölümler Biyel muyluları Biyel kollarının bağlandığı eksenden kaçık bölümler Karşı ağırlıklar Dönme dengesini sağlar Yağ kanalları Muylulara yağ taşır Ön uç Kasnak ve kayış düzenine bağlanır Arka flanş Volan ve şanzımana bağlanır Krank Milinin Bağlantıları Volan: Arka uçta bulunur. Dönüşü dengeler ve marş motoru dişlisine bağlanır. Kasnak: Ön uçta bulunur. Kayışla su pompası ve alternatörü döndürür. Eksantrik mili tahriki: Kayış, zincir veya dişliyle eksantrik milini döndürür. Şanzıman: Gücü pervane şaftına iletir. Yataklar Krank mili, ince yatak kusinetleri üzerinde döner. Kusinetler ile mil arasında basınçlı yağ filmi bulunur. Yağ filmi, metal yüzeylerin birbirine değmesini önler. Yağ basıncı düştüğünde yataklar hızla aşınır. Krank Mili Malzemeleri Malzeme Kullanım Dövme çelik Yüksek yüklü motorlar Dökme sfero demir Standart motorlar Arıza Belirtileri Belirti Olası Neden Derin vuruntu sesi Ana veya biyel yatağı aşınması Düşük yağ basıncı Yatak boşluğunun artması Ön keçeden yağ kaçağı Keçe aşınması Titreşim Dengesizlik veya mil hasarı Yağlamanın Önemi Yağ kalitesi ve seviyesi krank milinin ömrünü belirler. Kirli yağ, yataklarda çizik oluşturur. Düşük yağ seviyesi, yağ filminin kopmasına yol açar. Motor yağı ve filtresi üreticinin önerdiği aralıklarla değiştirilir. Sık Sorulan Sorular Krank mili ile eksantrik mili arasındaki fark nedir? Krank mili pistonların gücünü alır ve motoru döndürür. Eksantrik mili supapları açıp kapatır. Krank mili onarılabilir mi? Aşınmış muylular taşlanarak alt ölçüye getirilebilir. Bu durumda uygun ölçüde yatak kusinetleri kullanılır. Krank mili neden kırılır? Aşırı yük, yağsız çalışma, motorun su yutması veya malzeme yorulması kırılmaya yol açabilir. İlgili Terimler Piston, Eksantrik Mili, Motor Bloğu, Motor Devri, Motor Yağı, Marş Motoru.

Motor Bakımı

Motor bakımı , motorun güvenli ve verimli çalışmasını sürdürmek için yapılan kontrol, değişim ve ayar işlemlerinin bütünüdür. Bakım, arızaları ortaya çıkmadan önlemeyi amaçlar. Motor Bakımı Nedir? Motor parçaları kullanım ve zamanla aşınır. Yağ, filtre ve kayış gibi sarf malzemeleri ömrünü tamamlar. Bakım, bu parçaların belirli aralıklarla değiştirilmesini ve sistemlerin kontrol edilmesini kapsar. Bakım aralıklarını motor üreticisi belirler. Bakım Türleri Tür Zamanlama Örnek İşlemler Günlük kontrol Her kullanımdan önce Yağ seviyesi, soğutma suyu, kayış Periyodik bakım Çalışma saatine göre Yağ ve filtre değişimi Sezonluk bakım Sezon başı ve sonu İmpeller, anot, kışlama Arıza bakımı Arıza sonrası Parça onarımı ve değişimi Revizyon Uzun çalışma sonrası Motorun sökülüp yenilenmesi Çalışma Saatine Dayalı Bakım Tekne motorlarında bakım aralıkları genellikle çalışma saatiyle belirtilir. Motor saat sayacı bu değeri gösterir. Üreticiler ayrıca süreye bağlı bir sınır koyar. Örnek: "Her 100 saatte veya yılda bir, hangisi önce gelirse". Az kullanılan teknelerde süre sınırı daha önce dolar. Temel Bakım İşlemleri Motor yağı ve yağ filtresi değişimi Yakıt filtresi değişimi Hava filtresi kontrolü Soğutma sıvısı kontrolü ve değişimi Kayış gerginliği kontrolü Supap boşluğu ayarı Şanzıman yağı kontrolü Elektrik bağlantılarının temizliği Bakım Kayıtları Her bakım işlemi tarih ve çalışma saatiyle kayıt altına alınır. Kayıt, sonraki bakım zamanının belirlenmesini sağlar. Ayrıca tekne satışında motorun geçmişini belgeler. Garanti süresince yetkili servis kayıtları istenebilir. Bakımı Kim Yapar? İşlem Uygulayıcı Günlük kontroller Tekne kullanıcısı Yağ ve filtre değişimi Kullanıcı veya servis Elektronik arıza tespiti Yetkili servis Revizyon Yetkili servis Garanti kapsamındaki motorlarda üreticinin servis şartları uygulanır. Sık Sorulan Sorular Motor az kullanılıyorsa bakım gerekir mi? Evet. Yağ, yakıt ve kauçuk parçalar zamanla bozulur. Bekleme sırasında korozyon oluşabilir. Bakım takvimi nerede bulunur? Motorun kullanım ve bakım kılavuzunda yer alır. Motor saat sayacı yoksa bakım nasıl planlanır? Kullanım süreleri seyir defterine not edilir. Bakım, tahmini saat ve takvim süresine göre planlanır. İlgili Terimler Deniz Motoru Bakımı, Motor Kışlama, Yağ Filtresi, Yakıt Filtresi, Motor Yedek Parçası, Tekne Bakım Takvimi.

Tüm terimlere dön